Obserwowane w ubiegłym roku znaczne przyspieszenie cyfryzacji przemysłu w Polsce stanowiło dobry prognostyk. Jednak rzeczywistość gospodarcza zweryfikowała plany wielu producentów, którzy musieli przesunąć w czasie kolejne etapy transformacji. Z przygotowanego przez Siemens Polska raportu „Digi Index 2023” wynika, że średnie firmy z branży chemicznej i farmaceutycznej stosunkowo niechętnie podchodzą do zwiększania nakładów finansowych na cyfryzację. Jednocześnie większość wskaźników wykazuje pilną potrzebę zwiększenia digitalizacji sektora. Nieco lepiej wygląda cyfryzacja w dużych firmach.
- W tym roku powstała czwarta edycja badania stopnia cyfryzacji średnich przedsiębiorstw produkcyjnych z branż: Food&Beverage, Chemistry&Pharmacy, Automotive, Machinery. Po raz pierwszy Siemens zbadał też duże firmy.
- Wyliczany wskaźnik w skali 0-4 jest barometrem świadomości technologicznej osób decyzyjnych i menadżerów polskich firm produkcyjnych.
- Tegoroczny wynik Digi Index dla średnich firm wynosi 1,8 i jest wyraźnie niższy niż w 2022 r. Dla branży farmaceutycznej i chemicznej wyniósł również 1,8.
- W tym roku badanie Digi Index po raz pierwszy objęło również duże firmy produkcyjne zatrudniające powyżej 250 pracowników. Wskaźnik ogólny dla branży osiągnął tutaj wynik 2,7.
Siemens od czterech lat bada poziom digitalizacji polskich firm średniej wielkości działających w głównych branżach produkcyjnych: żywność i napoje, chemia i farmacja, motoryzacja oraz produkcja maszyn. Efektem analizy jest wskaźnik Digi Index, który mieści się w skali od 0 do 4. Im wyższa wartość, tym dojrzałość cyfrowa firm produkcyjnych jest większa i pełniej realizują one wizję Przemysłu 4.0, a co za tym idzie, mają większe szanse na osiągnięcie sukcesu biznesowego na coraz bardziej konkurencyjnym rynku.
Branża chemiczna i farmaceutyczna wciąż nie dość docenia cyfryzacji?
Średnie wartości wskaźników i deklarowana ostrożność co do większych inwestycji sprawia, że branża chemiczna i farmaceutyczna może mieć trudność, aby w najbliższym czasie zrobić większy krok w kierunku Przemysłu 4.0. Digi Index dla średnich przedsiębiorstw wyniósł w 2023 r. 1,8, natomiast dla firm dużych 2,7. Badani oceniają poziom cyfryzacji firmy, w której pracują, na przeciętny. Żaden respondent nie ocenił go powyżej 80%, a zaledwie 16,7% badanych na wartość w przedziale 61-80%; co trzeci zaś zaledwie na 41-60%. Mimo stosunkowo przeciętnych ocen zaskakujące mogą być deklaracje finansowe ankietowanych dotyczące digitalizacji. Tylko połowa średnich firm z branży chemicznej i farmaceutycznej podaje, że inwestuje w cyfryzację. Żadna z nich nie zapowiada zwiększenia budżetów, a 10% przewiduje jego obniżenie, co jest najgorszym wynikiem spośród wszystkich branż. Najniższy jest również procent zysków przeznaczanych obecnie na cyfryzację – 9%. Sektor wyróżnia się pozytywnie w obszarze zarządzania danymi – 3,3 dla średnich i dużych firm. Wśród średnich firm jest to wynik najlepszy. Najwięcej do poprawy firmy z tego sektora mają w zakresie planowania strategicznego (wskaźnik 1,2 dla średnich i 2,3 dla dużych firm).
Spowolnienie średnich firm
Tegoroczny wynik Digi Index dla średnich firm wynosi 1,8 i jest wyraźnie niższy niż w 2022 r. Oznacza to, że duża grupa producentów wciąż zmaga się z wyzwaniami w poszczególnych obszarach transformacji cyfrowej. Najdalej na ścieżce digitalizacji znajdują się przedsiębiorstwa z branży motoryzacyjnej (2,0), a następnie produkcji maszyn oraz chemicznej i farmaceutycznej (w obu przypadkach 1,8). Zdecydowanie w tyle zostaje sektor spożywczy (1,6), który dopiero buduje fundamenty pod scyfryzowaną produkcję.
– Spadku wskaźnika Digi Index nie należy odczytywać jako porażki czy oznaki stagnacji transformacyjnej w przemyśle produkcyjnym w Polsce. Pewne projekty, które były wdrażane we wcześniejszych latach, w tym roku naturalną koleją rzeczy zostały zakończone. Transformacja cyfrowa jest bowiem długofalowym i wielofazowym procesem, w którym niektóre etapy przebiegają stosunkowo szybko i łatwo, a inne są bardziej wymagające i zabierają więcej czasu. Ważne, aby pamiętać, że miarą sukcesu nie jest jedynie wzbogacenie infrastruktury firmy o nowoczesne sprzęty i rozwiązania technologiczne. Udana transformacja cyfrowa wymaga holistycznego podejścia, zaangażowania wszystkich działów firmy i rozłożenia całego procesu na lata – tłumaczy Łukasz Otta, dyrektor ds. transformacji cyfrowej w Siemens Polska.
Digi Index 2023 dla średnich firm (podział na sektory)
Duże firmy przodują w cyfryzacji
W tym roku badanie Digi Index po raz pierwszy objęło również duże firmy produkcyjne zatrudniające powyżej 250 pracowników. Wskaźnik ogólny sięga 2,7, co oznacza, że większość ankietowanych wykorzystuje cyfryzację na gruncie codziennej działalności operacyjnej, czerpiąc z niej wymierne korzyści. Tak dobry wynik dużych przedsiębiorstw to efekt znacznie wyższych budżetów od MŚP oraz czerpania z międzynarodowych doświadczeń.
Najbardziej zaawansowane prace na rzecz zwiększenia poziomu cyfryzacji mają za sobą duże firmy z branży motoryzacyjnej, których wskaźnik Digi Index osiągnął wynik 2,9, dzięki czemu są bardzo blisko wejścia na poziom inteligentnej produkcji z pełną integracją systemów i wykorzystaniem potencjału płynącego z generowania i analizy ogromnej ilości danych. Kolejne miejsca zajęły firmy z sektora produkcji maszyn (2,8), chemicznej i farmaceutycznej (2,7) oraz żywności i napojów (2,5).
– Dzięki dużym firmom Polska szybko nadrabia dystans do europejskich prymusów cyfrowych, a rodzima gospodarka staje się bardziej zrównoważona, stabilna i odporna na kryzysy, co zwiększa jej konkurencyjność i przyciąga inwestorów. Pozytywną informacją jest fakt, że ankietowani widzą w transformacji cyfrowej nie tylko szansę na oszczędność pieniędzy, czasu i zasobów oraz wzrost wydajności, ale również na zwiększenie bezpieczeństwa i odporności na zakłócenia. Coraz częściej podkreślają także rolę cyfryzacji w skutecznej redukcji emisji CO2. Jednak w tej beczce miodu jest i łyżka dziegciu – wzrost Digi Indexu postępuje zbyt wolno, zwłaszcza w przypadku średnich firm, które stanowią trzon polskiej gospodarki. A cyfrowi liderzy Europy również nie próżnują i wciąż się rozwijają, przez co nieustannie musimy ich gonić – dodaje Maciej Zieliński, CEO Siemens Polska.
Digi Index 2023 dla dużych firm (podział na sektory)
Główne bariery cyfryzacji
Jako główny hamulec na drodze do transformacji cyfrowej ankietowani ze średnich firm produkcyjnych od lat wskazują ten sam czynnik, czyli niewystarczające budżety (32 proc. odpowiedzi). Równie istotną przeszkodą jest brak wiedzy na temat możliwości wykorzystywania zgromadzonych danych (31 proc.), których trafna analiza i wyciągane na tej podstawie wnioski czynią działalność operacyjną bardziej efektywną i tańszą.
Z kolei dla dużych firm największą barierą jest brak możliwości integracji systemów informacyjnych różnych dostawców (37 proc.), a drugie miejsce zajmują ex aequo kwestie finansowe oraz nieumiejętność wykorzystania zgromadzonych danych (po 33 proc.). Niemal co czwarty ankietowany (23 proc.) wskazał, że problemem jest również brak systematycznego planowania na wczesnym etapie produkcji, co skutkuje koniecznością przeróbek na późniejszych etapach.
Obszary wymagające wsparcia
Digi Index bada sześć obszarów cyfryzacji: planowanie strategiczne, organizacja i administracja, integracja systemów, produkcja i działanie operacyjne, zarządzanie danymi oraz zastosowanie procesów cyfrowych, dla których wyliczana jest oddzielna wysokość wskaźnika. Obszarem o najwyższej wartości Digi Indexu – mimo wskazywanych trudności w tym obszarze – jest zarządzanie danymi (3,0), przy czym w branży chemicznej i farmaceutycznej sięga on aż 3,3.
Na drugim biegunie znajduje się obszar organizacji i administracji, którego Digi Index wynosi zaledwie 1,0. W tym przypadku wyzwaniem jest zwłaszcza ustalenie roli liderów i zespołów działających na rzecz rozwoju cyfryzacji, jak również uruchomienie programów mających wesprzeć pracowników w rozwijaniu ich umiejętności związanych z technologiami cyfrowymi.
– Porównanie sześciu głównych składowych decydujących o ogólnej wysokości wskaźnika Digi Index pokazuje, że rozkład mocnych i słabych punktów transformacji cyfrowej w Polsce pozostaje praktycznie bez zmian. Wciąż największych trudności przysparzają przedsiębiorcom kwestie organizacyjne oraz planowanie strategiczne, podczas gdy zdecydowanie najlepiej radzą sobie z zarządzaniem danymi oraz produkcją i działaniami operacyjnymi. Niepokoi fakt, że obszary wymagające poprawy osiągnęły w tym roku jeszcze niższe wyniki niż przed rokiem. Oznacza to, że firmy potrzebują zewnętrznego wsparcia, aby stawić czoła tym wyzwaniom i uzyskać rozwiązania dopasowane do swoich potrzeb – zauważa Sebastian Lemieszek, ekspert ds. transformacji cyfrowej w Siemens Polska.
O badaniu
Raport Digi Index 2023 został opracowany na bazie ogólnopolskiego badania CATI przeprowadzonego przez Instytut Keralla Research w marcu 2023 r. Przepytano 150 średnich i dużych firm produkcyjnych zatrudniających co najmniej 50 pracowników i działających w następujących sektorach: żywność i napoje, chemia i farmacja, motoryzacja oraz produkcja maszyn.
Siemens AG – globalna firma technologiczna obecna na polskim rynku od 1991 roku. W Polsce obejmuje 5 wyspecjalizowanych spółek oferujących kompleksowe usługi z zakresu automatyki i cyfryzacji w przemyśle i infrastrukturze, oprogramowania dla przemysłu, dystrybucji i rozdziału energii elektrycznej, transportu i e-mobilności, ochrony zdrowia oraz finansowania inwestycji: Siemens Sp. z o.o., Siemens Mobility Sp. z o.o., Siemens Financial Services Sp. z o. o., Siemens Industry Software Sp. z o.o. (wraz z Mentor Graphics Sp. z o. o.) oraz Siemens Healthcare Sp. z o. o.
Siemens Sp. z o. o. (Siemens Polska), największa spośród spółek wchodzących w skład grupy kapitałowej Siemens AG w Polsce. Lider wdrażania innowacyjnych technologii i partner polskiej gospodarki na drodze do poprawy jej konkurencyjności, odporności i bezpieczeństwa. Promotor odpowiedzialnej transformacji cyfrowej w przemyśle i infrastrukturze. W ramach przyjętej strategii zrównoważonego rozwoju Siemens upowszechnia rozwiązania redukujące wpływ człowieka na środowisko. Siemens Sp. z o.o. składa się z dwóch głównych biznesów – Digital Industries (DI) i Smart Infrastructure (SI).
Digital Industries (DI) oferuje kompleksowe portfolio produktów i usług w zakresie automatyki, napędów, komunikacji, oprogramowania i digitalizacji procesów produkcyjnych. Rozwiązania Digital Industries zakładają m.in. wykorzystanie takich technologii jak platformy IoT (Internet Rzeczy), cloud i edge computing, cyfrowy bliźniak oraz najwyższej klasy sterowników i oprogramowania do automatyzacji produkcji.
Siemens Smart Infrastructure (SI) kształtuje rynek inteligentnej infrastruktury, łącząc systemy energetyczne, automatykę elektroenergetyczną, budynkową i przemysłową. Biznes SI Siemensa oferuje kompleksowe rozwiązania smart, przyczyniając się do rozwoju nowoczesnych, zrównoważonych ekosystemów przy jednoczesnej dbałości o stan środowiska.
Polska badaczka kontroluje migotanie przedsionków z wykorzystaniem telemedycyny
