Zespół Lyncha to choroba genetyczna, która zwiększa ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, a także innych nowotworów. Z okazji Dnia Świadomości Zespołu Lyncha (22 marca) w ramach Miesiąca Świadomości Raka Jelita Grubego, Fundacja EuropaColon Polska zachęca wszystkich Polaków do zapoznania się z historią swojej rodziny pod kątem występowania Zespołu Lyncha.
Oprócz raka jelita grubego u pacjentów z zespołem Lyncha mogą występować inne nowotwory: rak pęcherzyka żółciowego, rak wątroby, rak jelita cienkiego, rak trzustki, rak żołądka, rak prostaty, rak jajnika, rak endometrium, rak górnych dróg moczowych oraz guzy mózgu.
– Zespół Lyncha może dotknąć każdego, ponieważ jest wynikiem zmiany genetycznej dziedziczonej przez dzieci od rodziców. Spowodowany jest zmianami w genach uczestniczących w naprawie DNA. Oznacza to, że nieprawidłowe warianty genowe, nie mają zdolności do naprawiania zmian w DNA, które stale powstają, ale u osób zdrowych są stale naprawiane. – wyjaśnia dr hab. n. med. Małgorzata Oczko-Wojciechowska, kierownik Zakładu Diagnostyki Genetycznej i Molekularnej Nowotworów Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej – Curie Państwowy Instytut Badawczy Oddział w Gliwicach.
Jakie zagrożenia niesie ze sobą zespół Lyncha?
Osoby, u których zdiagnozowano zespół Lyncha, są bardziej narażone na rozwój raka przed 50-tym rokiem życia i powinny poddawać się badaniom przesiewowym i kontrolnym przez całe życie, aby wcześnie wykryć i leczyć raka.
– U 10-15% pacjentów z podejrzeniem zespołu Lyncha wykrywane są zmiany patogenne w pięciu genach: MLHL, MSH2, MSH6, PMS2 oraz EPCAM, dlatego ważne jest przeprowadzenie badania genetycznego, w którym należy oceniać pełne sekwencje tych genów np. metodą sekwencjonowania nowej generacji (NGS). – doprecyzowuje dr hab. n. med. Małgorzata Oczko-Wojciechowska i dodaje – Badania genetyczne polegają na pobraniu krwi i zbadaniu DNA, czy u pacjenta występuje zmiana w którymś z powyższych genów. Jeśli badania genetyczne wykażą zmianę w genie, lekarz potwierdzi diagnozę zespołu Lyncha.Wówczas zaleca się, aby pacjent poinformował o tym członków rodziny, aby zachęcić ich do zasięgnięcia porady genetycznej.
Jakie są objawy zespołu Lyncha?
Zespół Lyncha można podejrzewać:
- jeśli raka jelita grubego rozpoznano przed 50-tym rokiem życia;
- u osoby, u której wystąpił więcej niż jeden rodzaj nowotworu związany z Zespołem Lyncha, niezależnie od wieku wystąpienia tych nowotworów;
- w przypadku gdy rak jelita grubego lub inne nowotwory ze spektrum Lyncha zdiagnozowane zostały u jednego lub więcej krewnych (przynajmniej u jednej osoby rozpoznanie musi być postawione przed 50-tym rokiem życia);
- w przypadku gdy w rodzinie nowotwory związane zZespołem Lyncha występują/występowały w wielu pokoleniach (u dziadka, ojca i syna).
Typowe objawy Zespołu Lyncha związane z rakiem jelita grubego obejmują: krew w kale, zaparcia, ból brzucha lub skurcze, biegunka lub stolec mniejszy niż normalnie, zmęczenie, uczucie pełności lub wzdęcia, nudności lub wymioty.
Zwykle objawy te obserwowane są przy zaawansowanym nowotworze, dlatego tak ważna jest diagnostyka genetyczna oraz opieka nad rodzinami wysokiego ryzyka związanego z Zespołem Lyncha. Jednakże zawsze, jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy, należy udać się do lekarza.
Konieczne regularne badania
Jeśli zdiagnozowano u Ciebie zespół Lyncha, Twój lekarz zaleci regularne badania przesiewowe w celu wczesnego wykrycia raka obejmujące:
- Kolonoskopię co 1-2 lata.
- W przypadku wykrycia raka w jelicie grubym zalecanym sposobem jest leczenie chirurgiczne.
- Badania endoskopowe pozostawionej części jelita grubego, po zabiegu chirurgicznym,
- U kobiet, corocznie badania USG mające na celu wczesnego wykrycie raka błony śluzowej trzonu macicy (rak endometrium) i ewentualnie raka jajnika oraz oznaczanie stężenia CA125 w surowicy krwi.
- W zależności od tego czy pacjent jest zdrowy czy ma objawy choroby i jak zaawansowana jest choroba, zalecenia będą się różnić i mogą również obejmować profilaktyczną histerektomię (operację usunięcia macicy) z adneksektomią (profilaktyczne usunięcie jajników i jajowodów) w związku z wysokim ryzykiem raka błony śluzowej trzonu macicy i raka jajnika.
Będą materiały edukacyjne dla pacjentów
– Niestety aż ponad 95% osób nie zdaje sobie sprawy, że może chorować na Zespół Lyncha. Dlatego tak ważne są działania edukacyjne, które prowadzi EuropaColon Polska. – mówi Iga Rawicka Prezes Fundacji. – Podjęliśmy współpracę z Poradnią Genetyczną w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej – Curie Państwowym Instytucie Badawczym Oddział w Gliwicach i już wkrótce udostępnimy opracowane materiały edukacyjne dla tych wszystkich, którzy będą poszukiwać informacji o Zespole Lyncha w nowotworach układu pokarmowego.
Fundacja EuropaColon Polska została powołana w marcu 2017 roku. Jest członkiem wielu międzynarodowych organizacji pacjentów, w tym Digestive Cancers Europe. Celem działań Fundacji jest przede wszystkim zwiększenie świadomości społecznej na temat nowotworów przewodu pokarmowego ze szczególnym uwzględnieniem raka jelita grubego. Podstawowym celem Fundacji jest promowanie profilaktyki, wczesnego wykrywania i właściwego leczenia nowoczesnymi i skutecznymi metodami terapeutycznymi w celu poprawy jakości życia pacjentów onkologicznych i pomoc w powrocie do zdrowia.
Digestive Cancers Europe (DiCE) to wpływowa organizacja reprezentująca pacjentów chorych na nowotwory przewodu pokarmowego, które są główną przyczyną zgonów spowodowanych nowotworami w całej Europie. Wierzymy, że wspólne wysiłki na rzecz zapobiegania i wczesnego wykrywania mają ogromny potencjał w zmniejszaniu liczby zgonów z powodu nowotworów przewodu pokarmowego w Europie. Położenie nacisku na profilaktykę ma kluczowe znaczenie, ponieważ wczesna diagnoza znacząco poprawia przeżywalność. Inwestowanie w badania mające na celu wczesne wykrywanie i zapewnienie wszystkim obywatelom Europy dostępu do programów badań przesiewowych może mieć ogromny wpływ na ratowanie życia.
Rak odbytu: aż 9 na 10 przypadków wywołuje HPV
Rak jelita grubego coraz częściej w młodym wieku
Źródło: materiały prasowe
