Wyzwania i bariery w dostępie do programów lekowych w kardiologii

Choroby serca i układu krążenia stanowią jedno z największych wyzwań zdrowotnych zarówno w Polsce, jak i na całym świecie. Pomimo postępu medycyny, nowoczesnych terapii oraz technologii medycznych, dostęp do programów lekowych dla pacjentów kardiologicznych pozostaje niewystarczający.

Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia, w pierwszym półroczu 2024 roku 242 859 pacjentów skorzystało z programów lekowych, a w pierwszym kwartale tego samego roku 1142 osoby otrzymały leczenie w ramach programu B.101, przeznaczonego dla pacjentów z zaburzeniami lipidowymi. Poprawa dostępu do programów lekowych w kardiologii stanowi kwestię życia dla tysięcy pacjentów, mimo wprowadzenia ostatnich lat kilku innowacyjnych terapii, które nie są dostępne dla wielu z powodu barier administracyjnych, systemowych braków, niedofinansowania oraz nierównego rozmieszczenia placówek oferujących leczenie.

Raport „Programy lekowe w kardiologii: faktyczny dostęp a potrzeby pacjentów”, przedstawiony przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pacjentów ze Schorzeniami Serca i Naczyń „EcoSerce” oraz Fundację Rzecznicy Zdrowia, podkreśla aktualne wyzwania w tym obszarze oraz zalecenia mające na celu poprawę funkcjonowania systemu. Polskie Towarzystwo Kardiologiczne objęło patronat nad tym raportem.

– Zmiany w polskim systemie ochrony zdrowia są jednym z głównych obszarów zainteresowania Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Zmiany legislacyjne, nowe zarządzenia, a także postęp w medycynie, w tym w kardiologii, sprawiają, że Polskie Towarzystwo Kardiologiczne miało i ma do odegrania istotną rolę. Jednym z priorytetów jest zapewnienie pacjentom jak najszerszego dostępu do najnowocześniejszych terapii, a lekarzom swobody w ich ordynowaniu. Istniejące obecnie w Polsce programy lekowe oferowane pacjentom kardiologicznym można podzielić na takie, które są realizowane w szerokiej populacji – jak program leczenia zaburzeń lipidowych, oraz takie, które ograniczone są do mniejszych grup pacjentów w wyspecjalizowanych ośrodkach kardiologicznych, jak programy leczenia tętniczego nadciśnienia płucnego i kardiomiopatii – mówi prof. dr hab. n. med. Marek Gierlotka – prezes elekt Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, dyrektor Instytutu Nauk Medycznych Uniwersytetu Opolskiego, kierownik Kliniki i Oddziału Kardiologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Opolu.

Szczególnie niepokojącym problemem jest ograniczony dostęp do terapii dla pacjentów ze schorzeniami kardiologicznymi m.in. kardiomiopatią przerostową, amyloidozą transtyretynową czy zaburzeniami lipidowymi. Pomimo licznych apeli o znaczeniu profilaktyki pierwotnej i wtórnej obecny system nadal skazuje część pacjentów na incydenty sercowo-naczyniowe – takie jak zawał serca czy udar mózgu – choć można by im łatwo zapobiec.

Młodzi dorośli z chorobami serca muszą zostać dostrzeżeni w systemie opieki zdrowotnej

– Zapewnienie skutecznego leczenia jest kluczowe dla poprawy jakości życia oraz wydłużenia przeżycia osób z chorobami serca i naczyń. Wielu pacjentów napotyka trudności w uzyskaniu dostępu do nowoczesnych terapii, dlatego konieczne jest monitorowanie sytuacji, identyfikowanie barier oraz przedstawianie rekomendacji dotyczących poprawy funkcjonowania systemu – mówi Agnieszka Wołczenko, prezes Stowarzyszenia EcoSerce.

– Wierzę, że raport„Programy lekowe w kardiologii: faktyczny dostęp a potrzeby pacjentów”, który napisaliśmy wspólnie z tak znakomitymi ekspertami, istotnie przyczyni się do dyskusji publicznej na temat programów lekowych w kardiologii, co przełoży się na konkretne działania i pozytywne zmiany dla pacjentów. Biorąc pod uwagę skalę schorzeń kardiologicznych, lata zaniedbań i brak realnych działań, jako społeczeństwo nie możemy już dłużej zwlekać. Tu dosłownie liczy się życie – dodaje.

Kluczowym elementem, wpływającym w istotny sposób na wsparcie leczenia, jest także edukacja i skuteczne działania profilaktyczne.

– Edukacja zdrowotna, definiowana jako proces dostarczania informacji, umiejętności i wsparcia pacjentom w celu poprawy ich stanu zdrowia, jest kluczowym komponentem prewencji wtórnej w kardiologii – zwraca uwagę prof. Izabella Uchmanowicz, dziekan Wydziału Pielęgniarstwa i Położnictwa, Zakład Metodyki Badań Naukowych, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, członkini Komitetu Nominacyjnego Stowarzyszenia Pielęgniarek Kardiologicznych i Zawodów Pokrewnych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Edukacja pacjentów kardiologicznych w programach lekowych odgrywa fundamentalną rolę w poprawie skuteczności leczenia. Świadomy pacjent, który rozumie znaczenie przestrzegania zaleceń terapeutycznych i zmiany stylu życia, jest bardziej zaangażowany w proces leczenia, co przekłada się na lepsze wyniki zdrowotne i jakość życia. Zastosowanie nowoczesnych technologii oraz integracja wsparcia emocjonalnego i motywacyjnego z tradycyjną edukacją zdrowotną pozwalają na całościowe wsparcie pacjenta, które przynosi wymierne korzyści zarówno dla pacjenta, jak i systemu ochrony zdrowia – dodaje.

Eksperci wypowiadający się w raporcie podkreślają, że konieczne jest wprowadzenie pilnych zmian systemowych. Wśród przykładów wymieniają zwiększenie liczby ośrodków realizujących programy lekowe, jak i uproszczenie procedur kwalifikacji pacjentów do nowoczesnych terapii.

– Liczę, że dzięki działaniom całego środowiska polskiej kardiologii wspólnie z decydentami ochrony zdrowia uda się w Polsce skutecznie obniżyć wskaźniki zapadalności oraz umieralności na choroby sercowo-naczyniowe do poziomu średnich dla Unii Europejskiej, a tym samym opuścić grupę państw o wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym – dodaje prof. dr hab. n. med. Marek Gierlotka.

Polityka lekowa w kardiologii medkurier Pobierz