Wpływ pandemii Covid-19 na system opieki onkologicznej WIDEO

Pacjenci onkologiczni nie są istotnie zagrożeni zachorowaniem na COVID-19, co świadczy o właściwym zabezpieczeniu oddziałów w szpitalach onkologicznych, dlatego onkolodzy apelują, aby  nie unikać wizyt w placówkach w celu przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki bądź leczenia w szpitalach onkologicznych w obawie przed zakażeniem wirusem SARS-Cov2, koniecznie trzeba zminimalizować strach pacjentów przed wizytą w szpitalu – wynika z raportu „Wpływ pandemii COVID-19 na system opieki onkologicznej” przygotowany przez zespół lekarzy – ekspertów i naukowców w tym z Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie (NIO-PIB) na zlecenie Ministerstwa Zdrowia pod kierownictwem prof. Piotra Rutkowskiego. To pierwsze tak kompleksowe opracowanie wpływu pandemii Covid-19 na opiekę onkologiczną w Polsce.

Warto podkreślić, że placówki te bardzo sprawnie zaszczepiły większość personelu medycznego. Również przyspieszenie szczepień pacjentów z nowotworem, a także wymóg testowania ich przed przyjęciem do szpitala, zakaz odwiedzin wszystko to  gwarantuje niemal 100 proc. bezpieczeństwo chorych leczących się bądź diagnozowanych w placówkach onkologicznych.W okresie pandemii podobny przyrost zgonów u pacjentów chorych onkologicznie do ogółu populacji.

Według analiz wykonanych w ramach raportu na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł między innymi baz danych NFZ, pomimo pandemii pacjenci jeżeli już trafili do placówki onkologicznej z podejrzeniem nowotworu, byli szybko diagnozowani i mieli terminowo wdrażane leczenie. Z danych widać, że problem pojawiał się na wcześniejszym etapie choroby pacjenta. Nastąpił duży w zależności od typu nowotworu sięgający 10-20% wystawianych przez lekarzy POZ kart szybkiej diagnostyki onkologicznej. Generalnie o około 20% zmniejszyła się liczba rozpoznań nowotworów złośliwych w Polsce podobnie jak w krajach Europy Zachodniej. W miesiącach kwiecień-maj 2020 roku nastąpiło załamanie liczby przeprowadzonych badań profilaktycznych. Autorzy wskazują jako przyczyny między innymi: strach pacjentów przed wizytami w szpitalach, ograniczenia w funkcjonowaniu w tym okresie POZ-tów i AOS. Po okresie pierwszego szoku związanego z epidemią, onkologia w okresie letnim 2020 roku nadganiała zaległości z okresu wiosennego lockdownu.

Profilaktyka 40 PLUS startuje już 1 lipca 

Co ciekawe wzrosła liczba uczestniczących pacjentów i realizowanych programów lekowych, co jest niezwykle korzystnym osiągnięciem w dobie pandemii i świadczy o właściwym zabezpieczeniu leczenia systemowego chorych na nowotwory – czytamy w raporcie.

Z uwagi na liczne przekształcenia szpitali w placówki „Covidowe” nastąpił spadek o ok. 10-15% w obszarze procedur chirurgii onkologicznej.W zależności od konkretnego rozpoznania spadek w liczbie nowych rozpoznań nowotworów (mierzony liczbą pierwszorazowych kontaktów i pierwszorazowych hospitalizacji) był rzędu 10% – 20%.

Ta stosunkowo dobra sytuacja w opiece onkologicznej została jednak okupiona przez placówki onkologiczne istotnym zwiększeniem kosztów, m.in środków ochrony osobistej i testami w kierunku SARS-CoV-2, które mogą zacząć się borykać z problemami finansowymi.

Według opracowania naukowców i ekspertów z NIO-PIB wczesne dane z 2021 r. świadczą o zwiększeniu liczby rozpoznawanych nowotworów do poziomu z końca 2019 r., a liczba wydawanych kart DiLO również zwiększyła się mniej więcej do poziomu z końca 2019 r. Zatem według wstępnych prognoz z danych ogólnopolskich nie ma obaw co do nagłej fali przybywających chorych na nowotwory w najbliższych latach. Ocenia się jednak, że część pacjentów ma bardziej zaawansowane stadia nowotworów.

To o co apelują onkolodzy, również w tym raporcie, to większe uświadamianie społeczeństwa  poprzez różne akcje i kampanie informacyjno-edukacyjne, aby potencjalni pacjenci nie zostawali w domu i zgłaszali się w celu badań profilaktycznych oraz diagnostyki. Równie niezwykle istotną kwestią jest poprawa w dostępności rehabilitacji oraz łatwość w dostępie do informacji dla pacjentów na temat dostępnych, czynnych ośrodków onkologicznych, gdzie i jakie badania warto przeprowadzić oraz jak pacjent ma się do nich dostać, jakie dokumenty są potrzebne.

Raport zawiera również oddzielną część poświęconą szczegółowej analizie na temat zachorowań w czasie pandemii i sytuacji w konkretnych typach chorób: czerniaka, raka płuc, jelita grubego i piersi.

W dalszej części autorzy analizują również wpływ Covid-19 na badania przesiewową i diagnostykę i opiekę onkologiczną, a także przedstawiają obserwacje z pilotażu Krajowej Sieci Onkologicznej w województwie dolnośląskim.

Prof. Jolanta Kunikowska: W onkologii nie ma czasu do stracenia, it’s time to act!