World Health Organization Regional Office for Europe opublikowało raport poświęcony wykorzystaniu sztucznej inteligencji w systemach ochrony zdrowia państw Unii Europejskiej. Opracowanie obejmuje wszystkie 27 krajów wspólnoty i stanowi jedno z najbardziej aktualnych zestawień danych dotyczących stopnia wdrożenia technologii AI w medycynie.
Analiza opiera się na badaniu przeprowadzonym w latach 2024–2025 i pokazuje, w jaki sposób państwa członkowskie przygotowują systemy zdrowotne do pracy z narzędziami opartymi na algorytmach.
Diagnostyka i obsługa pacjenta
Z raportu wynika, że rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję są już obecne w praktyce klinicznej w większości państw UE. Najczęściej dotyczą diagnostyki – blisko trzy czwarte krajów stosuje systemy wspierające analizę obrazów medycznych i rozpoznawanie chorób. Równolegle rozwijane są narzędzia wspierające kontakt z pacjentem, takie jak chatboty, które funkcjonują w ponad połowie państw członkowskich.
Wskazano, że wszystkie kraje UE postrzegają rozwój AI jako element poprawy jakości opieki zdrowotnej, a niemal wszystkie łączą go także z potrzebą zwiększenia efektywności systemów i ograniczenia presji kadrowej.
W większości państw rozwój sztucznej inteligencji prowadzony jest w ramach strategii ogólnokrajowych, obejmujących różne sektory. Z danych wynika, że 85 procent krajów posiada już takie dokumenty lub jest w trakcie ich wdrażania . Rzadziej spotykane są strategie dedykowane wyłącznie ochronie zdrowia. Zarządzanie wdrażaniem AI ma charakter rozproszony. W ponad połowie krajów kompetencje w tym zakresie są dzielone między różne instytucje publiczne, co odzwierciedla złożoność procesu integracji nowych technologii z systemami ochrony zdrowia.
Dane jako fundament rozwoju technologii
Raport zwraca uwagę na znaczenie infrastruktury danych. Większość państw członkowskich posiada strategie dotyczące danych zdrowotnych, a ponad połowa rozwija krajowe ośrodki zarządzania danymi. Rozwiązania te mają umożliwiać bezpieczne gromadzenie i wykorzystywanie informacji medycznych, niezbędnych do trenowania i walidacji systemów AI.
W kontekście europejskim istotnym elementem pozostaje tworzenie Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych, która ma ułatwić transgraniczne wykorzystanie danych w badaniach i innowacjach, a jej pełne wdrożenie planowane jest na kolejne lata.
Wdrażanie AI wiąże się również z koniecznością dostosowania kompetencji personelu medycznego. W niemal połowie państw UE powstały już stanowiska związane z analizą danych i sztuczną inteligencją w ochronie zdrowia. Jednocześnie raport wskazuje na ograniczoną dostępność szkoleń – zarówno w trakcie edukacji medycznej, jak i w ramach doskonalenia zawodowego.
Zaangażowanie interesariuszy w procesy decyzyjne jest powszechne, choć dotyczy głównie administracji, środowisk naukowych i świadczeniodawców. Udział pacjentów i opinii publicznej pozostaje mniej rozpowszechniony.
Rozwój sztucznej inteligencji w ochronie zdrowia odbywa się w kontekście nowych regulacji unijnych. W szczególności znaczenie ma przyjęty akt o sztucznej inteligencji, który wprowadza system klasyfikacji technologii według poziomu ryzyka oraz określa wymagania dotyczące bezpieczeństwa i nadzoru nad ich stosowaniem. Jednocześnie raport wskazuje, że w wielu państwach nadal trwają prace nad doprecyzowaniem przepisów oraz standardów etycznych odnoszących się do wykorzystania AI w medycynie.
Wśród czynników wpływających na tempo wdrażania technologii wskazano koszty inwestycji, kwestie prawne oraz dostępność i jakość danych. Jednocześnie państwa członkowskie podkreślają znaczenie przejrzystości działania systemów AI oraz jasnych zasad odpowiedzialności jako elementów sprzyjających ich dalszemu wykorzystaniu.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie obszary medycyny najczęściej wykorzystują AI w UE?
Najczęściej są to diagnostyka, analiza obrazów medycznych oraz systemy wspierające komunikację z pacjentami.
Czy wszystkie państwa UE wdrożyły AI w ochronie zdrowia?
Większość państw stosuje już rozwiązania AI, choć poziom ich zaawansowania jest zróżnicowany.
Jakie znaczenie mają dane w rozwoju AI?
Dane medyczne są kluczowe dla działania algorytmów, dlatego państwa rozwijają systemy ich bezpiecznego gromadzenia i udostępniania.
Czy lekarze są szkoleni w zakresie AI?
Szkolenia są dostępne, ale raport wskazuje, że ich zakres wciąż jest ograniczony i wymaga dalszego rozwoju.
Jakie przepisy regulują AI w ochronie zdrowia w UE?
Podstawą jest unijny AI Act, uzupełniany przez inne regulacje dotyczące danych i wyrobów medycznych.
Sztuczna inteligencja w diagnostyce prenatalnej – nowa era wykrywania wad serca u płodów
Źródło: World Health Organization Regional Office for Europe, „Artificial intelligence is reshaping health systems: state of readiness across the European Union”, 2026
