Od 1 lutego 2026 roku dostęp do szczepień w aptekach w Polsce znacząco się rozszerzy. Minister zdrowia opublikował nowe obwieszczenie, które aktualizuje listę świadczeń profilaktycznych możliwych do realizacji w aptekach, finansowanych w całości lub w części ze środków publicznych. Dokument zastępuje obowiązujące dotąd regulacje z sierpnia 2025 roku i wyraźnie wzmacnia rolę aptek jako elementu systemu profilaktyki zdrowotnej dorosłych.
Nowe obwieszczenie Ministerstwo Zdrowia wprowadza sześć kolejnych szczepień, których samo podanie – po spełnieniu warunków określonych w przepisach – będzie bezpłatne w aptekach. To ważna zmiana zarówno z punktu widzenia pacjentów, jak i całego systemu ochrony zdrowia, ponieważ zwiększa dostępność szczepień ochronnych bez konieczności wizyty w przychodni.
Nowe szczepienia dostępne w aptekach od lutego 2026 roku
Od 1 lutego 2026 roku farmaceuci będą mogli bezpłatnie wykonać szczepienia przeciwko ospie wietrznej, durowi brzusznemu, a także przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis przy użyciu szczepionki skojarzonej. Do listy dołączają również szczepienia przeciw meningokokom typu B oraz meningokokom typu ACWY, a także szczepienie przeciw żółtej gorączce, określanej również jako febra. Wszystkie te szczepienia dotyczą osób dorosłych, które ukończyły 18. rok życia.
Rozszerzenie katalogu o szczepienia typowo „podróżne” oraz te, które do tej pory były wykonywane głównie w poradniach specjalistycznych, pokazuje wyraźny kierunek polityki zdrowotnej – przenoszenie profilaktyki bliżej pacjenta i maksymalne wykorzystanie potencjału aptek.
Jakie szczepienia są już dziś bezpłatnie wykonywane w aptekach
Aktualnie w aptekach realizowana jest szeroka gama szczepień ochronnych dla dorosłych, w ramach których bezpłatne jest samo podanie szczepionki. Obejmują one m.in. szczepienia przeciw COVID-19, grypie sezonowej, kleszczowemu zapaleniu mózgu, pneumokokom, półpaścowi czy RSV. Dorośli mogą również zaszczepić się w aptece przeciw odrze, śwince i różyczce, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, HPV, a także przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi.
Warto podkreślić, że dostępność finansowania zależy od spełnienia określonych kryteriów. Część szczepień jest całkowicie bezpłatna wyłącznie dla wybranych grup, takich jak seniorzy, kobiety w ciąży, osoby z chorobami przewlekłymi czy pacjenci szczególnie narażeni zawodowo. W pozostałych przypadkach szczepionka może być częściowo refundowana lub w pełni odpłatna.
Kto może skorzystać z refundacji i na jakich zasadach
Refundacja szczepionek odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w obwieszczeniu ministra zdrowia i finansowana jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Receptę na szczepionkę objętą refundacją może wystawić zarówno lekarz, jak i farmaceuta. Osoby, które nie spełniają kryteriów refundacyjnych lub nie posiadają prawa do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, ponoszą pełny koszt szczepionki.
Przykładem są szczepienia przeciw grypie, gdzie poziom odpłatności zależy od wieku i szczególnych uprawnień. Seniorzy po 65. roku życia oraz kobiety w ciąży mogą otrzymać niektóre preparaty bezpłatnie, podczas gdy inni dorośli korzystają z 50-procentowej refundacji lub płacą pełną cenę. Podobne zasady obowiązują w przypadku szczepień przeciw pneumokokom, półpaścowi czy RSV, gdzie bezpłatny dostęp przysługuje głównie osobom starszym oraz pacjentom z chorobami zwiększającymi ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń.
Szczepienie przeciw półpaścowi jest jednym z najdroższych w tej grupie, ale dzięki refundacji dla seniorów i pacjentów z obniżoną odpornością jego dostępność znacząco wzrosła. Równie istotna jest refundacja szczepień przeciw RSV, które mają szczególne znaczenie dla osób starszych oraz kobiet w ciąży, chroniąc pośrednio także noworodki.
Apteki jako nowy filar profilaktyki dorosłych
Rozszerzenie listy szczepień dostępnych w aptekach to kolejny krok w kierunku nowoczesnego modelu profilaktyki, w którym farmaceuta staje się realnym partnerem systemu ochrony zdrowia. Łatwiejszy dostęp do szczepień, krótszy czas oczekiwania i możliwość połączenia konsultacji farmaceutycznej z realizacją recepty sprzyjają zwiększeniu wyszczepialności wśród dorosłych, co od lat pozostaje jednym z wyzwań zdrowia publicznego w Polsce.
Nowe regulacje pokazują, że apteki nie są już wyłącznie miejscem dystrybucji leków, ale coraz częściej pełnią funkcję punktów profilaktyki i edukacji zdrowotnej. Dla pacjentów oznacza to większą wygodę, a dla systemu – szansę na realne ograniczenie kosztów leczenia chorób, którym można zapobiec dzięki szczepieniom.
Ospa wietrzna – powszechne szczepienia dzieci w Wielkiej Brytanii
Zgodnie z nowym obwieszczeniem od 1 lutego 2026 roku w aptekach bezpłatnych będzie kolejnych sześć szczepień przeciw:
- Ospie wietrznej dla osób po 18. roku życia
- Durowi brzusznemu dla osób po 18 roku życia
- Błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis przy użyciu szczepionki skojarzonej dla osób po 18. roku życia
- Meningokokom typu B dla osób po 18 roku życia
- Meningokokom typu ACWY dla osób po 18. roku życia
- Żółtej gorączce (Febrze) dla osób po 18. roku życia
Obecnie w aptekach można bezpłatnie zaszczepić się przeciw:
- COVID-19 – osobom po 18. roku życia
- Grypie – osobom po ukończeniu 18. roku życia, w schemacie jednodawkowym realizowanym cyklicznie w każdym sezonie jesienno-zimowym
- Kleszczowemu zapaleniu mózgu – osobom po ukończeniu 18. roku życia
- Błonicy, tężcowi, krztuścowy – lub przy użyciu szczepionki monowalentnej w przypadku tężca lub błonicy osobom po ukończeniu 18. roku życia
- Ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) – osobom po ukończeniu 18. roku życia
- Pneumokokom – osobom po ukończeniu 18. roku życia
- Półpaścowi – osobom po ukończeniu 18. roku życia
- Odrze, śwince, różyczce – osobom po ukończeniu 18. roku życia
- Ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (Poliomeyelitis) – osobom po ukończeniu 18. roku życia
- WZW typu A lub WZW typu B – osobom po ukończeniu 18. roku życia
– RSV – osobom po ukończeniu 18. roku życia
Szczepienie przeciw grypie (szczepionka Efluelda Tetra) – ze zniżką 50%: 81,72 zł: (czynne uodpornienie) dla osób dorosłych w wieku 60 lat i starszych. pełnopłatnie: 163,44 zł.
Szczepienie przeciw grypie (szczepionka VaxigripTetra) – bezpłatnie (ze zniżką 100%): uprawnienie dodatkowe S (seniorzy po 65 roku życia), C (kobiety w ciąży) oraz dzieci (DZ) – ze zniżką 50%: 26,86 zł (czynne uodpornienie) dla osób dorosłych. pełnopłatnie: 52,81 zł.
Szczepienie przeciw grypie (szczepionka Influvac Tetra) – bezpłatnie (ze zniżką 100%): uprawnienie dodatkowe S (seniorzy po 65 roku życia), C (kobiety w ciąży) oraz dzieci (DZ) – ze zniżką 50%: 26,41 zł (dla osób dorosłych). pełnopłatnie 52,81 zł.
Szczepienie przeciw pneumokokom (szczepionka Prevenar 13) – bezpłatnie (ze zniżką 100%): dla osób powyżej 65 roku życia (uprawnienie dodatkowe S: seniorzy po 65 roku życia) ze zwiększonym lub umiarkowanym do wysokiego ryzyka choroby pneumokokowej tj. z przewlekłą chorobą serca, przewlekłą chorobą wątroby, przewlekłą chorobą płuc, cukrzycą, implantem ślimakowym, wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, wrodzoną lub nabytą asplenią, niedokrwistością sierpowatą i innymi hemoglobinopatiami, przewlekłą niewydolnością nerek, wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności, uogólnioną chorobą nowotworową, zakażeniem wirusem HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną immunosupresją, białaczką, szpiczakiem mnogim, przeszczepem narządu litego. pełnopłatnie: 280,22 zł.
Szczepienie przeciw półpaścowi (szczepionka Shingrix) – bezpłatnie (ze zniżką 100%): uprawnienie dodatkowe S (seniorzy po 65 roku życia) – ze zniżką 50%: 375,58 zł (profilaktyka półpaśca i neuralgii półpaścowej) dla osób wieku 18 lat i starszych o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec tj. z przewlekłą chorobą serca, przewlekłą chorobą płuc, cukrzycą, przewlekłą niewydolnością nerek, wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności, uogólnioną chorobą nowotworową, zakażeniem wirusem HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną immunosupresją, białaczką, szpiczakiem mnogim, przeszczepem narządu litego, reumatoidalnym zapaleniem stawów, łuszczycą, łuszczycowym zapaleniem stawów, nieswoistym zapaleniem jelit, zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa, stwardnieniem rozsianym, toczniem układowym. pełnopłatnie: 751,16 zł.
Szczepienie przeciw RSV (szczepionka Abrysvo) – bezpłatnie (ze zniżką 100%): uprawnienie dodatkowe S (seniorzy po 65 roku życia) oraz C (kobiety w ciąży) – ze zniżką 50%: 408,86 zł (profilaktyka zakażeń RSV u dorosłych) dla osób w wieku 60 lat i starszych. pełnopłatnie: 817,72 zł.
Szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego typy 16 i 18 (szczepionka Cervarix) – bezpłatnie (ze zniżką 100%): dzieci od ukończenia 9. roku (uprawnienie dodatkowe DZ) -ze zniżką: 139,44 zł dla osób po ukończeniu 18 roku życia, profilaktyka zmian przednowotworowych szyjki macicy oraz raka szyjki macicy związanych przyczynowo z wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) typu 16 i 18 pełnopłatnie: 278,88 zł.
FAQ – szczepienia w aptekach od 1 lutego 2026 roku
Od kiedy będą dostępne nowe szczepienia w aptekach?
Nowe szczepienia będą dostępne w aptekach od 1 lutego 2026 roku, zgodnie z najnowszym obwieszczeniem Ministra Zdrowia.
Czy szczepienia w aptekach są całkowicie bezpłatne?
Bezpłatne jest samo wykonanie szczepienia. Koszt szczepionki zależy od tego, czy dana osoba spełnia kryteria refundacyjne. Część szczepień jest w pełni refundowana, część objęta dopłatą, a niektóre pozostają pełnopłatne.
Kto może zaszczepić się w aptece?
Szczepienia w aptekach dotyczą osób dorosłych, które ukończyły 18. rok życia. W przypadku niektórych szczepień obowiązują dodatkowe kryteria, takie jak wiek, ciąża, choroby przewlekłe lub szczególne narażenie zdrowotne.
Jakie nowe szczepienia będą dostępne w aptekach od 2026 roku?
Od lutego 2026 roku w aptekach będzie można bezpłatnie wykonać szczepienia przeciw ospie wietrznej, durowi brzusznemu, błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis (szczepionka skojarzona), meningokokom typu B, meningokokom typu ACWY oraz żółtej gorączce.
Czy na szczepienie w aptece potrzebna jest recepta?
Tak, recepta jest wymagana na szczepionkę. Może ją wystawić lekarz lub farmaceuta. W aptece realizowane jest zarówno wydanie szczepionki, jak i jej podanie.
Czy farmaceuta może kwalifikować do szczepienia?
Farmaceuta przeprowadza wywiad zdrowotny i kwalifikację do szczepienia w zakresie określonym przepisami. W przypadku przeciwwskazań pacjent kierowany jest do lekarza.
Czy szczepienia w aptekach są bezpieczne?
Tak. Szczepienia wykonywane są przez farmaceutów posiadających odpowiednie uprawnienia i przeszkolenie. Apteki muszą spełniać określone wymogi lokalowe i organizacyjne.
Czy osoby bez prawa do świadczeń NFZ mogą skorzystać ze szczepień w aptece?
Tak, jednak w takim przypadku szczepionka jest pełnopłatna. Samo wykonanie szczepienia również może podlegać opłacie, zgodnie z cennikiem apteki.
Czy wszystkie szczepienia podróżne są refundowane?
Nie. Część szczepień podróżnych, mimo że może być wykonana w aptece, pozostaje nierefundowana i musi być opłacona w całości przez pacjenta.
Dlaczego państwo rozszerza listę szczepień w aptekach?
Celem zmian jest zwiększenie dostępności szczepień, skrócenie kolejek do przychodni oraz poprawa poziomu wyszczepialności dorosłych. Apteki mają być ważnym elementem systemu profilaktyki zdrowotnej.
