Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby (WZW) jest obchodzony co roku 28 lipca w celu zwiększenia świadomości na temat wirusowego zapalenia wątroby – zakaźnej choroby wątroby, której może towarzyszyć wiele problemów zdrowotnych, także poważnych, w tym nowotwór wątroby.
Istnieje pięć głównych szczepów wirusa zapalenia wątroby – A, B, C, D i E. Do zakażenia wirusami WZW A, D i E dochodzi poprzez spożycie skażonej żywności lub wody lub przez bezpośredni kontakt z osobą zakaźną. Taka sytuacja dotyczy krajów z niskimi warunkami sanitarnymi. W krajach rozwiniętych, gdzie ryzyko przeniesienia zakażenia drogą pokarmową jest niskie, odnotowuje się zachorowania przede wszystkim w grupie MSM[1] oraz wśród użytkowników narkotyków.
Największy problem globalnie nadal jednak stanowią wirusowe zapalenia wątroby typu B i C, które łącznie na całym świecie są najczęstszą przyczyną zgonów (co roku umiera z tego powodu 1,3 miliona osób). Problem ten jest nadal aktualny pomimo pandemii COVID-19. W przypadku WZW B dostępna jest szczepionka, która skutecznie chroni przed zachorowaniem. Natomiast leki przeciwwirusowe dedykowane WZW C mogą wyleczyć obecnie ponad 95% osób z tym zakażeniem.
WZW B i C mogą przebiegać w postaci ostrej lub przewlekłej. Ze względu na wieloletni bezobjawowy przebieg zakażenia wirusem WZW C, chorobę określono mianem „wirusowej bomby zegarowej” lub „cichej epidemii”. Osoba zakażona i niezdiagnozowana nie ma świadomości o swojej chorobie i o tym, że może zakażać inne osoby.
Wirusy WZW B i C przenoszą się poprzez krew, najczęstszą formą narażenia są:
- kontakt z zakażonymi, niejałowymi narzędziami i sprzętem używanymi podczas zabiegów medycznych oraz tymi stosowanych do zabiegów fryzjerskich, kosmetycznych czy tatuażu (np. cążki, nożyczki oraz inne ostre narzędzia do pielęgnacji paznokci rąk i stóp, pęsety, kolczyki, itp.),
- zażywanie narkotyków dożylnych i stosowanie niebezpiecznych praktyk związanych z wstrzyknięciami (np. używanie wspólnych niesterylnych narzędzi),
- niebezpieczne i niezabezpieczone praktyki seksualne, które prowadzą do kontaktu z krwią.
W Polsce, zgodnie z meldunkami o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Polsce udostępnianymi przez NIZP-PZH, w latach 2009-2012 odnotowywano ok. 2000 zachorowań na WZW C rocznie, natomiast w latach 2013 do 2018, co roku rozpoznawano między 3000 a 4000 zachorowań na WZW C. W 2017 r. zgłoszono 4 010 przypadków WZW C, w 2018 r. – 3 442, a w 2019 r. – 3 350 (dane wstępne, w trakcie weryfikacji). Podobna sytuacja dotyczy WZW B.
Państwowa Inspekcja Sanitarna od wielu lat podejmuje działania w zakresie uregulowań prawnych, bieżącego nadzoru sanitarnego oraz komunikacji społecznej i podnoszenia świadomości społecznej, mających na celu poprawę sytuacji epidemiologicznej w zakresie WZW B i WZW C. W Polsce temat zakażeń wirusem WZW B i C jest stale obecny w przestrzeni publicznej dzięki zaangażowaniu w programy takie jak: „HCV można pokonać” w latach 2005-2006, „STOP!HCV” w latach 2010-2011, oraz Projekt KIK/35 „Zapobieganie zakażeniom HCV” w latach 2012-2017 współfinansowany ze środków Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy i Ministra Zdrowia. Dzięki temu intensyfikacji uległy także działania informacyjne i edukacyjne z zakresu profilaktyki HCV, prowadzone na poziomie samorządowym.
[1] mężczyźni utrzymujący kontakty seksualne z mężczyznami
Pilotaż Planu Eliminacji HCV – co o nim wiemy?
Marta opowiada co to jest HCV
Jak nikomu krwi nie napsuć, czyli życie z HCV
Więzy krwi, czyli HCV w rodzinie
Świeża krew, jak być młodym i nie zakazić się HCV
KREW NA RĘKACH, czyli jak nie zakazić się u lekarza
CZYSTA KREW – Dajesz w żyłę – uważaj na HCV
Co wspólnego ma WZW z salonami kosmetycznymi, fryzjerskimi i studiami tatuażu?
Sprawdź jak znani celebryci dbają o swoje zdrowie i unikają narażenia na HCV
Przemysław Saleta HCV jestem świadom
Anna Jagodzinska – HCV jestem świadom
HCV jestem świadom Leszek Czajka
Jesteś lekarzem, pielęgniarką? A może pracujesz w salonie fryzjerskim, kosmetycznym lub studio tatuażu?
Zajrzyj na Platformę E-learningową i bądź świadom!
To może Cię zainteresować!
Materiały edukacyjno-informacyjne z Projektu KIK/35 „Zapobieganie Zakażeniom HCV:
- Plan higieny salonu fryzjerskiego – infografika
- Plan higieny salonu kosmetycznego – infografika
- Plan higieny salonu tatuażu – infografika
- Poradnik o HCV
- Jakościowa ocena ryzyka zakażenia HCV w świetle stosowanych procedur medycznych –przeprowadzenie badań ankietowych wśród studentów uczelni medycznych w Polsce
- Przekazywanie wirusa HCV z matki na dziecko
- Ulotka informacyjna dla Pacjenta
- Ulotka dla kobiet w ciąży
- Materiały szkoleniowe nt. HCV
- Publikacje z Projektu „Zapobieganie zakażeniom HCV”
Przydatne linki:
- Kampania społeczna Projektu „Zapobieganie zakażeniom HCV”
- Projekt „Zapobieganie zakażeniom HCV”
- World Hepatitis Day 2020
- Polskie Towarzystwo Hepatologiczne
- Fundacja Gwiazda Nadziei – Koalicja Hepatologiczna
- Fundacja Urszuli Jaworskiej
Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej oraz Ministra Zdrowia
Eksperci alarmują! Czeka nas epidemia raka wątroby
Źródło: GIS
