Spersonalizowana terapia mRNA opracowywana przez Modernę i firmę MSD, może stać się nowym sposobem leczenia chorych na czerniaka po chirurgicznym usunięciu nowotworu. W badaniu III fazy INTerpath-001 z udziałem 1137 pacjentów połączenie intismeranu z pembrolizumabem istotnie wydłużyło czas przeżycia bez nawrotu choroby oraz bez pojawienia się przerzutów odległych w porównaniu z samym pembrolizumabem. To pierwsze pozytywne badanie III fazy indywidualizowanej terapii neoantygenowej opartej na mRNA.
Badanie dotyczyło pacjentów z czerniakiem w stopniu od IIB do IV, u których wcześniej całkowicie chirurgicznie usunięto zmiany nowotworowe. Leczenie miało więc charakter uzupełniający i było stosowane po operacji, w sytuacji gdy celem terapii jest ograniczenie ryzyka nawrotu choroby. Pacjentów losowo przydzielono do dwóch grup. Jedna otrzymywała pembrolizumab w połączeniu z intismeranem, druga – sam pembrolizumab, będący standardową immunoterapią stosowaną w tej sytuacji klinicznej.
Terapia projektowana osobno dla każdego pacjenta
Intismeran, znany również jako V940 lub mRNA-4157, nie jest klasyczną szczepionką przygotowaną według jednego schematu dla wszystkich pacjentów. To indywidualizowana terapia neoantygenowa oparta na technologii mRNA. Aby ją przygotować, analizowane są mutacje obecne w guzie konkretnego chorego. Na tej podstawie powstaje terapia mogąca kodować nawet 34 neoantygeny charakterystyczne dla jego nowotworu. Celem jest pobudzenie układu odpornościowego do rozpoznawania komórek posiadających te antygeny i skierowanie przeciwko nim odpowiedzi immunologicznej.
Pembrolizumab działa w innym punkcie tego procesu. Jest przeciwciałem anty-PD-1, które pomaga odblokować odpowiedź limfocytów T przeciwko komórkom nowotworowym. Połączenie obu metod ma więc z jednej strony nauczyć układ odpornościowy, czego powinien szukać, a z drugiej – ułatwić mu skuteczniejsze zaatakowanie nowotworu.
– Każdy guz charakteryzuje się unikalnym zestawem mutacji, nawet u osób z tym samym rodzajem nowotworu. Spersonalizowana szczepionka ma celować w konkretne mutacje występujące w guzie danego pacjenta. Pod tym względem różni się od podejścia uniwersalnego, jednakowego dla wszystkich. Szczepionka ma „wytrenować” układ odpornościowy tak, aby rozpoznawał i niszczył komórki nowotworowe posiadające na powierzchni unikalne antygeny. Stosowany łącznie z nią pembrolizumab dodatkowo wspomaga organizm w skuteczniejszym zwalczaniu nowotworu – wyjaśniała dr Jane Healy, dyrektor ds. wczesnego rozwoju terapii onkologicznych w MSD.
Nivolumab z relatlimabem po operacji czerniaka? Wyniki badania RELATIVITY-098
Dwa ważne cele badania osiągnięte
Najważniejszym punktem końcowym badania INTerpath-001 było przeżycie bez nawrotu choroby. Połączenie intismeranu z pembrolizumabem przyniosło pod tym względem statystycznie istotną i klinicznie znaczącą poprawę w porównaniu z samym pembrolizumabem. Badanie osiągnęło także jeden z kluczowych drugorzędowych punktów końcowych – przeżycie bez przerzutów odległych. Oznacza to, że terapia skojarzona zmniejszała ryzyko pojawienia się przerzutów do innych narządów.
Na razie firmy nie przedstawiły jednak szczegółowych danych liczbowych pokazujących skalę tej korzyści. Pełne wyniki mają zostać zaprezentowane podczas jednego z najbliższych międzynarodowych kongresów medycznych. Badanie będzie kontynuowane. Jednym z kolejnych ocenianych parametrów jest przeżycie całkowite pacjentów.
MSD i Moderna zapowiedziały również rozmowy z regulatorami dotyczące złożenia dokumentacji rejestracyjnej dla połączenia intismeranu z pembrolizumabem.
Wyniki III fazy są kolejnym etapem badań nad terapią, ale już wcześniejsze dane wskazywały, że efekt leczenia może utrzymywać się przez lata. W pięcioletniej obserwacji badania fazy IIb KEYNOTE-942 u pacjentów z czerniakiem wysokiego ryzyka w stopniu III lub IV po całkowitym usunięciu nowotworu połączenie intismeranu z pembrolizumabem zmniejszyło ryzyko nawrotu choroby lub zgonu o 49 proc. w porównaniu z samym pembrolizumabem. Ryzyko przerzutów odległych lub zgonu było mniejsze o 59 proc. Po pięciu latach żyło 92,2 proc. pacjentów otrzymujących terapię skojarzoną oraz 71,3 proc. chorych leczonych wyłącznie pembrolizumabem.
Nie tylko czerniak
Intismeran nie jest badany wyłącznie u chorych na czerniaka. Moderna i MSD rozwijają program badań nad indywidualizowaną terapią mRNA także w innych nowotworach. Trwają m.in. badania III fazy w niedrobnokomórkowym raku płuca. Terapia jest również oceniana w raku nerkowokomórkowym, raku pęcherza moczowego, czerniaku przerzutowym oraz innych guzach litych.
Pozytywny wynik INTerpath-001 jest ważny nie tylko z punktu widzenia leczenia czerniaka. Pokazuje, że technologia mRNA może znaleźć zastosowanie w onkologii w zupełnie innym modelu niż znane powszechnie szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym – jako terapia projektowana indywidualnie na podstawie biologii nowotworu konkretnego pacjenta.
Czytaj także:
Spersonalizowana szczepionka mRNA na czerniaka. Pozytywne wyniki badania III fazy
Terapia radioligandowa w raku prostaty – czy to przyszłość leczenia tego nowotworu? WIDEO
