Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydał pozytywną rekomendację dotyczącą objęcia refundacją produktu leczniczego Sialanar, zawierającego bromek glikopironium. Lek miałby być stosowany w leczeniu objawowym ciężkiej postaci ślinotoku, czyli przewlekłego patologicznego wydzielania śliny, u dzieci i młodzieży od 3. roku życia z mózgowym porażeniem dziecięcym. Rekomendacja została wydana 20 maja 2026 roku i ma charakter warunkowy.
Zgodnie z dokumentem AOTMiT, Prezes Agencji „rekomenduje objęcie refundacją Sialanar (bromek glikopironium) we wskazaniu: leczenie objawowe ciężkiej postaci ślinotoku (przewlekłego patologicznego wydzielania śliny) u dzieci i młodzieży w wieku od 3 lat z mózgowym porażeniem dziecięcym, w ramach nowej grupy limitowej, pod warunkiem obniżenia ceny do zapewniającej efektywność kosztową w wariancie analizy uznanym przez Agencję za wariant najbardziej prawdopodobny oraz wprowadzenia mechanizmu RSS zabezpieczającego maksymalne wydatki płatnika publicznego”.
Dzieci z ciężkim ślinotokiem bez refundowanej alternatywy
Ocena AOTMiT dotyczyła zasadności finansowania leku ze środków publicznych. Jak wskazano w rekomendacji, obecnie pacjenci w ocenianym wskazaniu nie mają dostępnego alternatywnego refundowanego leczenia zarejestrowanego do terapii ciężkiej postaci ślinotoku u dzieci i młodzieży z mózgowym porażeniem dziecięcym.
Sialanar jest lekiem zawierającym bromek glikopironium. To lek przeciwmuskarynowy, którego działanie polega na hamowaniu wpływu acetylocholiny na receptory muskarynowe. W praktyce klinicznej jego zastosowanie ma ograniczać nadmierne wydzielanie śliny.
Wnioskowane wskazanie refundacyjne jest węższe niż wskazanie rejestracyjne. Rejestracja obejmuje leczenie objawowe ciężkiej postaci ślinotoku u dzieci i młodzieży od 3. roku życia z przewlekłymi zaburzeniami neurologicznymi. Wniosek refundacyjny dotyczy natomiast dzieci i młodzieży od 3 lat z mózgowym porażeniem dziecięcym.
Czym jest ciężki ślinotok u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym?
W dokumencie AOTMiT przypomniano, że mózgowe porażenie dziecięce klasyfikowane jest według ICD-10 pod kodem G80, natomiast ślinotok jako zaburzenia wydzielania śliny pod kodem K11.7. Częstość występowania mózgowego porażenia dziecięcego szacuje się na 1,5–3 przypadki na 1000 żywo urodzonych dzieci, przy czym wartości te zależą m.in. od statusu ekonomicznego kraju.
Ciężka postać ślinotoku dotyczy znacznej części dzieci z porażeniem mózgowym. Według danych przytoczonych przez Agencję współczynnik chorobowości ciężkiej postaci ślinotoku w tej grupie wynosi 33 procent.
Ślinotok jest nadmiernym wyciekiem śliny z ust, wynikającym przede wszystkim z zaburzeń połykania śliny. Może wiązać się z niedostateczną kontrolą mięśniową oraz zaburzeniami sensomotorycznej kontroli połykania. W przewlekłych chorobach neurologicznych patologiczny ślinotok może prowadzić do poważnych następstw zdrowotnych. AOTMiT zwraca uwagę, że ślinotok tylny może skutkować aspiracyjnym zapaleniem płuc, a w skrajnych przypadkach stanowić zagrożenie życia.
Jakie leczenie jest obecnie stosowane?
Wnioskodawca jako komparator dla ocenianej technologii wskazał brak leczenia. Agencja uznała taki wybór za zasadny, ponieważ dostępne obecnie opcje są w większości nierefundowane, stosowane poza wskazaniami rejestracyjnymi albo dostępne jedynie dla ograniczonej grupy pacjentów.
Eksperci ankietowani przez AOTMiT wskazywali, że u pacjentów z ciężkim ślinotokiem mogą być stosowane m.in. amitryptylina, atropina, skopolamina, plastry TTS ze skopolaminą dostępne w ramach importu docelowego, benztropina, triheksyfenidyl, toksyna botulinowa oraz leczenie chirurgiczne. Część tych metod jest jednak stosowana dopiero po niepowodzeniu farmakoterapii lub wymaga procedur inwazyjnych.
Wytyczne kliniczne odnalezione przez Agencję wskazują, że jedynym lekiem zarejestrowanym w objawowym leczeniu ślinotoku w populacji pediatrycznej jest Sialanar. Stosowanie glikopironium jest zalecane we wszystkich analizowanych dokumentach wytycznych klinicznych.
Badania wskazują na zmniejszenie objawów ślinotoku
Ocena skuteczności i bezpieczeństwa Sialanaru została oparta m.in. na wynikach badań randomizowanych porównujących glikopironium z placebo. W analizie uwzględniono badania SALIVA oraz Zeller 2012a, a także badanie porównujące glikopironium z hioscyną, badanie jednoramienne, badania obserwacyjne i przeglądy systematyczne.
Wyniki badania SALIVA wskazały na istotną statystycznie różnicę na korzyść glikopironium w porównaniu z placebo w skali DIS, czyli skali wpływu ślinienia. Po 4 tygodniach mediana zmiany wyniosła -25 punktów w grupie glikopironium i -2 punkty w grupie placebo. Po 12 tygodniach obserwowano dalszą poprawę, z medianą -29,5 punktu w grupie leczonej glikopironium i -1 punkt w grupie placebo.
W tym samym badaniu większy odsetek pacjentów uzyskał odpowiedź na leczenie według skali DIS. Po 28 dniach poprawę o co najmniej 13,6 punktu odnotowano u 61,4 procent pacjentów leczonych glikopironium oraz u 27,9 procent pacjentów otrzymujących placebo. Po 84 dniach wartości te wyniosły odpowiednio 63,6 procent i 34,9 procent.
W badaniu Zeller 2012a co najmniej 3-punktową poprawę w zmodyfikowanej skali mTDS po 8 tygodniach uzyskało 73,7 procent pacjentów leczonych glikopironium oraz 17,6 procent pacjentów otrzymujących placebo. Autorzy badania odnotowali również lepsze wyniki średniej zmiany mTDS w grupie glikopironium.
AOTMiT zwróciła uwagę nie tylko na redukcję objawów ślinotoku, ale także na wyniki dotyczące jakości życia. W badaniu SALIVA w grupie leczonej glikopironium zaobserwowano poprawę w pytaniu dotyczącym jakości życia dziecka oraz wpływu ślinienia dziecka na życie rodziny. Różnice między glikopironium a placebo były istotne statystycznie.
Dane z badań obserwacyjnych również wskazywały na poprawę względem początku obserwacji. W publikacjach Reid 2019, Zanon 2021 oraz Ozbudak 2025 odnotowano istotną statystycznie poprawę w skali DIS u pacjentów stosujących glikopironium w analizowanych okresach obserwacji. W badaniu Zanon 2021 poprawę po średnio 14,3 miesiąca obserwowano u 76,2 procent leczonych pacjentów, stabilizację u 19 procent, a pogorszenie u jednego pacjenta.
Profil bezpieczeństwa glikopironium
W rekomendacji omówiono również bezpieczeństwo terapii. W badaniach RCT profil bezpieczeństwa glikopironium określono jako akceptowalny i przewidywalny. Jednocześnie odnotowano większy odsetek zdarzeń niepożądanych w porównaniu z placebo, częstsze działania cholinolityczne, takie jak zaparcia i suchość jamy ustnej, wyższy odsetek przerwań leczenia oraz zwiększone ryzyko ciężkich zdarzeń w krótkim okresie obserwacji.
Według Charakterystyki Produktu Leczniczego do działań niepożądanych występujących bardzo często należą m.in. drażliwość, zaczerwienienie skóry, niedrożność nosa, zmniejszenie ilości wydzieliny oskrzelowej, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaparcia, biegunka, wymioty oraz zatrzymanie moczu.
Agencja wskazała, że w dostępnych danych nie stwierdzono nowych zagrożeń, a w dłuższej obserwacji profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny. Jednym z głównych ograniczeń oceny pozostaje jednak stosunkowo krótki okres obserwacji w badaniach, niewielka liczba pacjentów oraz subiektywność skal wykorzystywanych do oceny nasilenia ślinotoku.
Refundacja pod warunkiem obniżenia ceny i mechanizmu RSS
Pozytywna rekomendacja Prezesa AOTMiT ma charakter warunkowy. Agencja wskazała, że finansowanie Sialanaru powinno być uzależnione od obniżenia ceny do poziomu zapewniającego efektywność kosztową w wariancie analizy uznanym za najbardziej prawdopodobny.
Drugim warunkiem jest wprowadzenie mechanizmu RSS, czyli instrumentu dzielenia ryzyka. Ma on zabezpieczać maksymalne wydatki płatnika publicznego. AOTMiT uzasadnia to niepewnościami dotyczącymi kosztów terapii pojedynczego pacjenta, czasu trwania leczenia, możliwości ponownego włączania terapii oraz liczebności populacji docelowej.
Wniosek dotyczył produktu Sialanar w postaci roztworu doustnego 320 µg/ml, w opakowaniu zawierającym jedną butelkę 250 ml. Proponowana kategoria dostępności refundacyjnej to lek dostępny w aptece na receptę we wskazaniu określonym stanem klinicznym, z odpłatnością ryczałtową, w ramach nowej grupy limitowej.
Co wynika z rekomendacji klinicznych i refundacyjnych?
AOTMiT odnalazła pięć dokumentów wytycznych klinicznych: angielskie NHSEOE 2026, szkockie NHSGGC 2025, brytyjskie NHS 2024, amerykańskie AACPDM 2019 oraz niemieckie AWMF 2019. Wszystkie wskazują glikopironium jako zalecaną opcję leczenia ślinotoku. W wytycznych wymieniane są również inne metody, w tym hioscyna, triheksyfenidyl, ipratropium, benztropina, atropina i jej pochodne, a także toksyna botulinowa oraz leczenie chirurgiczne.
W zakresie rekomendacji refundacyjnych Agencja odnalazła cztery rekomendacje pozytywne: HAS 2024, ZIN 2019, G-BA 2018 i SMC 2017. Dodatkowo odnaleziono jedną rekomendację negatywną, wydaną przez CADTH w 2020 roku, dotyczącą leku Cuvposa zawierającego bromek glikopironium. W pozytywnych rekomendacjach podkreślano przede wszystkim przewagę skuteczności nad placebo oraz brak innego leczenia farmakologicznego zarejestrowanego dla tej grupy pacjentów.
Według informacji przedstawionych przez wnioskodawcę Sialanar w ocenianym wskazaniu jest finansowany w 12 krajach Unii Europejskiej i EFTA spośród 31 wskazanych.
Decyzja należy do Ministra Zdrowia
Rekomendacja Prezesa AOTMiT nie oznacza jeszcze automatycznego objęcia leku refundacją. Jest jednym z elementów postępowania refundacyjnego prowadzonego przez Ministra Zdrowia. Dokument wskazuje jednak, że Agencja uznaje finansowanie Sialanaru za zasadne, o ile zostaną spełnione warunki dotyczące ceny oraz mechanizmu ograniczającego ryzyko wydatków po stronie płatnika publicznego. Znaczenie rekomendacji jest istotne dla grupy pacjentów, u których ciężki ślinotok współistnieje z mózgowym porażeniem dziecięcym. Z dokumentu AOTMiT wynika, że w tej populacji brakuje obecnie refundowanej, zarejestrowanej alternatywy farmakologicznej.
Rekomendacja nr 69/2026 z dnia 20 maja 2026 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Sialanar (bromek glikopironium) we wskazaniu: leczenie objawowe ciężkiej postaci ślinotoku (przewlekłego patologicznego wydzielania śliny) u dzieci i młodzieży w wieku od 3 lat z mózgowym porażeniem dziecięcym
Zobacz: Nowe horyzonty w leczeniu padaczki lekoopornej: Rekomendacja AOTMiT nr 78/2025
Czym jest Sialanar?
Sialanar to lek zawierający bromek glikopironium. Jest stosowany w leczeniu objawowym ciężkiej postaci ślinotoku, czyli przewlekłego patologicznego wydzielania śliny, u dzieci i młodzieży od 3. roku życia z przewlekłymi zaburzeniami neurologicznymi.
Jakiego wskazania dotyczy rekomendacja AOTMiT?
Rekomendacja dotyczy objęcia refundacją Sialanaru w leczeniu objawowym ciężkiej postaci ślinotoku u dzieci i młodzieży od 3 lat z mózgowym porażeniem dziecięcym.
Czy AOTMiT rekomenduje refundację Sialanaru?
Tak. Prezes AOTMiT rekomenduje objęcie leku refundacją, ale pod warunkiem obniżenia ceny do poziomu zapewniającego efektywność kosztową oraz wprowadzenia mechanizmu RSS zabezpieczającego maksymalne wydatki płatnika publicznego.
Czy pacjenci mają obecnie refundowaną alternatywę?
Według rekomendacji AOTMiT pacjenci w ocenianym wskazaniu nie mają obecnie dostępnego alternatywnego refundowanego leczenia zarejestrowanego w tym wskazaniu.
Jakie wyniki uzyskano w badaniach klinicznych?
W badaniach porównujących glikopironium z placebo wykazano zmniejszenie objawów ślinotoku oraz poprawę jakości życia. W badaniu SALIVA odpowiedź na leczenie według skali DIS po 28 dniach uzyskało 61,4 procent pacjentów stosujących glikopironium oraz 27,9 procent pacjentów otrzymujących placebo.
Jakie działania niepożądane mogą występować podczas leczenia?
Według Charakterystyki Produktu Leczniczego bardzo często mogą występować m.in. drażliwość, zaczerwienienie skóry, niedrożność nosa, zmniejszenie ilości wydzieliny oskrzelowej, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaparcia, biegunka, wymioty oraz zatrzymanie moczu.
Czy pozytywna rekomendacja oznacza, że lek jest już refundowany?
Nie. Rekomendacja Prezesa AOTMiT jest elementem procesu refundacyjnego. Ostateczne decyzje w sprawie refundacji podejmuje Minister Zdrowia.
