W ostatnich miesiącach Europejska Agencja Leków (EMA) oraz polskie organy odpowiedzialne za nadzór farmaceutyczny – Główny Inspektorat Farmaceutyczny (GIF) i Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) – zwracają uwagę na rosnące zagrożenie sfałszowanymi lekami sprzedawanymi online. Problem ten dotyczy w szczególności preparatów stosowanych w leczeniu cukrzycy i choroby otyłościowej, w tym analogów GLP-1, takich jak semaglutyd, liraglutyd i tirzepatyd. Leki te są dopuszczone do obrotu wyłącznie na receptę i wymagają stosowania pod ścisłą kontrolą lekarza, gdyż niewłaściwe ich stosowanie może prowadzić do ciężkich powikłań zdrowotnych, a nawet zagrożenia życia.
Sfałszowane produkty farmaceutyczne mogą nie zawierać deklarowanej substancji czynnej, zawierać szkodliwe zanieczyszczenia lub nielegalne dodatki chemiczne. Sprzedawcy często podszywają się pod instytucje publiczne, wykorzystując logotypy EMA, GIF lub URPL, wprowadzając pacjentów w błąd co do legalności i bezpieczeństwa oferowanych preparatów. Kupowanie takich leków z niesprawdzonych źródeł niesie ryzyko nie tylko braku efektów terapeutycznych, ale również poważnych powikłań, takich jak zaburzenia metaboliczne, uszkodzenie wątroby czy reakcje alergiczne.
Pacjenci mogą chronić się przed oszustwem, korzystając wyłącznie z legalnych aptek stacjonarnych oraz internetowych, które posiadają obowiązkowe unijne logo potwierdzające autoryzację. W Polsce funkcjonuje rejestr aptek, w którym można zweryfikować legalność placówki. Kupowanie leków na receptę online bez potwierdzenia weryfikacji lub dostępu do apteki stacjonarnej jest nielegalne i potencjalnie niebezpieczne. Dodatkowo, apteki internetowe mogą oferować z dostawą do domu jedynie leki dostępne bez recepty. Dlatego w przypadku leków na receptę zawsze konieczne jest osobiste przedstawienie recepty w aptece stacjonarnej.
W kontekście bezpieczeństwa pacjentów, edukacja na temat zagrożeń związanych z sfałszowanymi lekami jest kluczowa. Świadomość ryzyka, weryfikacja legalności źródeł oraz konsultacja z lekarzem przed rozpoczęciem terapii lekami na receptę to podstawowe działania, które chronią przed narażeniem zdrowia. Organy nadzorcze podkreślają, że EMA, GIF i URPL nigdy nie promują konkretnych leków ani firm farmaceutycznych, a wszelkie oferty online, które wykorzystują ich logotypy w celu zwiększenia sprzedaży, są oszustwem i powinny być zgłaszane odpowiednim organom.
GIF wycofuje zioło z aptek – wykryto zanieczyszczenia
Jak rozpoznać sfałszowany lek online?
Sfałszowane leki często są oferowane po podejrzanie niskiej cenie, bez recepty i na stronach internetowych, które nie posiadają unijnego logo apteki. Brak przekierowania do oficjalnego rejestru aptek to sygnał ostrzegawczy.
Czy analogi GLP-1 można kupić legalnie online?
Nie. Semaglutyd, liraglutyd i tirzepatyd są lekami na receptę i dostępne legalnie jedynie w aptekach stacjonarnych po okazaniu recepty. Internetowe zamówienia bez recepty są nielegalne i niebezpieczne.
Co zrobić, jeśli znalazłem podejrzaną stronę sprzedającą leki?
Należy zgłosić stronę do GIF, URPL lub policji. Nie należy kupować produktów ani podawać danych osobowych.
Jak bezpiecznie kupować leki przez internet?
Korzystaj wyłącznie z aptek internetowych posiadających unijne logo. Możliwe jest zamówienie leków bez recepty z dostawą do domu, natomiast leki na receptę odbiera się w aptece stacjonarnej po okazaniu recepty.
Dlaczego sfałszowane leki są szczególnie niebezpieczne dla pacjentów z cukrzycą lub otyłością?
Brak substancji czynnej lub obecność zanieczyszczeń może prowadzić do braku kontroli glikemii, nasilenia choroby, powikłań metabolicznych oraz uszkodzenia narządów.
Zobacz także:
Komunikat Europejskiej Agencji Leków (EMA): Warning about sharp rise in illegal medicines sold in the EU; dostęp 08.09.2025
Główny Inspektorat Farmaceutyczny: Wspólne logo – obowiązki podmiotów prowadzących apteki internetowe; dostęp 08.09.2025
Cukrzyca typu 1: kompleksowy przewodnik
Źródło: Główny Inspektorat Farmaceutyczny
