Rok 2025 zapisał się jako przełomowy dla polskiej transplantologii. W całym kraju wykonano 2404 transplantacje narządów, co stanowi najwyższy wynik w historii. Dane potwierdzają systematyczny wzrost liczby przeszczepień, dawców oraz aktywności ośrodków transplantacyjnych, obserwowany nieprzerwanie od kilku lat. Ogólnopolski Dzień Transplantacji, obchodzony 26 stycznia, jest okazją do przedstawienia aktualnej sytuacji w tym obszarze medycyny. Statystyki pokazują, że rozwój transplantologii w Polsce jest efektem skoordynowanych działań systemowych, zaangażowania personelu medycznego, koordynatorów transplantacyjnych oraz rosnącej świadomości społecznej.
Transplantologia w Polsce – dane za 2025 rok
W 2025 roku w Polsce wykonano:
- 2298 przeszczepień narządów od dawców zmarłych,
- 106 przeszczepień narządów od dawców żyjących,
- 1650 przeszczepów tkanek oka,
- 59 narządów pobranych w ramach współpracy międzynarodowej, z czego 55 zostało przeszczepionych.
Łącznie dzięki transplantacjom możliwe było uratowanie życia 2404 pacjentów. Od początku prowadzenia transplantologii w Polsce wykonano już ponad 40 tysięcy przeszczepień narządów.
Rosnąca liczba dawców i przeszczepień
Polska transplantologia od kilku lat notuje stabilny trend wzrostowy. W 2025 roku liczba dawców potencjalnych przekroczyła 1000 osób, co stanowi najwyższy wynik w historii. W porównaniu do wcześniejszych lat odnotowano znaczące wzrosty:
- liczba dawców: +100% w stosunku do 2020 roku,
- przeszczepienia nerek: +80% w porównaniu z 2021 rokiem,
- przeszczepienia wątroby: +160% w porównaniu z 2020 rokiem,
- przeszczepienia płuc: +45% w porównaniu z 2020 rokiem.
Jak podkreślają eksperci, kluczową rolę odgrywają szpitale dysponujące potencjałem donacyjnym oraz sprawnie funkcjonująca sieć koordynatorów.
Rozwój transplantologii jest wynikiem współpracy pomiędzy ośrodkami klinicznymi, personelem medycznym oraz instytucjami systemowymi, w tym Ministerstwo Zdrowia oraz Poltransplant. Jak wskazuje Minister Zdrowia, dr Jolanta Sobierańska-Grenda, istotne znaczenie ma codzienna praca lekarzy, pielęgniarek, koordynatorów donacyjnych i transplantacyjnych, a także decyzje rodzin, które respektują wolę zmarłych dawców.
„Takie osiągnięcia są szczególną zasługą koordynatorów donacyjnych i transplantacyjnych, lekarzy i personelu medycznego oraz kierowników podmiotów leczniczych. W tym obszarze istotna jest także współpraca pomiędzy Ministerstwem Zdrowia i Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnym ds. Transplantacji „Poltransplant”. Z tego miejsca bardzo dziękuję także wszystkim dawcom, a także ich bliskim, za dar życia dla drugiego człowieka” – mówi Minister Zdrowia, dr Jolanta Sobierańska – Grenda.
Każdy dawca może uratować kilka istnień
Po śmierci możliwe jest pobranie do przeszczepienia nie tylko narządów takich jak nerki, wątroba, serce, płuca czy trzustka, ale również tkanek, w tym rogówek, skóry, kości czy zastawek serca. Szacuje się, że jeden dawca może uratować życie nawet sześciu osobom. Za życia możliwe jest także dawstwo narządów – nerki lub fragmentu wątroby – na rzecz bliskich, a także anonimowe dawstwo komórek krwiotwórczych szpiku lub krwi obwodowej.
Zasady dawstwa narządów w Polsce
W Polsce obowiązuje zasada domniemanej zgody. Oznacza to, że narządy i tkanki mogą zostać pobrane po śmierci, o ile dana osoba nie wyraziła sprzeciwu za życia. Sprzeciw można zgłosić poprzez:
- wpis do Centralnego Rejestru Sprzeciwów,
- pisemne oświadczenie z własnoręcznym podpisem,
- ustne oświadczenie złożone w obecności co najmniej dwóch świadków.
Eksperci podkreślają znaczenie rozmowy z bliskimi, aby znali wolę danej osoby i mogli ją uszanować.
Wsparcie systemowe i inwestycje w transplantologię
Narodowy Program Transplantologii dysponuje budżetem około 100 mln zł rocznie, przeznaczonym na rozwój infrastruktury, sprzętu i kadr. W 2025 roku:
- zawarto 56 umów na zakup aparatury medycznej,
- łączna wartość wsparcia wyniosła 17,5 mln zł,
- część środków trafiła do szpitali pediatrycznych.
Rozwijane są również nowoczesne technologie, w tym perfuzja narządów, umożliwiająca ich lepszą ocenę i wydłużenie czasu niedokrwienia, co zwiększa liczbę możliwych do wykorzystania przeszczepów.
Szczegółowe dane statystyczne dotyczące ostatnich 7 lat:
Tabela nr 1 Aktywność donacyjna
| rok | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
| liczba dawców potencjalnych | 639 | 529 | 546 | 640 | 764 | 917 | 1021 |
| liczba dawców rzeczywistych | 504 | 393 | 396 | 445 | 573 | 706 | 782 |
Tabela nr 2 Aktywność transplantacyjna
| roknarząd | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
| nerka | 907 | 717 | 709 | 802 | 973 | 1130 | 1269 |
| wątroba | 331 | 263 | 277 | 334 | 523 | 614 | 684 |
| serce | 145 | 145 | 200 | 173 | 179 | 202 | 175 |
| płuca | 57 | 51 | 68 | 93 | 98 | 147 | 135 |
Tabela nr 3 Przeszczepianie narządów od dawców żyjących
| roknarząd | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
| nerki | 52 | 31 | 44 | 73 | 78 | 82 | 69 |
| część wątroby | 21 | 28 | 20 | 28 | 27 | 24 | 37 |
Ogólnopolski Dzień Transplantacji
Ogólnopolski Dzień Transplantacji obchodzony jest od 2005 roku, w rocznicę pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce, przeprowadzonego w 1966 roku w Warszawie. W 2025 roku przypadała również 40. rocznica pierwszego udanego przeszczepu serca, wykonanego w Zabrzu – wydarzenia, które zapoczątkowały rozwój nowoczesnej transplantologii w kraju.
Polska transplantologia z historycznym wynikiem. Rekordowa liczba przeszczepów w 2025 roku
Pytania i odpowiedzi
Ile transplantacji wykonano w Polsce w 2025 roku?
W 2025 roku wykonano łącznie 2404 transplantacje narządów, co jest rekordowym wynikiem.
Czy w Polsce rośnie liczba dawców?
Tak. W 2025 roku liczba dawców potencjalnych przekroczyła 1000, co potwierdza wieloletni trend wzrostowy.
Jakie narządy są najczęściej przeszczepiane?
Najczęściej przeszczepiane są nerki, wątroby, serca oraz płuca.
Czy każdy może zostać dawcą narządów?
Tak, o ile nie zgłosił sprzeciwu za życia. W Polsce obowiązuje zasada domniemanej zgody.
Jakie działania wspierają rozwój transplantologii?
Kluczowe są inwestycje w sprzęt, rozwój sieci koordynatorów, szkolenia personelu oraz wdrażanie nowych technologii, takich jak perfuzja narządów.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia
