Rok 2025 zapisał się w historii polskiego parlamentaryzmu jako czas intensywnej debaty nad fundamentami zdrowia publicznego. Finałowa konferencja „Zadbajmy o dobrostan”, która odbyła się w Senacie RP, nie tylko podsumowała Rok Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki, ale przede wszystkim przyniosła pakiet rekomendacji. Dokument ten, będący owocem pracy ekspertów, lekarzy i społeczników, ma stać się mapą drogową dla Ministerstwa Zdrowia w procesie przebudowy systemu ochrony zdrowia.
Profilaktyka to nie koszt, lecz inwestycja
Otwierając konferencję, Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska postawiła jasną diagnozę: bez zmiany postrzegania profilaktyki, system opieki medycznej pozostanie niewydolny. Statystyki są nieubłagane – obecnie zaledwie 40 proc. Polaków regularnie korzysta z badań profilaktycznych.
„Profilaktyka zdrowotna powinna być postrzegana jako inwestycja w dobrostan społeczeństwa, a nie jako dodatkowe obciążenie finansowe” – podkreśliła Marszałek Kidawa-Błońska, wyrażając nadzieję, że wypracowane inicjatywy realnie przełożą się na wzrost zgłaszalności na badania.
Fundamenty zdrowia poza gabinetem lekarskim
Wiceministerialne i sejmowe wsparcie dla inicjatywy zadeklarowała Wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska. Jej wystąpienie rzuciło nowe światło na rolę edukacji: zdrowie publiczne zaczyna się znacznie wcześniej niż w momencie postawienia diagnozy. To podejście promuje edukację zdrowotną jako równorzędny element systemu, a nie jedynie jego opcjonalny dodatek.
Co istotne, działania podjęte w 2025 roku nie zostaną przerwane. Wicemarszałek ogłosiła, że rok 2026 został ustanowiony Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej. Ma to zapewnić ciągłość merytoryczną i umożliwić wdrożenie rekomendacji wypracowanych w izbie wyższej.
Kluczowe obszary zmian: Adherencja i komunikacja
Inicjatorka obchodów, przewodnicząca senackiej Komisji Zdrowia Beata Małecka-Libera, od początku stawiała na merytoryczny wymiar prac. W ramach Roku Edukacji Zdrowotnej powołano m.in. specjalny zespół ds. adherencji.
Problem nieprzestrzegania zaleceń lekarskich (ang. adherence) to jedna z największych „dziur” w systemie – generuje ogromne koszty wynikające z powikłań i nieefektywnego leczenia chorób przewlekłych. Rekomendacje zespołu mają wskazać, jak systemowo wspierać pacjenta w procesie terapeutycznym.
Podczas paneli eksperckich poruszono także dwa inne, kluczowe aspekty nowoczesnej profilaktyki:
1. Skuteczna komunikacja: Prof. Bolesław Samoliński wskazał na konieczność uproszczenia języka medycznego i dostosowania przekazu do różnych grup społecznych.
2. Rola nowych mediów: Prof. Maria Nowina Konopka analizowała potencjał mediów społecznościowych. W dobie dezinformacji medycznej, budowanie świadomości prozdrowotnej w przestrzeni cyfrowej staje się racją stanu.
Co zawierają rekomendacje dla Ministerstwa Zdrowia?
Choć pełna treść dokumentu będzie przedmiotem analiz resortowych, główne założenia koncentrują się na:
• Wzmocnieniu prewencji populacyjnej poprzez łatwiejszy dostęp do badań przesiewowych.
• Wprowadzeniu edukacji zdrowotnej do szkół jako stałego elementu programowego.
• Optymalizacji mechanizmów finansowania działań profilaktycznych w POZ.
• Wykorzystaniu narzędzi cyfrowych (m-zdrowie) do monitorowania stanu zdrowia i przypominania o badaniach.
Zwieńczeniem konferencji było uhonorowanie osób i instytucji, które w 2025 roku najaktywniej angażowały się w krzewienie kultury profilaktyki. Organizatorzy podkreślają: rok 2025 był czasem siania ziarna, rok 2026 musi być czasem wdrożeń.
Przekazanie pałeczki między Senatem a Sejmem oraz gotowy pakiet rozwiązań dla Ministerstwa Zdrowia dają nadzieję, że profilaktyka w Polsce przestanie być jedynie hasłem na plakatach, a stanie się realnym fundamentem nowoczesnego państwa.
Onkologia i kardiologia– wspólne cele w profilaktyce zdrowia Polaków
