Z dniem 1 kwietnia 2026 roku Minister Zdrowia wprowadził istotne zmiany w systemie refundacji leków przeciwzakrzepowych zawierających apixaban. Decyzja ta stanowi kolejny krok w kierunku poprawy dostępności nowoczesnych terapii antykoagulacyjnych w Polsce, szczególnie dla pacjentów z migotaniem przedsionków, które jest jednym z najczęstszych zaburzeń rytmu serca i istotnym czynnikiem ryzyka udaru mózgu. Rozszerzenie refundacji obejmuje zarówno nowe produkty, jak i nowe wskazanie terapeutyczne, które dotychczas nie było finansowane ze środków publicznych.
Wprowadzenie refundacji w profilaktyce przeciwzakrzepowej u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków ma znaczenie nie tylko kliniczne, lecz także systemowe. Umożliwia ono szerszy dostęp do terapii, która zgodnie z aktualną wiedzą medyczną zmniejsza ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym udaru niedokrwiennego mózgu.
Nowe wskazanie refundacyjne – profilaktyka udarów mózgu
Nowe wskazanie refundacyjne dotyczy zapobiegania udarom mózgu oraz zatorowości systemowej u dorosłych pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków, u których występuje co najmniej jeden czynnik ryzyka, taki jak przebyty udar mózgu lub przemijający napad niedokrwienny, wiek powyżej 75 lat, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy objawowa niewydolność serca w klasie co najmniej II według NYHA.
W ramach tego wskazania refundacją objęto preparat Poltixa, który będzie dostępny dla pacjentów z odpłatnością na poziomie 30 procent. Jednocześnie należy podkreślić, że wskazanie to nie zostało uwzględnione w wykazie leków bezpłatnych dla pacjentów powyżej 65. roku życia, co ma istotne konsekwencje dla praktyki klinicznej i realizacji recept.
Kontynuacja dotychczasowych wskazań terapeutycznych
Równolegle utrzymano refundację apixabanu w dotychczasowych wskazaniach, obejmujących przede wszystkim profilaktykę żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów po planowych zabiegach alloplastyki stawu biodrowego lub kolanowego, a także leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz zapobieganie ich nawrotom. W tych przypadkach refundacja obejmuje preparaty takie jak Apixaban Adamed, Eliquis, Embavi oraz Poltixa, przy zachowaniu odpłatności na poziomie 30 rocent oraz możliwości zastosowania dodatkowego uprawnienia „S”.
Z punktu widzenia systemu ochrony zdrowia kontynuacja tych wskazań zapewnia stabilność terapii dla pacjentów już leczonych oraz umożliwia dalsze stosowanie apixabanu zgodnie z obowiązującymi standardami klinicznymi.
Ograniczenia refundacyjne i implikacje praktyczne
Pomimo rozszerzenia wskazań refundacyjnych, istotnym ograniczeniem pozostaje brak uwzględnienia nowego wskazania w ramach listy bezpłatnych leków dla seniorów 65+. Oznacza to, że niezależnie od wieku pacjenta, leczenie apixabanem w kontekście migotania przedsionków będzie wiązało się z koniecznością poniesienia części kosztów terapii.
Analogiczne rozwiązanie zastosowano wcześniej w odniesieniu do innych doustnych antykoagulantów nowej generacji, takich jak rywaroksaban i dabigatran, co wskazuje na spójną politykę refundacyjną w tym obszarze terapeutycznym. W praktyce oznacza to konieczność świadomego podejmowania decyzji terapeutycznych przez lekarzy oraz odpowiedniego informowania pacjentów o kosztach leczenia.
Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia zwróciło uwagę na konieczność rozważnego prowadzenia procesu preskrypcji oraz substytucji aptecznej. Szczególnie istotne jest uwzględnienie faktu, że refundacja w nowym wskazaniu możliwa jest wyłącznie przy odpłatności 30 procent, a zamiana leków w aptece może odbywać się jedynie w obrębie tożsamych wskazań refundacyjnych.
Wprowadzone zmiany należy interpretować jako element szerszej strategii zwiększania dostępności nowoczesnych terapii przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad wydatkami publicznymi. Apixaban, jako doustny inhibitor czynnika Xa, stanowi istotną alternatywę dla tradycyjnych antagonistów witaminy K, oferując korzystniejszy profil bezpieczeństwa i mniejszą konieczność monitorowania parametrów krzepnięcia. Rozszerzenie refundacji w zakresie migotania przedsionków może przyczynić się do zmniejszenia liczby powikłań zakrzepowo-zatorowych w populacji pacjentów wysokiego ryzyka, co w dłuższej perspektywie może przełożyć się na redukcję kosztów leczenia powikłań, w tym hospitalizacji związanych z udarem mózgu.
Przełom w polskiej kardiologii: Pierwsza ablacja serca z wykorzystaniem elektroporacji
Cholesterol pod lupą: nauka, media i wspólna odpowiedzialność za zdrowie sercowo-naczyniowe Polaków
