Ministerstwo Zdrowia kieruje do kolejnych etapów procesu legislacyjnego pakiet zmian dotyczących organizacji, finansowania i kontroli systemu ochrony zdrowia. Planowane rozwiązania obejmują między innymi przyspieszenie rozwoju Centralnej e-Rejestracji, dokładniejsze monitorowanie kolejek i czasu pracy personelu, ograniczenie części wydatków szpitali na wynagrodzenia oraz wzmocnienie uprawnień kontrolnych Narodowego Funduszu Zdrowia.
Pierwsza z zapowiadanych zmian została już przyjęta. Podpisana ustawa umożliwi gromadzenie bardziej szczegółowych danych o wynagrodzeniach pracowników medycznych na podstawie numeru PESEL lub numeru prawa wykonywania zawodu. Kolejne projekty pozostają natomiast na wcześniejszych etapach procesu legislacyjnego i przed ich wejściem w życie będą musiały przejść konsultacje, uzgodnienia oraz dalsze prace rządowe i parlamentarne.
Dokładniejsze dane o wynagrodzeniach pracowników medycznych
Podpisana ustawa rozszerza możliwości pozyskiwania i analizowania danych o wynagrodzeniach osób pracujących w podmiotach leczniczych. Informacje te będą mogły być powiązane z numerem PESEL lub numerem prawa wykonywania zawodu, czyli PWZ. Dotychczas Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nie miała podstawy prawnej do przetwarzania danych pozwalających na jednoznaczne identyfikowanie poszczególnych pracowników medycznych. Zdaniem Ministerstwa Zdrowia ograniczało to kompletność oraz precyzję analiz dotyczących kosztów zatrudnienia. Nowe przepisy mają pozwolić na dokładniejsze ustalenie, jak wynagrodzenia personelu wpływają na koszty udzielania świadczeń, a w konsekwencji także na planowanie finansowania ochrony zdrowia i wycenę procedur.
Zmiana nie oznacza automatycznej modyfikacji wysokości pensji medyków. Jej podstawowym celem jest stworzenie bardziej szczegółowej bazy danych, która może być wykorzystywana przez Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz AOTMiT przy analizowaniu kosztów funkcjonowania placówek i przygotowywaniu decyzji finansowych.
Centralna e-Rejestracja ma objąć 39 specjalizacji
Jednym z najważniejszych elementów pakietu reform jest przyspieszenie rozwoju Centralnej e-Rejestracji. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało, że system ma objąć wszystkie 39 specjalizacji do końca 2027 roku, czyli w czasie dwukrotnie krótszym, niż zakładano wcześniej. Szczegółowe rozwiązania mają zostać zapisane w projektowanym rozporządzeniu skierowanym do konsultacji społecznych.
Centralna e-Rejestracja umożliwia pacjentom umawianie świadczeń finansowanych przez NFZ za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta oraz aplikacji mojeIKP, niezależnie od możliwości zapisania się bezpośrednio w placówce. Od początku 2026 roku system obejmuje między innymi konsultacje kardiologiczne oraz świadczenia związane z profilaktyką raka piersi i raka szyjki macicy.
Rozszerzenie systemu na kolejne dziedziny ma umożliwić pacjentowi sprawdzanie dostępnych terminów w różnych placówkach oraz wybieranie wizyty bez konieczności kontaktowania się osobno z każdym świadczeniodawcą. Jednocześnie administracja publiczna ma uzyskać dokładniejsze informacje o rzeczywistym wykorzystaniu terminów, liczbie wolnych miejsc oraz skali kolejek.
Sama zapowiedź rozszerzenia e-rejestracji nie oznacza jednak, że wszystkie poradnie specjalistyczne zostaną objęte wspólnym systemem natychmiast. Szczegółowy harmonogram, zakres świadczeń oraz obowiązki placówek będą wynikały z przygotowywanych aktów prawnych.
Rzeczywiste grafiki pracy mają trafiać do NFZ
Kolejny projekt rozporządzenia przewiduje obowiązek przekazywania Narodowemu Funduszowi Zdrowia rzeczywistych grafików pracy personelu medycznego. Chodzi o możliwość porównywania informacji deklarowanych przez placówki z faktyczną obecnością lekarzy i innych pracowników udzielających świadczeń. Rozwiązanie ma ułatwić ocenę, czy świadczenia finansowane ze środków publicznych są realizowane zgodnie z umowami zawartymi z NFZ i czy zgłaszana dostępność personelu odpowiada rzeczywistemu sposobowi organizacji pracy. Dokładniejsze dane mają być również wykorzystywane przy analizowaniu dostępności wizyt oraz wykorzystania zasobów kadrowych. W pakiecie znalazły się także rozwiązania dotyczące sprawniejszego monitorowania harmonogramów przyjęć i kolejek. Ministerstwo chce uzyskać pełniejszy obraz nie tylko terminów wpisanych do systemów placówek, ale również rzeczywistego czasu oczekiwania oraz sposobu zarządzania dostępnymi miejscami.
Planowane limity wydatków szpitali na wynagrodzenia
Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało również przygotowanie przepisów wprowadzających maksymalne poziomy wydatków szpitali na wynagrodzenia personelu. Rozwiązania te mają dotyczyć środków publicznych przeznaczanych na finansowanie świadczeń zdrowotnych.
Na obecnym etapie nie przedstawiono w przekazanym komunikacie szczegółowych wartości limitów ani pełnego katalogu wynagrodzeń, które miałyby być nimi objęte. Konkretne zasady powinny zostać określone w projektach poddanych konsultacjom społecznym.
Zapowiedź jest częścią szerszych działań dotyczących uporządkowania zasad wynagradzania w systemie ochrony zdrowia. Ministerstwo wcześniej informowało, że pakiet ma między innymi przeciwdziałać nadmiernym dysproporcjom płacowym i zwiększać przejrzystość wydatkowania środków publicznych.
Dla oceny rzeczywistego wpływu regulacji na funkcjonowanie szpitali kluczowe będą jednak szczegółowe przepisy. Dopiero one pokażą, w jaki sposób limity mają być obliczane, czy będą różnicowane w zależności od rodzaju placówki i świadczeń oraz jakie wyjątki zostaną przewidziane w sytuacji niedoboru specjalistów.
Bon Senioralny od 2026 roku – kto skorzysta i na jakich zasadach?
Większa przejrzystość konkursów na świadczenia zdrowotne
Do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisano projekt nowelizacji ustawy o działalności leczniczej. Jego celem jest zwiększenie przejrzystości postępowań konkursowych dotyczących udzielania zamówień na świadczenia zdrowotne. Informacja o projekcie została opublikowana w wykazie 14 lipca 2026 roku. Postępowania tego rodzaju są wykorzystywane przez podmioty lecznicze między innymi przy zawieraniu umów z lekarzami i innymi osobami wykonującymi zawody medyczne. Zapowiadane przepisy mają uporządkować procedury oraz ograniczyć sytuacje, w których warunki konkursów i podejmowane w ich ramach decyzje nie są wystarczająco przejrzyste. Projekt będzie musiał przejść kolejne etapy prac legislacyjnych. Samo umieszczenie go w wykazie Rady Ministrów nie oznacza, że proponowane rozwiązania już obowiązują.
Nowe zasady zatrudniania i mocniejsza kontrola NFZ
Równolegle prowadzone są prace nad projektem nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Według komunikatu Ministerstwa Zdrowia projekt oczekuje na wpis do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Po jego wpisaniu ma zostać skierowany do konsultacji społecznych, opiniowania i uzgodnień.
Projekt ma obejmować uporządkowanie zasad zatrudniania personelu medycznego, wprowadzenie maksymalnych poziomów wynagrodzeń finansowanych ze środków publicznych, rozszerzenie kompetencji AOTMiT oraz wzmocnienie uprawnień kontrolnych Narodowego Funduszu Zdrowia.
Ministerstwo zapowiada również doprecyzowanie prawa pacjenta do równego i niedyskryminującego traktowania. Wcześniej przedstawiony pakiet zakładał między innymi możliwość stosowania sankcji finansowych w przypadkach naruszania przejrzystych zasad dostępu do świadczeń. Zgodnie z zapowiedziami resortu kary mogłyby sięgać nawet miliona złotych, jednak ostateczny zakres odpowiedzialności będzie można ocenić dopiero po opublikowaniu pełnej treści projektu.
Projekty nie są jeszcze obowiązującym prawem
Pakiet Ministerstwa Zdrowia obejmuje rozwiązania znajdujące się na różnych etapach procesu legislacyjnego. Ustawa dotycząca dokładniejszego zbierania danych o wynagrodzeniach została już podpisana. Część rozporządzeń ma dopiero trafić do konsultacji społecznych, jeden z projektów ustaw wpisano do rządowego wykazu, a kolejny oczekuje na taki wpis. Oznacza to, że szczegółowe rozwiązania mogą jeszcze zostać zmienione. Konsultacje społeczne, uzgodnienia międzyresortowe oraz prace parlamentarne mogą wpłynąć zarówno na zakres obowiązków placówek, jak i terminy wejścia nowych regulacji w życie. Z punktu widzenia pacjentów największe bezpośrednie znaczenie może mieć rozwój Centralnej e-Rejestracji oraz dokładniejsze monitorowanie kolejek. Pozostałe reformy dotyczą przede wszystkim sposobu zarządzania placówkami, wynagradzania personelu, kontroli wydatkowania środków i organizacji pracy. Ich wpływ na dostępność świadczeń będzie zależał od ostatecznego kształtu przepisów i sposobu ich wdrożenia.
Co to oznacza dla pacjenta?
Najbardziej widoczną zmianą ma być stopniowe rozszerzanie Centralnej e-Rejestracji na kolejne poradnie specjalistyczne. Pacjent powinien uzyskać łatwiejszy dostęp do informacji o terminach i możliwość zapisania się na świadczenie przez IKP lub aplikację mojeIKP.
Dokładniejsze monitorowanie harmonogramów, kolejek i grafików personelu może natomiast pomóc NFZ w sprawdzaniu, czy placówki rzeczywiście udostępniają pacjentom liczbę wizyt odpowiadającą zawartym umowom. Celem zapowiadanych rozwiązań jest również ograniczenie nierównego traktowania i zwiększenie przejrzystości zasad dostępu do świadczeń.
Na obecnym etapie pacjent nie musi podejmować żadnych dodatkowych działań. Większość projektów nie weszła jeszcze w życie, a ich szczegółowe zasady będą znane po zakończeniu kolejnych etapów procesu legislacyjnego.
Centralna e-rejestracja od 1 lipca 2026 r. Jak działa nowy system?
Centralna e-rejestracja dla pacjentów. Jak działa i jak się zapisać?
Czy wszystkie reformy ochrony zdrowia już obowiązują?
Nie. Podpisana została ustawa umożliwiająca pozyskiwanie dokładniejszych danych o wynagrodzeniach pracowników medycznych. Pozostałe opisane rozwiązania są na etapie przygotowywania rozporządzeń, wpisywania projektów do wykazu prac Rady Ministrów lub dalszych prac legislacyjnych.
Czy Centralna e-Rejestracja obejmuje już wszystkie poradnie specjalistyczne?
Nie. System jest rozwijany stopniowo. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało objęcie nim wszystkich 39 specjalizacji do końca 2027 roku, ale szczegółowy harmonogram ma wynikać z kolejnych przepisów.
Jak pacjent może korzystać z Centralnej e-Rejestracji?
W przypadku świadczeń już objętych systemem pacjent może zapisać się za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta lub aplikacji mojeIKP. Nadal możliwa jest również rejestracja bezpośrednio w placówce.
Czy limity wynagrodzeń personelu medycznego już obowiązują?
Nie. Wprowadzenie maksymalnych poziomów wynagrodzeń lub wydatków na wynagrodzenia jest elementem zapowiadanych projektów. Szczegółowe zasady nie zostały jeszcze ostatecznie przyjęte.
Czy NFZ otrzyma nowe uprawnienia kontrolne?
Takie rozwiązanie jest planowane. Projekt ma wzmocnić kompetencje kontrolne NFZ, między innymi w zakresie organizacji świadczeń, harmonogramów przyjęć, kolejek i wykorzystania środków publicznych. Zakres tych kompetencji będzie zależał od ostatecznej treści ustawy.
Czy placówki będą musiały przekazywać rzeczywiste grafiki pracy?
Taki obowiązek przewiduje zapowiadany projekt rozporządzenia. Ma on umożliwić NFZ porównywanie deklarowanej dostępności personelu z rzeczywistym czasem udzielania świadczeń.
Czy zmiany mogą skrócić kolejki do lekarzy?
Celem reform jest poprawa organizacji świadczeń i dokładniejsze monitorowanie dostępnych terminów. Nie można jednak przesądzić, w jakim stopniu przepisy skrócą kolejki, zanim zostaną przyjęte, wdrożone i ocenione w praktyce.
Centralna e-rejestracja w 2026. Jak szybciej trafić do specjalisty?
