Raport „Polki i Polacy, a choroby i zdrowie” Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej oraz Ośrodka Badań Socjomedycznych, zaprezentowany podczas #FOP24 odpowiada na pytanie, jakich chorób najbardziej obawiają się Polacy. Okazuje się, że pomimo stosunkowo dużych obaw przed chorobami Polki i Polacy mają trudności w przekładaniu strachu na konkretne, prozdrowotne decyzje i zachowania.
Autorzy raportu „Polki i Polacy, a choroby i zdrowie”, przedstawiają nie tylko natężenie występowania chorób przewlekłych w polskim społeczeństwie, ale przede wszystkim demograficzne analizy obaw związanych z zagrożeniami zdrowotnymi oraz postawy Polek i Polaków wobec profilaktyki zdrowotnej.
Przeprowadzone badanie miało również na celu poznanie jakich chorób Polki i Polacy najbardziej się obawiają. Jak piszą autorzy, w wyniku analizy zaobserwowano, że istnieje bardzo zróżnicowany poziom strachu związany z chorobami uznanymi przez WHO za aktualne zagrożenia dla globalnego zdrowia. Jednocześnie, biorąc pod uwagę faktory demograficzne, takie jak: płeć, wiek, miejsce zamieszkania, dochód i wykształcenie, zauważono niedostateczną ilość podejmowanych działań profilaktycznych, które mogą uchronić przed zachorowaniem na te choroby.
Ten paradoksalny wynik badania sugeruje, że pomimo stosunkowo dużych obaw przed chorobami Polki i Polacy mają trudności w przekładaniu strachu na konkretne, prozdrowotne decyzje i zachowania.
Czego boimy się najbardziej?
Choroby, których boimy się najbardziej
W raporcie czytamy, że choroba nowotworowa jest największym źródłem obaw Polek i Polaków biorących udział w badaniu; blisko dwie trzecie (62%) respondentek i respondentów zgłosiło lęki związane z tą chorobą. Ta grupa chorób została jednoznacznie wskazana przez zdecydowaną większość osób jako pierwsza w rankingu obaw zdrowotnych. Nowotwór budzi największe niepokoje bez względu na wiek, miejsce zamieszkania czy płeć.
Następnie na liście chorób, których respondenci i respondentki obawiają się najbardziej są udary mózgu – obawy przed zachorowaniem na tę chorobę wskazała co druga osoba (51%) biorąca udział w badaniu.
Kolejnymi chorobami budzącymi największy lęk wśród badanych Polek i Polaków była choroba Alzheimera, której boi się 47% badanych oraz przewlekłe choroby rzadkie, których boi się 45% badanych. Zbliżony odsetek badanych boi się zachorowania na chorobę wieńcową (37%) i na depresję (36%). Nieznacznie mniej (35%) boi się zachorowania na cukrzycę.
Boimy się też konsekwencji choroby
W badaniu zapytano również, czego ankietowani w związku z chorobą obawiają się w największym stopniu. Wyniki jednoznacznie wskazują, że główną obawą społeczeństwa jest niepełnosprawność spowodowana chorobą, której obawiają blisko trzy czwarte badanych (72%).
Oprócz niepełnosprawności badani podkreślają inne kwestie, które budzą ich głębokie obawy w kontekście choroby. Na drugim miejscu znalazła się troska o finanse związane z leczeniem, która została wskazana przez 71% respondentów i respondentek. Wyraźnie widać, że aspekty ekonomiczne związane z opieką zdrowotną stanowią istotny element obaw społeczeństwa.
W dalszej kolejności na liście obaw zdrowotnych istotną obawą jest uzależnienie od innych (67%), strach przed utratą niezależności i koniecznością polegania na pomocy innych osób. Wskazuje to na istotne znaczenie niezależności i zdolność do samodzielnego funkcjonowania jako kluczowych elementów w opinii respondentów dla jakości życia w chorobie.
W dalszej kolejności ankietowane osoby wskazały na obawy związane z zagrożeniem życia. Śmierci, która jest naturalną obawą w obliczu poważnych chorób, obawia się 56% Polek i Polaków.
Bardzo ważnym aspektem, który również pojawił się w badaniu jest obawa związana z samotnością, spowodowaną chorobą, którą wskazało 50% respondentów i respondentek. Choroba często niesie ze sobą ryzyko izolacji społecznej, zwłaszcza gdy związana jest z utratą sprawności czy koniecznością rezygnacji z dotychczasowych aktywności społecznych.
Nasze lęki a profilaktyka
Pomimo wysokich wskazań deklarowanych lęków przed konkretnymi chorobami i obaw, które są związane z zachorowaniem na te choroby, wiele badanych osób przyznało, że nie podejmuje działań prewencyjnych mających na celu ich uniknięcie.
– Z jednej strony, intensywny lęk przed chorobami może prowadzić do unikania diagnozy i badań profilaktycznych, co z kolei skutkuje opóźnieniem w wykrywaniu i leczeniu potencjalnych schorzeń. (…) Z drugiej strony, brak lęku czy też zbyt niska świadomość ryzyka może prowadzić do lekceważenia symptomów i ignorowania zagrożeń, co z kolei sprzyja późnemu rozpoznawaniu chorób oraz zmniejsza skuteczność działań profilaktycznych pisze w raporcie prof. ucz. dr n. hum. Tomasz Sobierajski z Ośrodka Badań Socjomedycznych.
Pełna treść raportu:
Źródło: Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej
Polacy o swoim nałogu nikotynowym. Rewolucyjne wyniki badania opinii publicznej
