Rak przełyku - rodzaje, objawy, diagnoza, postępowania - Medkurier.pl

Rak przełyku to złośliwy nowotwór, który rozwija się w tkankach przełyku. Najczęstszym typem raka przełyku jest rak płaskonabłonkowy (rak płaskokomórkowy) i rak gruczołowy (adenokarcinoma). Objawy mogą obejmować trudności w połykaniu, ból w klatce piersiowej, utratę masy ciała, nudności, wymioty, ból lub zawroty głowy. Czynniki ryzyka obejmują palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, otyłość i niektóre inne schorzenia przewodu pokarmowego. Czynnikiem predysponującym jest także choroba refluksowa – refluks żołądkowo-przełykowy (GERD). Wczesne wykrycie raka przełyku może poprawić rokowania, dlatego regularne badania kontrolne są istotne, szczególnie dla osób z czynnikami ryzyka.

Objawy raka przełyku

Objawy raka przełyku mogą różnić się w zależności od stadium zaawansowania raka przełyku, jednak mogą obejmować:

Trudności w połykaniu (dysfagia): Jest to najczęstszy objaw raka przełyku. Może się nasilać wraz z postępem choroby, prowadząc do całkowitego zablokowania przepływu pokarmu. Początkowo trudności w przełykaniu najbardziej odczuwalne są przy ciałach stałych, ostatecznie trudności postępują również przy przyjmowaniu płynów (zwykle występuje, gdy światło przełyku wynosi < 13 mm).
Ból w klatce piersiowej: Ból może być zlokalizowany za mostkiem i może promieniować do pleców, ramion lub szyi.
Problemy z przełykaniem pokarmów: Osoba może odczuwać uczucie zatrzymania pokarmu w przełyku.
Ból w nadbrzuszu lub za mostkiem.
Utrata masy ciała: To drugi z najczęstrzych objawów raka przełyku. Wynika to z trudności w jedzeniu (dysfagia) oraz z powodu samej choroby – anoreksji związanej z nowotworem.
Odbijanie się treści pokarmowej: Szczególnie jeśli towarzyszy temu zgaga.
Ból lub dyskomfort w czasie połykania: Może być odczuwany jako uczucie pieczenia lub ostrego bólu.
Uporczywy kaszel lub częste zapalenie płuc z powodu przetok tchawiczo-oskrzelowych spowodowanych bezpośrednią inwazją guza przez ścianę przełyku do oskrzela głównego.
Chrypka: Jeśli nowotwór przerasta do struktur dotyczących krtani lub nerwu przełykowego (spowodowana zajęciem nerwu krtaniowego wstecznego).
Nudności i wymioty: Mogą wystąpić, szczególnie gdy nowotwór powoduje niedrożność przełyku.
Krwawienie: prowadzące do niedokrwistości z niedoboru żelaza
Zmiana w sposobie odżywiania: Osoba może unikać spożywania pewnych rodzajów pokarmów lub wybierać łatwiejsze do przełykania.

Warto podkreślić, że niektóre z tych objawów mogą być spowodowane również innymi schorzeniami przewodu pokarmowego, dlatego ważne jest skonsultowanie się z lekarzem w przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów. Wczesne wykrycie raka przełyku może znacząco poprawić rokowania i szanse na skuteczne leczenie.

Czy rak przełyku boli?

Rak przełyku może powodować ból, ale nie zawsze. Intensywność bólu może być różna w zależności od wielu czynników, w tym od tego, jak zaawansowany jest nowotwór i czy przerasta on w okoliczne struktury. Do możliwych przyczyn bólu związanych z rakiem przełyku należy dysfagia, czyli trudności w połykaniu, które mogą być bolesne, szczególnie gdy pokarm jest blokowany w przełyku. Zaawansowany rak przełyku może przerastać do sąsiadujących struktur (przerzuty), takich jak klatka piersiowa, co może powodować ból w tej okolicy. Do przyczyn bólu związanych z rakiem przełyku należą również owrzodzenia. Nowotwór może powodować powstanie owrzodzeń w błonie śluzowej przełyku, co może być bolesne. Nowotwór raka przełyku może też powodować zmiany zapalne w okolicznych tkankach, co również może prowadzić do bólu. Może również naciskać na sąsiadujące narządy i struktury, co może być bolesne.

Jednak warto zauważyć, że nie wszystkie przypadki raka przełyku objawiają się bólem. Niektóre osoby mogą doświadczać innych objawów, takich jak trudności w połykaniu, utrata masy ciała czy objawy związane z przerzutami nowotworu do innych części ciała. W każdym przypadku ważne jest skonsultowanie się z lekarzem w celu oceny przyczyny objawów i ustalenia odpowiedniego leczenia.

Wyniki badania fizykalnego raka przełyku

Wyniki badania fizykalnego obejmują następujące elementy:

Badanie fizykalne w przypadku podejrzenia raka przełyku może wykazać różne objawy i zmiany, takie jak:

Powiększone węzły chłonne: szczególnie w okolicy boczno-szyjnej lub nadobojczykowej (odzwierciedlające przerzuty). Lekarz może zbadać węzły chłonne w okolicy szyi, odczuwając ich powiększenie, co może sugerować przerzuty nowotworu.
Powiększenie wątroby lub żołądka spowodowane przerzutami.
Bóle w klatce piersiowej: Jeśli nowotwór jest już dość duży, może być wyczuwalny podczas palpacji klatki piersiowej.
Odczuwalne guzy lub zmiany w okolicy szyi: Jeśli nowotwór jest zaawansowany i przerasta do okolicznych struktur, lekarz może wyczuć guz lub inne nieprawidłowości w okolicy szyi.
Zmiany w jamie ustnej: Niektóre nowotwory przełyku mogą być związane z zmianami w jamie ustnej, takimi jak owrzodzenia lub guzy.
Chrypka lub inne zmiany w głosie: Jeśli nowotwór przerasta do krtani lub dotyka nerwu przełykowego, może to prowadzić do zmian w głosie.
Ocena stanu odżywienia: Rak przełyku może prowadzić do utraty masy ciała i osłabienia organizmu, dlatego lekarz może ocenić stan odżywienia pacjenta.
Objawy neurologiczne: W zaawansowanych przypadkach nowotworu mogą wystąpić objawy neurologiczne związane z przerzutami do mózgu.

Podsumowując, badanie fizykalne może dostarczyć lekarzowi istotnych informacji, ale do potwierdzenia diagnozy i oceny zaawansowania nowotworu konieczne są również inne badania, takie jak endoskopia z pobraniem wycinków (biopsją), badania obrazowe (np. tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz badania laboratoryjne.

Diagnoza raka przełyku

Diagnoza raka przełyku wymaga zazwyczaj wieloetapowego procesu diagnostycznego. Do typowych kroków, które mogą być podjęte w celu potwierdzenia diagnozy należy wywiad i badanie fizykalne. Lekarz przeprowadzi wywiad medyczny w celu zebrania informacji na temat objawów oraz przeprowadzi badanie fizykalne, w którym może ocenić obecność guzów lub nieprawidłowości w jamie ustnej, gardle i okolicy szyi.

Ważna jest również endoskopia z biopsją. Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego jest często pierwszym krokiem w diagnostyce raka przełyku. Podczas tego badania lekarz wprowadza cienki, elastyczny wziernik zwany endoskopem przez usta pacjenta, aby obejrzeć wnętrze przełyku. Podczas endoskopii lekarz może pobrać wycinek tkanki (biopsję) w celu dalszej oceny pod mikroskopem.

Badania laboratoryjne takie jak morfologia krwi (CBC) i kompleksowy panel metaboliczny (CMP), koncentrują się głównie na czynnikach pacjenta, które mogą mieć wpływ na leczenie (np. stan odżywienia, czynność nerek). Badania krwi mogą być przeprowadzane w celu oceny funkcji narządów i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

W niektórych przypadkach mogą być zlecone inne badania, takie jak badanie płukania żołądka (lub treści przełykowej) w celu identyfikacji komórek nowotworowych.

Badania obrazowe

Badania obrazowe są wykorzystywane do diagnozowania i określania stopnia zaawansowania choroby. Po potwierdzeniu raka przełyku badania obrazowe, takie jak:
– tomografia komputerowa (TK) jamy brzusznej i klatki piersiowej z kontrastem (do oceny przerzutów do płuc i wątroby oraz inwazji sąsiednich struktur)
– rezonans magnetyczny (MRI), mogą być wykorzystane do oceny zaawansowania choroby, identyfikacji przerzutów oraz planowania leczenia
– ezofagogastroduodenoskopia (EGD; umożliwia bezpośrednią wizualizację i biopsję guza)
– ultrasonografia endoskopowa (EUS; najbardziej czułe badanie do oceny stopnia zaawansowania T i N; stosowane, gdy nie ma dowodów na chorobę M1)
– tomografia komputerowa miednicy z kontrastem, jeśli jest to wskazane klinicznie
– pozytonowa tomografia emisyjna (PET) (do oceny stopnia zaawansowania)
– bronchoskopia (jeśli guz znajduje się na lub powyżej tchawicy, aby wykluczyć inwazję tchawicy lub oskrzeli)
– laparoskopia i torakoskopia (do oceny regionalnych węzłów)
– połknięcie baru (bardzo czułe w wykrywaniu zwężeń i mas wewnątrzświatłowych, ale obecnie rzadko stosowane).

Po zebraniu wszystkich niezbędnych informacji lekarz będzie mógł ustalić diagnozę raka przełyku i zalecić odpowiednie leczenie, które może obejmować chemioterapię, radioterapię, chirurgię lub kombinację tych metod w zależności od zaawansowania choroby i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Postępowanie w przypadku rozpoznania raka przełyku

Leczenie raka przełyku różni się w zależności od stadium choroby. Stadium I-III (choroba lokoregionalna) – dostępne metody to terapie endoskopowe (np. resekcja lub ablacja błony śluzowej), ezofagektomia, przedoperacyjna chemioradioterapia i ostateczna chemioradioterapia. Etap IV – chemioterapia ogólnoustrojowa z opieką paliatywną/wspierającą dla pacjentów z oceną sprawności ECOG równą 2 lub niższą oraz opieka paliatywna/wspierająca tylko dla pacjentów z oceną sprawności ECOG równą 3 lub wyższą.

Wskazania do chirurgicznego leczenia raka przełyku obejmują następujące przypadki:
– rak przełyku u pacjenta, który jest kandydatem do zabiegu chirurgicznego (przełyku)
– dysplazja wysokiego stopnia u pacjenta z przełykiem Barretta, której nie można odpowiednio leczyć endoskopowo

Z kolei przeciwwskazania do leczenia chirurgicznego obejmują następujące przypadki:
– przerzuty do węzłów N2 (trzewnych, szyjnych, nadobojczykowych) lub narządów litych (np. wątroby, płuc)
– inwazja sąsiednich struktur (np. nawracający nerw krtaniowy, drzewo tchawiczo-oskrzelowe, aorta, osierdzie)
– ciężkie choroby współistniejące (np. choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego)

Możliwe są również opcje chirurgiczne, które obejmują:
– Ivor Lewis esophagogastrectomy (laparotomia plus prawa torakotomia)
– Ezofagogastrektomia McKeown (prawostronna torakotomia plus laparotomia plus zespolenie szyjne)
– Minimalnie inwazyjna przełykogastrektomia Ivora Lewisa (podejście laparoskopowe)
– Minimalnie inwazyjna przełykogastrektomia McKeown (dostęp laparoskopowy)
– Zrobotyzowana minimalnie inwazyjna esophagogastrektomia
– Ezofagektomia przezprzełykowa (THE)
– Ezofagektomia przezklatkowa/przezbrzuszna z zespoleniem w klatce piersiowej lub szyi

Opcje opieki paliatywnej dla pacjentów, którzy nie kwalifikują się do zabiegu chirurgicznego mogą dotyczyć leczenia chemioterapią, radioterapią, terapią laserową czy stentami.

Dr hab. Piotr Rzymski: odkrycie potencjalnego leku na raka trzustki to jeszcze nie rewolucja

Prof. Mądry o nowych możliwościach leczenia w raku szyjki macicy