Przewodnik dla lekarzy: jak identyfikować i klasyfikować problemy zdrowotne wynikające z ekspozycji na zanieczyszczenie powietrza w ramach Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD) – to najnowsze zalecenia Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.
Wpływ smogu na zdrowie
Zanieczyszczenie powietrza każdego roku przyczynia się do przedwczesnej śmierci ponad 40 tysięcy osób w Polsce. Badania wskazują, że zarówno krótkotrwałe, jak i długotrwałe narażenie na smog wiąże się z wieloma poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.
Długotrwałe oddychanie zanieczyszczonym powietrzem zwiększa ryzyko rozwoju chorób układu oddechowego, takich jak astma czy rak płuc, a także schorzeń układu krążenia, w tym miażdżycy, nadciśnienia, udarów mózgu i arytmii. Negatywny wpływ smogu obejmuje również układ nerwowy, prowadząc do obniżonej koncentracji, a w skrajnych przypadkach do rozwoju choroby Alzheimera, oraz sprzyja rozwojowi cukrzycy.
Zanieczyszczenie powietrza nie tylko odbija się na zdrowiu, długości i jakości życia Polaków, ale generuje także znaczne koszty gospodarcze. Obejmują one spadek produktywności, wzrost liczby zwolnień lekarskich, hospitalizacji oraz konieczność sprawowania opieki nad dziećmi i seniorami cierpiącymi z powodu skutków smogu.
Katalogowanie skutków zdrowotnych smogu w ICD
Zanieczyszczenie powietrza to problem, który wymaga kompleksowych działań oraz współpracy na poziomie społeczeństwa, systemu opieki zdrowotnej i polityki publicznej. Kluczową rolę w tym procesie pełnią lekarze. Ich wiedza na temat skutków zdrowotnych związanych z ekspozycją na smog pozwala na trafne diagnozowanie oraz dokumentowanie chorób wywołanych zanieczyszczeniem powietrza. Dzięki temu możliwe jest lepsze monitorowanie skali problemu, co wspiera opracowywanie efektywnych polityk zdrowotnych.
Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (ICD) umożliwia stosowanie odpowiednich kodów:
- ICD-10 Z58.1: Narażenie na zanieczyszczenie atmosfery,
- ICD-11 QD70.1: Problemy związane z narażeniem na zanieczyszczenia powietrza.
W rekomendacjach, zebranych w formie poradnika dla lekarzy HEAL przypomina o możliwości stosowania tych kodów w diagnozach medycznych oraz podkreśla, że podstawowe kroki diagnostyczne i prewencyjne podczas wizyt z pacjentami powinny obejmować:
- Wywiad środowiskowy: zapytaj pacjentów o miejsce zamieszkania, warunki pracy oraz korzystanie z urządzeń grzewczych, takich jak kominki czy piece węglowe.
- Profilaktykę: doradzaj unikanie aktywności fizycznej na zewnątrz w dniach o wysokim stężeniu smogu, stosowanie masek ochronnych oraz oczyszczaczy powietrza.
- Edukację: Informuj o źródłach zanieczyszczeń i możliwościach ich ograniczania, np. wymianie pieców na ekologiczne czy regularnym monitorowaniu jakości powietrza.
Poradnik został opracowany przez Health and Environment Alliance (HEAL)* i jest dostępny pod linkiem:
* Health and Environment Alliance (HEAL) to europejska organizacja typu non-profit, analizująca wpływ środowiska na zdrowie obywateli Unii Europejskiej i sojusz ponad 90 organizacji reprezentujących lekarzy, pracowników ochrony zdrowia, pacjentów, ekspertów zdrowia środowiskowego i naukowców.


Eksperci apelują do Premiera. Dostęp do e-papierosów zbyt łatwy
Źródło: Polskie Towarzystwo Pediatryczne

































































