W całej Polsce dostępnych jest obecnie ponad 800 tys. wolnych terminów na dwa badania profilaktyczne: ponad 384 tys. na mammografię i ponad 445 tys. na test HPV HR, wykorzystywany w profilaktyce raka szyjki macicy. Terminy dotyczą najbliższych 90 dni. Mimo tak dużej dostępności badań nadal korzystamy z nich zbyt rzadko. W ciągu ostatnich dwóch lat z programu profilaktyki raka piersi skorzystało zaledwie 32,77 proc. uprawnionych kobiet, a z programu profilaktyki raka szyjki macicy – tylko 15,22 proc. Między innymi dlatego Ministerstwo Zdrowia rozpoczyna wrzesień ogólnopolską kampanią „Profilaktyka – podaj dalej”.
Kampania „Profilaktyka – podaj dalej” ma przekonać, że badania profilaktyczne są elementem codziennej troski o zdrowie – obok aktywności fizycznej, zdrowego odżywiania czy szczepień. Regularne badania pozwalają wykryć wiele chorób na wczesnym etapie, zwiększając szanse na skuteczne leczenie i szybszy powrót do zdrowia.
„Chcemy budować świadomość, że badania profilaktyczne nie są wymagające. Wystarczy zrobić pierwszy krok – sprawdzić dostępne badania i umówić termin wizyty. Oprócz tego, że sami będziemy przykładać wagę do regularnych badań, warto, abyśmy uświadamiali i namawiali do tego naszych bliskich – rodzinę, przyjaciół, współpracowników. Najlepszym prezentem, jaki możemy podarować drugiej osobie, jest troska o jej zdrowie. Czasem wystarczy przypomnieć o badaniu, poinformować o programie profilaktycznym albo zachęcić bliską osobę do umówienia wizyty. Taki prosty gest może mieć naprawdę duże znaczenie” – przekonywała podczas inauguracji kampanii minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.
„Wykonanie badania profilaktycznego trwa bardzo krótko, a leczenie poważnej choroby trwa bardzo długo i nie zawsze kończy się sukcesem” – dodał prof. Piotr Rutkowski, przewodniczący Zespołu Ministra Zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej. Profesor zwrócił uwagę, że profilaktyka powinna być jednym z fundamentów polityki zdrowotnej. Jak wskazał, nawet 80 proc. nowotworów może mieć związek z zewnętrznymi czynnikami ryzyka, w dużej mierze związanymi ze stylem życia. Dlatego potrzebne są działania, które zwiększą dostęp do badań przesiewowych i pozwolą wcześniej rozpoznawać ryzyko.
Czytaj także:
Mammografia: kluczowa rola w wykrywaniu raka piersi przed wystąpieniem objawów
Typy HPV – które z nich mogą prowadzić do rozwoju nowotworów?
Razem dla profilaktyki
„Profilaktyka – podaj dalej” to wspólne przedsięwzięcie, w które włączyły się kolejne ministerstwa i instytucje. 2 września minister zdrowia podpisała porozumienie o współpracy na rzecz profilaktyki z ministrem sportu i turystyki oraz minister edukacji narodowej. To kolejne porozumienie dotyczące promocji profilaktyki. Wcześniej Ministerstwo Zdrowia zawarło podobne porozumienia z Ministerstwem Infrastruktury oraz Ministerstwem Aktywów Państwowych. W ramach współpracy partnerzy będą wykorzystywać własne kanały komunikacji do promocji zdrowia.
Minister edukacji Barbara Nowacka przypomniała, że od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna jest przedmiotem obowiązkowym. Wprowadzono również zmiany dotyczące żywienia uczniów oraz nowe podstawy programowe wychowania fizycznego. Szkoły będą informować uczniów i rodziców o dostępnych badaniach profilaktycznych realizowanych w ramach kampanii, wprowadzając do placówek oświatowych elementy medycyny prewencyjnej. „Od lat podejmujemy też działania na rzecz popularyzacji szczepień przeciwko HPV. Bo to wstyd, żeby w Polsce kobiety i dziewczyny umierały na chorobę, której można zapobiec jednym szczepieniem” – podkreśliła minister Nowacka.
Wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec zapowiedział, że w akcję włączą się wszystkie podmioty będące w gestii resortu. Minister sportu i turystyki Jakub Rutnicki przypomniał, że w Polsce jest ponad 2,6 tys. Orlików. Podobnie jak inne obiekty sportowe zostaną one wykorzystane do informowania o tym, dlaczego warto się badać, jeszcze zanim pojawią się objawy choroby.
Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun poinformował, że do akcji dołączyło 12 spółek Skarbu Państwa. Zaznaczył, że spółki uczestniczące w kampanii docierają do milionów klientów i zatrudniają łącznie około 200 tys. pracowników. Jego zdaniem daje to duże możliwości upowszechniania informacji o profilaktyce.
Wrzesień wypełniony profilaktyką
W całej Polsce we wrześniu odbędzie się ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych, podczas których uczestnicy będą mogli dowiedzieć się więcej o profilaktyce, a także porozmawiać ze specjalistami. W ośmiu miastach zaplanowano akcje zachęcające mieszkańców do zainteresowania się profilaktyką zdrowotną i skorzystania z dostępnych badań.
Zaplanowano też podświetlenia i specjalne ekspozycje w charakterystycznych obiektach w całym kraju. Na pomarańczowo podświetlone zostaną m.in. Stadion Śląski w Chorzowie, katowicki Spodek oraz Pałac Kultury i Nauki w Warszawie. Część obiektów zostanie podświetlona 17 września. Kampania ma również swoją maskotkę – Profisię, ambasadorkę profilaktyki i symbol troski o zdrowie oraz idei przekazywania dalej wiedzy i informacji, które mogą pomóc bliskim zadbać o własne zdrowie.
Mieszkańcy całego kraju zobaczą przekazy kampanii „Profilaktyka – podaj dalej” w telewizji, na billboardach, nośnikach cyfrowych oraz na stacjach warszawskiego metra. Komunikaty zachęcające do badań znajdą się m.in. w pociągach, na lotniskach i stacjach benzynowych.
Czytaj także:
Niskodawkowa tomografia komputerowa – nowy etap w profilaktyce raka płuca
Rak szyjki macicy – wczesne wykrycie ratuje życie
Profilaktyka na wyciągnięcie ręki
Aby skorzystać z badań w ramach programu „Moje Zdrowie”, wystarczy zainstalować aplikację mojeIKP lub wejść na Internetowe Konto Pacjenta (pacjent.gov.pl). Program jest skierowany do osób od 20. roku życia. Można w jego ramach bezpłatnie wykonać bilans zdrowia, rozpoczynając od wypełnienia ankiety.
Po przeanalizowaniu ankiety przychodnia POZ wystawi skierowanie na odpowiednie badania laboratoryjne. Podczas wizyty podsumowującej pacjent omówi wyniki z personelem medycznym i otrzyma Indywidualny Plan Zdrowotny.
Z aplikacji mojeIKP korzysta już ponad 5,5 mln osób. To właśnie tam użytkownicy mogą znaleźć informacje o dostępnych świadczeniach i korzystać z wybranych możliwości centralnej e-rejestracji.
Oferta badań profilaktycznych stale się zwiększa. Od 1 października 2026 roku placówki będą mogły realizować ogólnopolski program wczesnego wykrywania raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK). Program będzie przeznaczony przede wszystkim dla osób w wieku 55–74 lat, które palą lub paliły tytoń i mają historię palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat. W określonych przypadkach będą mogły z niego skorzystać również osoby w wieku 50–54 lat, u których występują dodatkowe czynniki ryzyka.
Kolonoskopia – klucz do wczesnego wykrycia raka jelita grubego
Kalendarz badań przesiewowych dla mężczyzn
