W obliczu rosnącego obciążenia chorobami sercowo-naczyniowymi, które pozostają najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce i Europie, szczególnego znaczenia nabierają programy profilaktyczne oparte na nowoczesnej diagnostyce i interdyscyplinarnym podejściu. Jednym z takich przedsięwzięć jest program „WygrajMY z miażdżycą”, realizowany w Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Opolu, stanowiący element szeroko zakrojonego projektu naukowego CV-IMP, skoncentrowanego na prewencji wielochorobowości sercowo-naczyniowej.
Interdyscyplinarne podejście do choroby o złożonej etiologii
Miażdżyca jest chorobą o charakterze systemowym, obejmującą różne łożyska naczyniowe i prowadzącą do poważnych powikłań, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Program zakłada kompleksową ocenę pacjentów pod kątem wieloogniskowego rozwoju zmian miażdżycowych, co stanowi istotny krok w kierunku personalizacji opieki medycznej.
Jak podkreśla prof. Marek Gierlotka, główny badacz projektu naukowego „Profilaktyczna interwencja sercowo-naczyniowa w prewencji wielochorobowości (CV-IMP)”.: „Zbliżamy się do półmetka naszych badań, na które zaprosiliśmy dotychczas 600 z zaplanowanych 1500 mieszkańców województwa opolskiego z rozpoznaną miażdżycą. Sprawdzamy, czy ta miażdżyca rozwija się wielołożyskowo (w naczyniach krwionośnych w sercu, tętnicach kończyn dolnych, ośrodkowym układzie nerwowym). Wykonujemy u tych osób badania laboratoryjne, obrazowe (rezonans głowy i serca, tomografię serca i kończyn, usg) i inne (EKG, wskaźnik kostka-ramię, badanie dna oka, skład ciała). Omawiamy wyniki, zalecamy dalsze leczenie, żeby uczestnicy byli zaopiekowani pod kątem ryzyka sercowo-naczyniowego i miażdżycy”.
Diagnostyka i wczesne wykrywanie chorób współistniejących
Pierwszy rok realizacji programu przyniósł wymierne rezultaty w zakresie wykrywania chorób współistniejących. U części uczestników zidentyfikowano wcześniej nierozpoznane schorzenia, takie jak cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze, które istotnie zwiększają ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Jak zauważa Marek Kustosz, prezes Fundacji To się leczy: „Mamy już pierwsze doraźne efekty tego programu, bo uczestnicy otrzymują kompleksową specjalistyczną diagnostykę i propozycje optymalnego leczenia. Wiemy, że u części z nich ujawniono cukrzycę czy nadciśnienie, które wymagają leczenia, a ok. 20 osób w sytuacjach zagrażających zdrowiu zostało pilnie przekierowanych do szpitala. Już teraz możemy powiedzieć, że z takiego programu powinni móc korzystać wszyscy pacjenci w Polsce.”
Znaczenie projektu CV-IMP dla systemu ochrony zdrowia
Projekt CV-IMP realizowany jest w konsorcjum z udziałem Uniwersytet Opolski, Polskie Towarzystwo Lipidologiczne oraz Fundacji „To się leczy”, przy wsparciu finansowym Agencja Badań Medycznych. Jego budżet wynosi 18 mln zł, co podkreśla skalę i znaczenie przedsięwzięcia.
Z perspektywy naukowej projekt dostarcza danych niezbędnych do opracowania nowych modeli opieki nad pacjentami z chorobami układu krążenia. Jak wskazuje dr hab. n. med. Jacek Jóźwiak, prof. Uniwersytetu Opolskiego, badacz w projekcie, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego: „Badanie wielochorobowości miażdżycowej dotyczy rozpowszechnienia chorób sercowo-naczyniowych, będących najczęstszymi przyczynami zgonów. Wyniki tego projektu posłużą nam do skonstruowania modelu lepszej opieki nad pacjentami z chorobami serca, chorobami mózgu oraz chorobami naczyń obwodowych właśnie na tle miażdżycy”.
Rola zespołów interdyscyplinarnych i znaczenie danych klinicznych
Realizacja programu wymaga zaangażowania szerokiego zespołu specjalistów, obejmującego lekarzy różnych specjalności, diagnostów, pielęgniarki, statystyków oraz koordynatorów badań klinicznych. Takie podejście umożliwia nie tylko skuteczną opiekę nad pacjentami, ale również rzetelną analizę danych klinicznych.
Jak podkreśla dyrektor ds. lecznictwa USK w Opolu dr n. med. Piotr Feusette: „Cały ten zespół pracuje z pacjentami oraz nad opracowaniem wyników tych badań, które są niezwykle ważne jeśli chodzi o prewencję i diagnostykę miażdżycy w Polsce – wskazuje dyrektor Feusette. – Jesteśmy dumni, że Opole akcentuje swoją obecność na polskiej mapie badań medycznych i oferuje mieszkańcom dostęp do nowoczesnej diagnostyki i leczenia.”
Projekt ma również istotne znaczenie dla rozwoju nauki oraz kształcenia kadr medycznych. Interdyscyplinarny charakter badań sprzyja powstawaniu prac doktorskich i habilitacyjnych, a także podnosi jakość dydaktyki akademickiej. Jak zaznacza prorektor Uniwersytetu Opolskiego ds. nauki dr hab. Daniel Pietrek, prof. UO: „To projekt ważny dla rozwoju dydaktyki opartej o jakościowe badania naukowe. Projekt interdyscyplinarny, więc jestem przekonany, że w najbliższych latach będzie podstawą do niejednego doktoratu i habilitacji. Istotne jest także oddziaływanie tego projektu na poprawę jakości życia społeczeństwa”.
Priorytety nowych władz Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego: „10 dla Polskiej Kardiologii”
Cholesterol pod lupą: nauka, media i wspólna odpowiedzialność za zdrowie sercowo-naczyniowe Polaków
