Prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Regulacja obejmowała rozwiązania dotyczące finansowania diagnostyki HCV i leczenia osób żyjących z HIV, ale znalazły się w niej także przepisy wydłużające termin na potwierdzenie znajomości języka polskiego przez lekarzy spoza Unii Europejskiej pracujących w Polsce na podstawie warunkowego prawa wykonywania zawodu. To właśnie ta część ustawy przesądziła o decyzji prezydenta.
W nagraniu opublikowanym między innymi w mediach społecznościowych Karol Nawrocki podkreślił, że nie kwestionuje potrzeby wprowadzenia rozwiązań dotyczących leczenia HIV i wzmacniania bezpieczeństwa epidemiologicznego. Zaznaczył jednak, że nie zaakceptował sposobu procedowania ustawy, w której — obok przepisów dotyczących chorób zakaźnych — znalazły się regulacje odnoszące się do wymogów językowych wobec lekarzy spoza UE. Prezydent ocenił, że ta część nowelizacji budzi wątpliwości z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjentów.
Prezydent wskazywał, że skuteczna komunikacja między lekarzem a pacjentem jest jednym z elementów bezpiecznego leczenia. Jak mówił, pacjent powinien mieć możliwość swobodnego porozumienia się z lekarzem, zwłaszcza gdy świadczenie jest finansowane ze środków publicznych. Zwracał uwagę, że niezrozumienie objawów zgłaszanych przez pacjenta albo zaleceń przekazywanych przez lekarza może mieć poważne konsekwencje dla procesu diagnostycznego i terapeutycznego.
Zawetowana ustawa przewidywała między innymi zmianę źródła finansowania badań diagnostycznych w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu C u pacjentów przebywających w zakładach penitencjarnych. Obejmowała również przepisy umożliwiające leczenie osób nieubezpieczonych żyjących z HIV. Zgodnie z przyjętymi przez parlament rozwiązaniami osoby te miały mieć zapewniony dostęp do wizyt lekarskich realizowanych w ramach programu leczenia antyretrowirusowego, niezależnie od statusu ubezpieczeniowego i bez dodatkowych opłat.
W trakcie prac sejmowych do ustawy wprowadzono jednak również poprawkę dotyczącą lekarzy spoza Unii Europejskiej pracujących w Polsce w ramach tak zwanej procedury uproszczonej. Zakładała ona wydłużenie do 1 maja 2027 roku terminu na przedstawienie dokumentu potwierdzającego znajomość języka polskiego co najmniej na poziomie B1. W praktyce oznaczałoby to, że medycy, którzy nie dostarczyliby certyfikatu do 1 maja 2026 roku, nie traciliby z tego powodu prawa wykonywania zawodu.
Ministerstwo Zdrowia podkreślało, że wymóg znajomości języka polskiego nie zostałby zniesiony, a zmianie ulegałby wyłącznie termin na przedstawienie odpowiedniego dokumentu. Resort argumentował, że rozwiązanie to ma ograniczyć ryzyko pogłębienia braków kadrowych w placówkach ochrony zdrowia.
O zawetowanie ustawy apelował wcześniej samorząd lekarski. Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Łukasz Jankowski wskazywał, że lekarz powinien móc precyzyjnie komunikować się zarówno z pacjentem, jak i z innymi członkami zespołu medycznego, szczególnie w sytuacjach nagłych i stanach zagrożenia życia. Po decyzji prezydenta Naczelna Izba Lekarska poinformowała, że przyjmuje ją z satysfakcją. „Od wielu miesięcy wskazywaliśmy, że skuteczna komunikacja między lekarzem a pacjentem jest jednym z podstawowych warunków bezpieczeństwa leczenia. Nie można w nieskończoność przedłużać okresów przejściowych i odstępstw od standardów, które obowiązują wszystkich wykonujących zawód lekarza w Polsce” — powiedział Łukasz Jankowski.
Prezes NRL zaznaczył również, że środowisko lekarskie oczekuje rozwiązań, które z jednej strony będą odpowiadać na potrzeby kadrowe systemu ochrony zdrowia, a z drugiej utrzymają jednolite zasady wykonywania zawodu i standardy bezpieczeństwa pacjentów.
Po ogłoszeniu weta Kancelaria Prezydenta RP poinformowała, że prezydent skierował do Sejmu własny projekt ustawy dotyczący zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Według komunikatu projekt zawiera rozwiązania odnoszące się do dostępu do leczenia osób żyjących z HIV oraz zmian w finansowaniu diagnostyki HCV u pacjentów przebywających w zakładach penitencjarnych. Oznacza to, że przepisy dotyczące tych obszarów mają wrócić do prac parlamentarnych, ale już bez regulacji związanych z przesunięciem terminów egzaminów językowych dla lekarzy spoza Unii Europejskiej.
