Lekarz rodzinny to nazwa specjalizacji (specjalista medycyny rodzinnej) określającej wykształcenie danego lekarza. Termin „lekarz POZ” to określenie pełnionej funkcji w systemie ochrony zdrowia. Czym różni się lekarz POZ od lekarza rodzinnego? Jak dokonać wyboru lekarza POZ? Jak zmienić lekarza POZ? Czym zajmuje się lekarz POZ? Jakie badania może zlecić lekarz POZ?
- Lekarz POZ (podstawowej opieki zdrowotnej) działa w ramach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych na podstawie umowy z NFZ.
- Lekarz POZ popularnie nazywany jest również lekarzem pierwszego kontaktu.
- Lekarz POZ rozpoznaje choroby i leczy je, a w razie potrzeby kieruje pacjentów na badania diagnostyczne, zabiegi, do lekarzy specjalistów.
- Do obowiązków lekarza POZ należą m.in. promocja zdrowia i profilaktyki (np. chorób układu krążenia), porady patronażowe, badania bilansowe dzieci i młodzieży oraz wystawianie orzeczeń i zaświadczeń o stanie zdrowia.
Lekarz POZ a lekarz rodzinny
Lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej może być:
- specjalista medycyny rodzinnej
- specjalista chorób wewnętrznych (internista)
- specjalista pediatrii (w przypadku dzieci)
- lekarz bez specjalizacji – posiadający uprawnienia do udzielania świadczeń w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.
Zadaniem lekarza podstawowej opieki zdrowotnej jest ocena stanu zdrowia na podstawie przeprowadzonego wywiadu i obserwacji pacjenta, uzupełniona odpowiednimi badaniami w razie potrzeby.
Jak dokonać wyboru lekarza POZ?
Wyboru lekarza POZ możesz dokonać:
- składając pisemną deklarację u lekarza, pielęgniarki, położnej POZ w wybranej przez Ciebie przychodni. Wzór znajdziesz tutaj
- wysyłając deklarację w formie elektronicznej, podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym
- poprzez Internetowe Konto Pacjenta:
- zaloguj się na swoje IKP
- wejdź w zakładkę „Moje konto”
- na dole strony, pod śródtytułem „Twoja Podstawowa Opieka Zdrowotna (POZ)”, znajdź właściwą pozycję i kliknij „Wypełnij deklarację”
- wybierz placówkę/przychodnię, lekarza POZ i kliknij zatwierdź.
Chcesz zmienić lekarza POZ?
Zmiany dokonasz poprzez wypełnienie u nowo wybranego lekarza POZ druku deklaracji. Nie masz obowiązku powiadamiania poprzedniej placówki o tej zmianie.
Dwa razy w roku kalendarzowym możesz bezpłatnie i bez podawania przyczyny zmienić lekarza, pielęgniarkę i położną POZ. Za każdą kolejną zmianę zapłacisz 80 zł.
Dodatkowa zmiana deklaracji wyboru lekarza jest bezpłatna:
- jeśli zmieniłeś miejsce pobytu
- jeśli wybrany przez Ciebie lekarz POZ przestał pracować w danej przychodni
- jeśli przychodnia w której do tej pory się leczyłeś, została zamknięta
- z innych przyczyn, które powstały po stronie lekarza lub przychodni.
Czym zajmuje się lekarz POZ?
Lekarz POZ planuje i realizuje opiekę lekarską nad pacjentem oraz koordynuje udzielanie świadczeń przez współpracujący z nim personel medyczny. Leczy choroby i udziela porad.
Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej m.in.:
- ustala leczenie farmakologiczne i monitoruje je
- ustala i wykonuje zabiegi medyczne
- wystawia recepty i zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne
- wystawia zwolnienia lekarskie
- zajmuje się profilaktyką chorób, w tym wieku rozwojowego
- kieruje na obowiązkowe szczepienia ochronne i okresowe badania kontrolne
- ocenia stan zdrowia w ramach badań bilansowych
- kieruje na diagnostykę laboratoryjną oraz obrazową i nieobrazową (EKG, RTG, USG), w tym również na test w kierunku COVID-19
- interpretuje wyniki badań i konsultacji wykonane w innych placówkach medycznych
- kieruje na leczenie uzdrowiskowe i rehabilitacyjne
- kieruje do lekarzy specjalistów, dietetyków lub szpitala
- kieruje do pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej
- kieruje na zabiegi w gabinecie zabiegowym i w domu pacjenta
- kieruje na zabiegi fizjoterapeutyczne
- kwalifikuje do transportu sanitarnego
- wystawia zlecenia na transport sanitarny i na świadczenia pielęgniarki POZ oraz zaświadczenia i orzeczenia dotyczące stanu zdrowia pacjenta
- realizuje programy zdrowotne i profilaktyczne
- wystawia kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego (zwaną Kartą DILO).
Skierowanie na test w kierunku wirusa HCV (hepatitis C virus) od lekarza POZ
Jakie badania może zlecić lekarz POZ?
Lekarz zbada Cię, a jeżeli po ocenie stanu Twojego zdrowia uzna, że dolegliwości wymagają pogłębionej diagnostyki lub specjalistycznego leczenia, skieruje Cię na dalsze badania, a w razie konieczności do szpitala. O potrzebie wykonania dodatkowych badań zawsze decyduje lekarz na podstawie badania fizykalnego oraz aktualnej wiedzy medycznej.
Badania są wykonywane w laboratorium lub pracowni, z którymi placówka POZ ma podpisaną umowę.
Lista badań:
- Badania hematologiczne:
- morfologia krwi obwodowej z płytkami krwi
- morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi
- retikulocyty
- odczyn opadania krwinek czerwonych (OB).
- Badania biochemiczne i immunochemiczne:
- sód
- potas
- wapń zjonizowany
- żelazo
- żelazo – całkowita zdolność wiązania (TIBC)
- stężenie transferryny
- stężenie hemoglobiny glikowanej (HbAlc)
- mocznik
- kreatynina
- glukoza
- test obciążenia glukozą
- białko całkowite
- proteinogram
- albumina
- białko C-reaktywne (CRP)
- kwas moczowy
- cholesterol całkowity
- cholesterol-HDL
- cholesterol-LDL
- trójglicerydy (TG)
- bilirubina całkowita
- bilirubina bezpośrednia
- fosfataza alkaliczna (ALP)
- aminotransferaza asparaginianowa (AST)
- aminotransferaza alaninowa (ALT)
- gammaglutamylotranspeptydaza (GGTP)
- amylaza
- kinaza keratynowa (CK)
- fosfataza kwaśna całkowita (ACP)
- czynnik reumatoidalny (RF)
- miano antystreptolizyn O (ASO)
- hormon tyreotropowy (TSH)
- antygen HBs-AgHBs
- VDRL
- FT3
- FT4
- PSA – Antygen swoisty dla stercza całkowity.
- Badania moczu:
- ogólne badanie moczu z oceną właściwości fizycznych, chemicznych oraz oceną mikroskopową osadu
- ilościowe oznaczanie białka
- ilościowe oznaczanie glukozy
- ilościowe oznaczanie wapnia
- ilościowe oznaczanie amylazy.
- Badania kału:
- badanie ogólne
- pasożyty
- krew utajona – metodą immunochemiczną.
- Badania układu krzepnięcia:
- wskaźnik protrombinowy (INR)
- czas kaolinowo-kefalinowy (APTT)
- fibrynogen.
- Badania mikrobiologiczne:
- posiew moczu z antybiogramem
- posiew wymazu z gardła z antybiogramem
- posiew kału w kierunku pałeczek Salmonella i Shigella.
- test antygenowy SARS-CoV-2 uzyskiwany za pomocą Systemu Dystrybucji Szczepionek (SDS)
- Badanie elektrokardiograficzne (EKG) w spoczynku.
- Diagnostyka ultrasonograficzna:
- USG tarczycy i przytarczyc
- USG ślinianek
- USG nerek, moczowodów, pęcherza moczowego
- USG brzucha i przestrzeni zaotrzewnowej, w tym wstępnej oceny gruczołu krokowego
- USG obwodowych węzłów chłonnych.
- Zdjęcia radiologiczne:
- zdjęcie klatki piersiowej w projekcji AP i bocznej
- zdjęcia kostne:
- w przypadku kręgosłupa, kończyn i miednicy – w projekcji AP i bocznej
- zdjęcie czaszki
- zdjęcie zatok
- zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej.
- Budżet powierzony diagnostyczny
- ferrytyna
- witamina B12
- kwas foliowy
- anty CCP
- CRP szybki test ilościowy (populacja do ukończenia 6. roku życia)
- przeciwciała anty-HCV
- antygen H. pylori w kale – test kasetkowy
- antygen H. pylori w kale – test laboratoryjny
- strep-test.
- Budżet powierzony opieki koordynowanej
- BNP (NT-pro-BNP
- albuminuria (stężenie albumin w moczu)
- UACR (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu)
- antyTPO (przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej)
- antyTSHR (przeciwciała przeciw receptorom TSH)
- antyTG (przeciwciała przeciw tyreoglobulinie)
- EKG wysiłkowe (próba wysiłkowa EKG)
- Holter EKG 24 godz. (24-godzinna rejestracja EKG)
- Holter EKG 48 godz. (48-godzinna rejestracja EKG)
- Holter EKG 72 godz. (72-godzinna rejestracja EKG)
- Holter RR (24-godzinna rejestracja ciśnienia tętniczego)
- USG Doppler tętnic szyjnych
- USG Doppler naczyń kończyn dolnych
- ECHO serca przezklatkowe
- spirometria
- spirometria z próbą rozkurczową
- biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy celowana do 2 procedur (u dorosłych)
- biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy celowana (u dorosłych) co najmniej 3 procedur.
Ważne! Lekarz POZ może wystawić skierowanie na:
- gastroskopię
- kolonoskopię
- tomografię komputerowa płuc, w ramach tzw. diagnostyki pogłębionej. Wymagane jest wcześniejsze wykonanie RTG klatki piersiowej.
Źródło: nfz.gov.pl
1 lipca ruszył program „Profilaktyka 40 PLUS”, zniesiono limity do specjalistów
Dlaczego z lekarzem POZ warto porozmawiać o (medycznej) historii rodziny
