E-zdrowie wchodzi w kolejny etap rozwoju. Cyfryzacja ochrony zdrowia przestała być w Polsce projektem przyszłości, a stała się jednym z elementów codziennego funkcjonowania systemu. E-recepta, e-skierowanie czy Internetowe Konto Pacjenta są dziś rozwiązaniami, z których korzystają pacjenci, lekarze, placówki medyczne i administracja publiczna. Ministerstwo Zdrowia oraz Centrum e-Zdrowia zaprezentowały kierunki dalszych zmian podczas konferencji „Perspektywy e-zdrowia. Nowy etap cyfryzacji i bezpiecznej transformacji”, poświęconej rozwojowi usług cyfrowych, bezpieczeństwu danych oraz wykorzystaniu nowych technologii w medycynie.
W centrum tegorocznej konferencji znalazło się pytanie o to, jak rozwijać cyfrowe rozwiązania w ochronie zdrowia w sposób użyteczny dla pacjentów, personelu medycznego i instytucji odpowiedzialnych za organizację świadczeń. Resort zdrowia wskazuje, że cyfryzacja ma przekładać się na konkretne elementy opieki: szybszą diagnostykę, lepszą koordynację leczenia, wygodniejszy dostęp do świadczeń oraz większe bezpieczeństwo danych. W tym kontekście e-zdrowie nie jest już rozumiane wyłącznie jako zestaw narzędzi informatycznych, ale jako część organizacji całego systemu ochrony zdrowia.
Informacja dostępna wtedy, gdy jest potrzebna
Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zwróciła uwagę, że rozwój e-zdrowia wymaga współpracy instytucji odpowiedzialnych za tworzenie i wdrażanie rozwiązań cyfrowych. Jak podkreśliła, ostatnie lata pokazały, że narzędzia elektroniczne stały się ważnym elementem funkcjonowania ochrony zdrowia, a ich dalszy rozwój powinien służyć lepszemu przepływowi informacji.
„Ostatnie lata pokazały, że e-zdrowie stało się ważnym elementem funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Naszym celem jest tworzenie rozwiązań, w których niezbędna informacja jest dostępna zawsze wtedy, gdy jest potrzebna i dla tych, którzy jej potrzebują. Kluczowe znaczenie ma w tym zakresie współpraca Centrum e-Zdrowia i Ministerstwa Zdrowia. To właśnie dzięki niej możemy budować nowoczesny, skuteczny i przyjazny pacjentowi system ochrony zdrowia” – podkreśliła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.
Ten kierunek rozwoju oznacza koncentrację na rozwiązaniach, które mają ułatwiać dostęp do danych medycznych, ograniczać konieczność powielania dokumentacji i wspierać komunikację pomiędzy uczestnikami systemu. W praktyce może to dotyczyć zarówno pacjenta, który korzysta z Internetowego Konta Pacjenta, jak i lekarza, który potrzebuje dostępu do informacji istotnych dla procesu diagnostycznego lub terapeutycznego.
Ustawa o e-zdrowiu i nowe rozwiązania cyfrowe
Konferencję zainaugurował wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski, który mówił o kolejnym etapie zmian legislacyjnych i technologicznych. Wskazał, że ustawa o e-zdrowiu czeka na podpis Prezydenta Rzeczypospolitej, a jej wejście w życie ma umożliwić dalsze rozwijanie struktur i narzędzi cyfrowych w ochronie zdrowia.
„Ustawa o e-zdrowiu czeka już tylko na podpis Prezydenta Rzeczypospolitej. Mamy nadzieję, że lada moment to się wydarzy. Ta ustawa to kolejny etap rozwoju systemu, który da nam możliwość wdrażania kolejnych struktur, rozwiązań i pokazania, że system ochrony zdrowia może być przyjazny dla pacjentów i administracji. Żebyśmy łatwiej mogli planować te doświadczenia na przyszłość” – podkreślił wiceminister Maciejewski i dodał: „E-recepta, e-skierowanie, Internetowe Konto Pacjenta stały się naszą codziennością. Dzisiaj, dzięki środkom z KPO, uruchamiamy kolejne rozwiązania i aplikacje. Nie myślimy już tylko o cyfrowej części systemu. Myślimy również o cyberbezpieczeństwie, bo to ważna część naszego codziennego życia. Pojawił się także kolejny obszar wyzwań, którym jest etyka i bezpieczeństwo stosowania sztucznej inteligencji. Zajmują się tym dziś wszyscy na całym świecie: osoby pełniące ważne funkcje, eksperci, ludzie związani z technologią. Nad tym również się pochylamy”.
Wypowiedź wiceministra wskazuje na kilka równoległych obszarów zmian. Pierwszy dotyczy dalszego rozwijania już istniejących usług cyfrowych. Drugi obejmuje nowe aplikacje i projekty realizowane dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy. Trzeci wiąże się z ochroną danych i odpornością systemów informatycznych, które w ochronie zdrowia mają szczególne znaczenie ze względu na wrażliwy charakter informacji medycznych.
Cyberbezpieczeństwo jako warunek cyfrowej transformacji
Rozwój e-zdrowia oznacza coraz większą zależność systemu ochrony zdrowia od infrastruktury cyfrowej. Dokumentacja medyczna, skierowania, recepty, dane o świadczeniach i narzędzia wspierające organizację leczenia funkcjonują w środowisku, które wymaga stałej ochrony. Dlatego cyberbezpieczeństwo stało się jednym z głównych tematów konferencji i jednym z najważniejszych wyzwań dla dalszej cyfryzacji.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że bezpieczne wdrażanie nowych technologii jest dziś nieodłączną częścią rozwoju systemu. Ochrona danych pacjentów, odporność systemów medycznych i przygotowanie placówek na potencjalne zagrożenia cyfrowe są elementami, które muszą towarzyszyć rozbudowie usług elektronicznych. W tym ujęciu cyfryzacja nie polega wyłącznie na uruchamianiu kolejnych narzędzi, ale także na zapewnieniu, że będą one działały w sposób stabilny, bezpieczny i zgodny z potrzebami użytkowników.
Znaczenie cyberbezpieczeństwa rośnie wraz z liczbą usług, które są realizowane online lub opierają się na wymianie danych pomiędzy instytucjami. Im większa skala cyfrowych rozwiązań, tym większe znaczenie ma ochrona systemów przed zakłóceniami, nieuprawnionym dostępem i utratą danych. W ochronie zdrowia konsekwencje takich zdarzeń mogą dotyczyć nie tylko administracji, ale również ciągłości udzielania świadczeń.
Sztuczna inteligencja w medycynie i pytania o bezpieczeństwo
Jednym z nowych obszarów, które coraz wyraźniej pojawiają się w dyskusji o przyszłości ochrony zdrowia, jest sztuczna inteligencja. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że jej zastosowanie w medycynie wymaga uwzględnienia zarówno potencjału technologicznego, jak i kwestii etycznych oraz bezpieczeństwa pacjentów. Temat ten pojawił się podczas konferencji jako jeden z kluczowych elementów nowego etapu cyfrowej transformacji.
Resort zdrowia prowadzi także działania związane z utworzeniem w Polsce siedziby biura Światowej Organizacji Zdrowia, które miałoby zajmować się problemami etycznego i bezpiecznego wykorzystania sztucznej inteligencji. Taki kierunek prac pokazuje, że rozwój AI w ochronie zdrowia jest traktowany nie tylko jako kwestia technologiczna, lecz także regulacyjna, organizacyjna i społeczna.
Sztuczna inteligencja może wspierać różne obszary medycyny, od analizy danych po narzędzia wspomagające diagnostykę czy organizację procesów w systemie ochrony zdrowia. Jednocześnie jej wykorzystanie wymaga jasnych zasad, odpowiedzialności i nadzoru. Właśnie dlatego w dyskusji o AI obok innowacji pojawiają się zagadnienia przejrzystości, jakości danych, bezpieczeństwa decyzji oraz ochrony praw pacjenta.
Projekty z KPO i praktyczne znaczenie cyfryzacji
Kolejne rozwiązania cyfrowe w ochronie zdrowia mają być rozwijane m.in. dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że uruchamiane projekty i aplikacje mają odpowiadać na konkretne potrzeby systemu, a nie jedynie rozszerzać katalog dostępnych usług elektronicznych. W tym podejściu cyfryzacja ma wspierać proces diagnostyczny, leczenie, koordynację opieki i komunikację pomiędzy uczestnikami systemu.
Znaczenie takich rozwiązań jest widoczne zwłaszcza w obszarach, w których dostęp do informacji wpływa na tempo podejmowania decyzji medycznych. Elektroniczne narzędzia mogą ułatwiać organizację świadczeń, skracać drogę administracyjną i wspierać lepsze wykorzystanie danych już dostępnych w systemie. Dla pacjenta oznacza to możliwość korzystania z usług, które są bardziej przewidywalne i łatwiejsze w obsłudze, a dla personelu medycznego dostęp do informacji potrzebnych w codziennej pracy.
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że rozwój systemu e-zdrowia ma być ukierunkowany na korzyści praktyczne. Wśród nich wymieniane są szybsza diagnostyka, lepsza koordynacja leczenia, wygodniejszy dostęp do świadczeń oraz większe bezpieczeństwo danych. To właśnie te obszary mają wyznaczać kierunek dalszych działań.
Forum rozmowy administracji, medycyny i technologii
Konferencja „Perspektywy e-zdrowia” organizowana przez Centrum e-Zdrowia i Ministerstwo Zdrowia od kilku lat jest miejscem wymiany wiedzy pomiędzy przedstawicielami administracji publicznej, środowiska medycznego, ekspertami oraz instytucjami zaangażowanymi w rozwój cyfrowych rozwiązań w ochronie zdrowia. Tegoroczna edycja koncentrowała się na dalszym rozwoju e-usług, projektach finansowanych z KPO, odporności systemów ochrony zdrowia, wykorzystaniu sztucznej inteligencji oraz budowie nowoczesnego i bezpiecznego systemu e-zdrowia.
Wspólnym mianownikiem tych tematów jest bezpieczeństwo i użyteczność rozwiązań cyfrowych. Cyfryzacja ochrony zdrowia obejmuje dziś zarówno narzędzia znane pacjentom z codziennego kontaktu z systemem, jak e-recepta czy Internetowe Konto Pacjenta, jak i projekty mniej widoczne, lecz istotne dla organizacji danych, bezpieczeństwa infrastruktury i planowania opieki. W kolejnych etapach rozwoju systemu kluczowe będzie łączenie tych obszarów w taki sposób, aby cyfrowe usługi wspierały zarówno pacjentów, jak i podmioty lecznicze oraz administrację.
Zobacz: Centralna e-rejestracja w ochronie zdrowia – pytania i odpowiedzi dla pacjentów
Czego dotyczyła konferencja „Perspektywy e-zdrowia”?
Konferencja była poświęcona dalszemu rozwojowi cyfryzacji ochrony zdrowia w Polsce. Omawiano m.in. nowe usługi cyfrowe, projekty realizowane ze środków KPO, cyberbezpieczeństwo, wykorzystanie sztucznej inteligencji w medycynie oraz budowę bezpiecznego systemu e-zdrowia.
Jakie rozwiązania cyfrowe są dziś podstawą e-zdrowia w Polsce?
Wśród najczęściej wykorzystywanych rozwiązań znajdują się e-recepta, e-skierowanie oraz Internetowe Konto Pacjenta. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że stały się one codziennym elementem funkcjonowania systemu ochrony zdrowia.
Jakie znaczenie ma ustawa o e-zdrowiu?
Według informacji przedstawionych podczas konferencji ustawa o e-zdrowiu ma umożliwić dalszy rozwój systemu, wdrażanie kolejnych struktur i rozwiązań oraz planowanie następnych etapów cyfryzacji ochrony zdrowia.
Dlaczego cyberbezpieczeństwo jest ważne w ochronie zdrowia?
System ochrony zdrowia przetwarza dane medyczne, które należą do informacji szczególnie wrażliwych. Rozwój usług cyfrowych wymaga więc ochrony systemów przed nieuprawnionym dostępem, zakłóceniami i utratą danych, a także zapewnienia ciągłości działania usług medycznych.
Jaką rolę może odegrać sztuczna inteligencja w medycynie?
Sztuczna inteligencja może wspierać analizę danych, diagnostykę, organizację procesów i rozwój nowych narzędzi dla systemu ochrony zdrowia. Jednocześnie jej stosowanie wymaga zasad dotyczących bezpieczeństwa, etyki, jakości danych i odpowiedzialności.
Czy Polska planuje działania związane z etycznym wykorzystaniem AI w zdrowiu?
Ministerstwo Zdrowia informuje o działaniach dotyczących utworzenia w Polsce siedziby biura WHO, które miałoby zajmować się problemami etycznego i bezpiecznego wykorzystania sztucznej inteligencji.
Jakie korzyści mają przynieść nowe usługi cyfrowe w ochronie zdrowia?
Resort zdrowia wskazuje na szybszą diagnostykę, lepszą koordynację leczenia, wygodniejszy dostęp do świadczeń oraz większe bezpieczeństwo danych. Cyfryzacja ma wspierać zarówno pacjentów, jak i personel medyczny oraz administrację.
