Zdecydowana większość Polaków uważa, że system ochrony zdrowia w Polsce wymaga głębokich zmian. Wyniki badania przeprowadzonego przez SW Research dla portalu Rynek Zdrowia pokazują, że aż 85,4 proc. respondentów dostrzega konieczność gruntownej reformy funkcjonowania publicznej opieki zdrowotnej. Jednocześnie badanie ujawnia wyraźny paradoks – choć społeczeństwo oczekuje poprawy jakości systemu, większość ankietowanych nie chce ponosić dodatkowych kosztów związanych z jego finansowaniem.
Wyniki badania zostały zaprezentowane 12 marca podczas XI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych w Katowicach. Wydarzenie to od lat stanowi ważną platformę dyskusji o przyszłości systemu opieki zdrowotnej w Polsce i Europie, gromadząc przedstawicieli środowiska medycznego, naukowego, administracji publicznej, biznesu oraz organizacji społecznych.
Różnice w ocenie systemu w zależności od wieku i miejsca zamieszkania
Badanie pokazuje, że przekonanie o konieczności reform jest powszechne, choć jego natężenie różni się w zależności od grupy społecznej. Najmłodsi respondenci są nieco mniej krytyczni wobec obecnego systemu – wśród osób do 24. roku życia potrzebę gruntownych zmian wskazało 70,6 proc. ankietowanych.
Różnice widoczne są również między mieszkańcami różnych typów miejscowości. Największe oczekiwania zmian deklarują mieszkańcy małych i średnich miast, gdzie ponad 90 proc. respondentów wskazuje na potrzebę reform. Na terenach wiejskich odsetek ten jest nieco niższy i wynosi 80,2 proc. Z kolei mieszkańcy największych ośrodków miejskich częściej pozytywnie oceniają dostępność świadczeń zdrowotnych.
Zarządzanie i kolejki największym wyzwaniem systemu
Respondenci wskazali również najważniejsze problemy publicznej ochrony zdrowia w Polsce. Najczęściej wymienianą barierą okazało się niewłaściwe zarządzanie systemem – ten problem wskazało 25,2 proc. ankietowanych. Na drugim miejscu znalazł się długi czas oczekiwania na świadczenia zdrowotne, który wskazało 21,6 proc. respondentów.
Wśród innych istotnych wyzwań pojawiły się także prywatne wydatki na leczenie, które ponosi coraz więcej pacjentów, oraz niedostateczne finansowanie systemu. W opinii części badanych istotną barierą jest również niedobór lekarzy i pielęgniarek, choć problem ten wskazywany był rzadziej niż kwestie organizacyjne czy finansowe.
Mniej osób zwraca uwagę na trudności proceduralne czy komunikacyjne. Jedynie 7 proc. ankietowanych wskazało skomplikowane procedury i brak przejrzystości systemu, a 3,7 proc. problemy w komunikacji między pacjentami a personelem medycznym.
Reforma tak, wyższe składki nie
Choć respondenci dostrzegają niedofinansowanie systemu ochrony zdrowia, większość z nich sprzeciwia się zwiększeniu obciążeń finansowych. Na pytanie o gotowość do płacenia wyższych składek zdrowotnych lub wprowadzenia dodatkowych opłat aż 55,8 proc. ankietowanych odpowiedziało negatywnie. Jedynie 21,7 proc. badanych deklaruje gotowość do ponoszenia wyższych kosztów.
Postawy wobec finansowania systemu różnią się w zależności od płci i poziomu dochodów. Mężczyźni częściej deklarują akceptację dla wyższych składek niż kobiety. W grupie osób zarabiających do 3 tys. zł miesięcznie zgodę na wyższe składki wyraża jedynie 17 proc. respondentów. Co ciekawe, również wśród osób o najwyższych dochodach dominuje sprzeciw wobec zwiększenia obciążeń – w grupie zarabiającej powyżej 7 tys. zł aż 60,2 proc. badanych nie popiera takiego rozwiązania.
Malejące zaufanie do publicznej opieki zdrowotnej
Wyniki badania pokazują także narastający problem braku poczucia bezpieczeństwa zdrowotnego wśród Polaków. Blisko połowa ankietowanych nie wierzy, że w przypadku poważnej choroby otrzyma odpowiednią pomoc na czas. Pozytywnie na to pytanie odpowiedziało jedynie 22,9 proc. respondentów.
Największy sceptycyzm w tej kwestii widoczny jest wśród osób do 50. roku życia, gdzie ponad połowa ankietowanych deklaruje brak zaufania do skuteczności systemu. Co interesujące, większy brak zaufania częściej deklarują również osoby o wyższych dochodach oraz mieszkańcy większych miast.
Wynagrodzenia medyków w centrum debaty
Badanie pokazuje również, że część społeczeństwa oczekuje zmian w sposobie wynagradzania personelu medycznego. Ponad połowa respondentów popiera wprowadzenie maksymalnego poziomu wynagrodzeń dla pracowników medycznych zatrudnionych w publicznym systemie ochrony zdrowia. Przeciwko takiemu rozwiązaniu opowiada się jedynie około 20 proc. ankietowanych.
Wyniki badania zostały zaprezentowane podczas sesji inaugurującej XI Kongres Wyzwań Zdrowotnych. Badanie zostało przeprowadzone w dniach 17–18 lutego 2026 r. metodą wywiadów internetowych CAWI na panelu SW Panel, na reprezentatywnej próbie 800 dorosłych Polaków.
Dyskusje prowadzone podczas kongresu w Katowicach pokazują, że wyzwania stojące przed systemem ochrony zdrowia w Polsce są złożone i wymagają zarówno zmian organizacyjnych, jak i finansowych. Wyniki badań wskazują jednak, że znalezienie społecznego konsensusu w sprawie sposobu finansowania tych reform może być jednym z największych wyzwań nadchodzących lat.
Luka finansowa NFZ może wynieść ćwierć biliona złotych – zagraża stabilności finansów publicznych
