Według prof. Brygidy Kwiatkowskiej wczesne wykrywanie chorób reumatologicznych daje szansę na ograniczenie ciężkich powikłań oraz uniknięcie trwałych uszkodzeń u pacjentów. Ma temu służyć pilotażowy program wczesnej diagnostyki tych schorzeń. O założeniach tego pilotażu była między innymi mowa na zakończonej w sobotę w Białymstoku dwudniowej III ogólnopolskiej konferencji naukowej „Płuca, Serce i Stawy”, którą zorganizowała Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (UMB).
W Polsce 15 ośrodków przygotowuje się do realizacji pilotażowego programu, który obejmuje leczenie przy użyciu tzw. leków biologicznych i dysponuje pełnym zapleczem diagnostycznym. Trwają także działania mające na celu dołączenie do programu kolejnych dwóch ośrodków – poinformowała prof. Brygida Kwiatkowska, wicedyrektor Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie, który pełni rolę koordynatora pilotażu.
Program skierowany jest do osób z objawami takimi jak zapalny ból kręgosłupa (często połączony z poranną sztywnością) lub obrzęk jednego ze stawów niezwiązany z urazem, które wymagają diagnostyki. Jego celem jest wczesne rozpoznanie chorób, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów czy zesztywniające zapalenie stawów. Prof. Kwiatkowska szacuje, że z pilotażu skorzysta około dwóch tysięcy pacjentów.
„Od 1 listopada 2024 r. ośrodki organizują się. W zależności od tego jak się dany ośrodek zorganizował, to może już (do programu) włączać pacjentów. Oczywiście to idzie z poślizgiem, bo umowy z NFZ były też trochę później” – zaznaczyła Kwiatkowska.
Lekarze podkreślają, że wczesna diagnostyka chorób zapalnych stawów to szansa na lepsze leczenie.
„Im wcześniej pacjent zostanie zdiagnozowany, tym wcześniej możemy zniwelować objawy, poprawić jakość życia, zlikwidować ból, który przeszkadza na co dzień. Ale jest drugi aspekt, może jeszcze bardziej istotny, że jesteśmy w stanie zapobiec – mniej lub bardziej, nie wszyscy pacjenci idealnie odpowiedzą na leki – rozwojowi nieodwracalnych uszkodzeń w zakresie narządu ruchu, ale również narządów wewnętrznych” – wyjaśniła organizator konferencji, kierownik Kliniki Reumatologii UMB prof. Otylia Kowal-Bielecka.
Dodała, że niekontrolowane zapalenie przyczynia się np. do miażdżycy, co prowadzi do udarów mózgu, zawałów serca, śmierci, może też przyspieszać ryzyko rozwoju nowotworów. „Czyli lecząc wcześnie pacjentów nie tylko poprawiamy ich jakość życia ale również walczymy o dłuższe życie i o zachowanie sprawności indywidualnej i funkcjonowania w społeczeństwie” – dodała Kowal-Bielecka.
„Nasi chorzy umierają z powodu powikłań wynikających z późno leczonego zapalenia. Czyli umierają na choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory, depresję” – powiedziała prof. Kwiatkowska. Jak zaznaczyła, to konsekwencje małej dostępności do leczenia reumatologicznego w Polsce, długiego czasu, jaki upływa od pierwszych objawów do diagnostyki.
W ramach pilotażowego programu pacjenci z objawami zapalnego bólu kręgosłupa będą diagnozowani w szybkim trybie ambulatoryjnym, bez konieczności hospitalizacji. Proces ten będzie zbliżony do ścieżek stosowanych w przypadku leczenia zawałów serca czy nowotworów. Jak podkreśliła prof. Brygida Kwiatkowska, celem jest zapewnienie, aby osoby z wczesnymi symptomami nie musiały czekać w długich kolejkach, lecz trafiały bezpośrednio do reumatologa. Pacjenta z odpowiednimi objawami będzie mógł skierować do programu każdy lekarz, niezależnie od swojej specjalizacji.
Prof. Kwiatkowska wyjaśniła również, że lekarzy w programie wesprą asystenci, którzy zajmą się prowadzeniem dokumentacji oraz organizowaniem wizyt pacjentów. Pacjenci będą mieli dostęp do konsultacji z różnymi specjalistami w zależności od potrzeb, a także możliwość skorzystania z wczesnej rehabilitacji, która będzie osobno finansowana przez NFZ. Dodatkowo zostanie utworzona baza danych, której dotychczas brakowało w obszarze reumatologii.
Pilotaż, który potrwa dwa lata, ma zostać poddany wcześniejszej ewaluacji, aby udowodnić jego skuteczność i opłacalność, co pozwoli na wprowadzenie takiego systemu do codziennej praktyki – dodała prof. Kwiatkowska. W województwie podlaskim realizację programu od połowy lutego rozpocznie Klinika Reumatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
Z osteoporozą – cichym złodziejem kości – można wygrać!
Źródło: Nauka w Polsce
