Pierwsze przezcewnikowe implantacje protez zastawkowych u pacjentów z ciężką niedomykalnością zastawki trójdzielnej

W I Katedrze i Klinice Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego pod kierownictwem prof. Marcina Grabowskiego rozpoczęto pionierski w Polsce program leczenia ciężkiej niedomykalności zastawki trójdzielnej poprzez wszczepianie protez zastawkowych z dostępu przez żyłę udową (TTVI – Transcatheter Tricuspid Valve Implantation).

Niedomykalność zastawki trójdzielnej jest częstą wadą serca, dotykającą głównie osoby po 75. roku życia, u których może prowadzić do dramatycznego pogorszenia stanu zdrowia. Bez odpowiedniego leczenia, połowa pacjentów może nie przeżyć więcej niż 5 lat od diagnozy. Choroba może przez długi czas przebiegać bezobjawowo, jednak wraz z postępującym jej rozwojem, prowadzi do poważnych komplikacji takich jak obrzęki, niewydolność narządowa oraz ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu. Tradycyjne metody chirurgicznego leczenia tej wady serca wiążą się z wysokim ryzykiem i częstością powikłań, co utrudnia ich zastosowanie u starszych pacjentów.

Od momentu rozpoczęcia programu w 2018 roku, główną metodą leczenia w Ośrodku był zabieg przezcewnikowej naprawy zastawki trójdzielnej metodą brzeg-do-brzegu (TEER), wykonywany z użyciem specjalnych zapinek wprowadzanych przez żyłę udową. Jednak nie zawsze jest to możliwe ze względu na anatomiczne ograniczenia, co skłaniało do poszukiwań alternatywnych rozwiązań.

Przez długi czas intensywnie badano możliwość wprowadzenia protez zastawkowych bez konieczności otwartej operacji serca. EVOQUE (Edwards Lifesciences, Irvine, USA), zarejestrowana w Europie pod koniec 2023 roku, jest pierwszą tego typu zastawką, która umożliwia jej wszczepienie przez żyłę udową. Zbudowana z samorozprężającej się ramki, zapewnia stabilność i trwałość w sercu pacjenta, eliminując konieczność otwarcia klatki piersiowej.

W dniach 24 i 25 marca 2025 roku, zespół I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego pod kierownictwem dr. Adama Rdzaneka oraz prof. dr hab. Jana Kochmana i prof. dr hab. Zenona Huczka, przeprowadził pierwsze w Polsce zabiegi przezcewnikowej implantacji zastawki trójdzielnej z użyciem zastawki EVOQUE. Echonawigację w czasie zabiegów prowadził dr hab. n. med. Piotr Scisło. Procedury przebiegły pomyślnie, eliminując niedomykalność u wszystkich trzech pacjentów.

Chorych przygotował i procedurę wspierał zespół: dr n. med. Ewa Pędzich, dr Izabela Krysińska, prof. dr hab. n. med. Agnieszka Kapłon-Cieślicka, dr Ewa Ostrowska, dr Adam Piasecki, prof. dr hab. n. med. Mariusz Tomaniak, pielęgniarki i technicy: Katarzyna Pałyska, Monika Cyran, Agnieszka Popławska, Olga Chylińska oraz cały zespół naszego Ośrodka.

Zabiegi przezcewnikowej implantacji zastawki trójdzielnej udowodniły swoją skuteczność w redukcji objawów chorobowych i poprawie jakości życia pacjentów w porównaniu do tradycyjnych metod farmakologicznych. Niestety, obecnie metoda ta nie jest jeszcze objęta refundacją przez Narodowy Fundusz Zdrowia, co ogranicza jej dostępność dla pacjentów wymagających tego typu interwencji.