Pierwsza w Polsce i Europie operacja na odległość – przełom w medycynie. Rewolucja w chirurgii robotycznej

W Polsce dokonano historycznego kroku w chirurgii. Po raz pierwszy w Europie wykonano zdalne operacje z użyciem robota typu multiport. Lekarze z Instytutu PIM MSWiA w Warszawie przeprowadzili dwie operacje, sterując robotem chirurgicznym z Gdańska. Co niezwykłe, opóźnienie w przesyłaniu sygnału wyniosło zaledwie 5 mikrosekund, co pozwoliło na przeprowadzenie zabiegów w czasie rzeczywistym. Pacjenci po zabiegach czują się dobrze, a operacje zakończyły się sukcesem.

Innowacyjne podejście w chirurgii – dwa miasta, jeden cel

Telechirurgia, czyli wykonywanie operacji na odległość, stała się rzeczywistością dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii telekomunikacyjnych i robotyki medycznej. Operacje przeprowadzili wybitni chirurdzy: prof. Piotr Suwalski, specjalista kardiochirurgii, oraz dr Paweł Wisz, ekspert w zakresie operacji urologicznych. Pierwsza operacja polegała na wszczepieniu bajpasów, a druga na prostatektomii radykalnej z powodu raka prostaty.

Chcieliśmy przeprowadzić standardową operację, którą wykonujemy na co dzień, ale w tym przypadku z wykorzystaniem zdalnego sterowania robotem. W Warszawie znajdował się pacjent, robot oraz zespół medyczny zabezpieczający procedurę, operację przeprowadziliśmy z konsoli w Gdańsku, sterując robotem –mówili lekarze wyjaśniając, jak zorganizowane były obie operacje.

Wyzwania technologiczne i przygotowania

Zdalne operacje wymagają niezawodnej infrastruktury, w tym łącza telekomunikacyjnego o minimalnym opóźnieniu. Przygotowania do zabiegu trwały kilka tygodni, obejmując m.in. testowanie systemów robotycznych w obu szpitalach oraz zapewnienie zapasowego łącza. Zespół medyczny w Gdańsku kontrolował urządzenia, natomiast w Warszawie znajdował się pacjent oraz sprzęt do przeprowadzenia zabiegu.

Telechirurgia to nie tylko kwestia technologii, ale także organizacji pracy w zespole. Zespół w jednym mieście musi być zsynchronizowany z zespołem w drugim, a cały proces wymaga stałej komunikacji – podkreślali lekarze.

Potencjał telechirurgii w przyszłości

Wykonanie pierwszych zdalnych operacji w Europie to tylko początek. Telechirurgia otwiera nowe możliwości w dostępie do specjalistycznej opieki medycznej, zwłaszcza w krajach o dużych odległościach między placówkami medycznymi. Zdalne operacje pozwalają na przeprowadzanie skomplikowanych zabiegów przez wysoko wykwalifikowanych chirurgów, nawet jeśli pacjent znajduje się w odległym miejscu.

Program telechirurgii ma być rozszerzany na inne placówki w Polsce, a w przyszłości także w regionie CEE. Planowane jest również stworzenie krajowego centrum kompetencji, które będzie szkolić chirurgów w zakresie pracy z robotami chirurgicznymi zarówno w trybie stacjonarnym, jak i zdalnym. Takie inicjatywy mogą umożliwić dostęp do nowoczesnych technologii medycznych pacjentom w różnych częściach kraju, bez konieczności transportu do centralnych ośrodków.

Telechirurgia jako element budowania odporności systemu opieki zdrowotnej

Zdalne operacje mogą także odgrywać istotną rolę w sytuacjach kryzysowych, takich jak pandemia czy wojna, kiedy dostęp do tradycyjnej opieki medycznej może zostać ograniczony. Telechirurgia pozwala na przeprowadzenie zabiegów w warunkach, gdzie mobilność zespołów medycznych jest ograniczona, co może okazać się kluczowe w utrzymaniu ciągłości opieki w trudnych warunkach.

Naszą ambicją jest, aby nowoczesna chirurgia robotyczna stała się dostępna dla jak najszerszej grupy pacjentów, niezależnie od ich miejsca zamieszkania – zaznaczył dr Wisz.

Możemy sobie wyobrazić sytuację, w której wysoko wykształcony specjalista wykonuje operację na odległość; zespół nie musi narażać się na niebezpieczeństwo w bliskim sąsiedztwie frontu – dodał prof. Suwalski, mówiąc o potencjalnym zastosowaniu tej technologii w warunkach wojennych.

Pierwsze zdalne operacje w Polsce i Europie stanowią przełom w medycynie. Telechirurgia ma potencjał, aby zmienić sposób, w jaki podchodzi się do leczenia pacjentów, zwłaszcza tych, którzy nie mają dostępu do specjalistycznych ośrodków. Choć telechirurgia stawia przed lekarzami nowe wyzwania, to otwiera również drzwi do przyszłości, w której nowoczesna medycyna będzie dostępna dla większej liczby pacjentów, niezależnie od ich lokalizacji.

Przełom w rozwoju chirurgii robotowej i lawinowy wzrost zabiegów wykonywanych tą techniką w placówkach publicznych