4 lutego, w Światowym Dniu Świadomości Raka, w Centrum Edukacyjno-Konferencyjnym Narodowego Instytutu Onkologii odbyła się konferencja „Onkologia – razem możemy więcej”, stanowiąca forum podsumowania najważniejszych zmian w polskiej onkologii w 2025 roku oraz dyskusji nad kierunkami rozwoju systemu w nadchodzącym roku. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele instytucji publicznych, środowisk medycznych oraz organizacji pacjenckich, co podkreśliło wielowymiarowy charakter współczesnej opieki onkologicznej i konieczność współdziałania na wielu poziomach systemu ochrony zdrowia.
Onkologia jako wspólna odpowiedzialność systemowa
Tegoroczne spotkanie odbyło się pod hasłem wskazującym na znaczenie współpracy w onkologii, która wykracza poza ramy medycyny i obejmuje szerokie spektrum działań społecznych, organizacyjnych i edukacyjnych. Wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska zwróciła uwagę na humanistyczny wymiar opieki onkologicznej, podkreślając, że onkologia to nie statystyki. To konkretny człowiek, jego rodzina i bliscy. Prawdziwa siła postępu ujawnia się wtedy, gdy wiedza spotyka się z profilaktyką, a nowoczesne leczenie idzie w parze z wczesnym wykrywaniem i rosnącą świadomością pacjentów. Wypowiedź ta wpisuje się w szerszy kontekst systemowego podejścia do walki z chorobami nowotworowymi, w którym kluczową rolę odgrywa profilaktyka oraz edukacja zdrowotna.
Minister Zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zaakcentowała znaczenie wdrażania rozwiązań opartych na analizie danych oraz potrzebie ciągłego doskonalenia systemu. Podkreśliła, że ostatnie miesiące przyniosły intensywne działania, w tym wdrożenie Krajowej Sieci Onkologicznej, a środowisko medyczne wykazuje wysoką gotowość do adaptacji i optymalizacji przyjętych rozwiązań. Wskazała również na rosnące znaczenie współpracy między ośrodkami, która przekłada się na realne usprawnienia w procesie leczenia.
Istotnym głosem w debacie było wystąpienie Rzecznika Praw Pacjenta Bartłomieja Chmielowca, który podkreślił znaczenie profilaktyki oraz konieczność przeciwdziałania dezinformacji medycznej. Przywołując hasło organizacji pacjenckich, zaznaczył: „wczesne wykrycie to życie” oraz wskazał na potrzebę konsekwentnego wzmacniania rzetelnej komunikacji zdrowotnej jako elementu bezpieczeństwa pacjentów.
Krajowa Sieć Onkologiczna – pierwsze efekty wdrożenia
Jednym z centralnych punktów konferencji była analiza funkcjonowania Krajowej Sieci Onkologicznej po pierwszych miesiącach wdrożenia. Przedstawione dane wskazują na istotną poprawę organizacji ścieżki diagnostyczno-terapeutycznej. W okresie od stycznia do listopada 2025 roku 77 procent pacjentów rozpoczęło leczenie w ciągu 14 dni od decyzji konsylium, co stanowi wyraźny sygnał zwiększenia efektywności systemu.
Wynik ten podkreśla znaczenie koordynacji opieki oraz roli wielodyscyplinarnych zespołów terapeutycznych w procesie leczenia onkologicznego. Jednocześnie eksperci zaznaczali, że dalsze doskonalenie systemu wymaga utrzymania spójności działań, standaryzacji procedur oraz wzmacniania współpracy pomiędzy ośrodkami w całym kraju.
Nowoczesna onkologia – od profilaktyki do opieki po leczeniu
W trakcie konferencji szeroko omawiano zmiany zachodzące w polskim systemie onkologicznym, które obejmują zarówno rozwój narzędzi profilaktycznych, jak i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań diagnostycznych i organizacyjnych. Prof. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków NIO-PIB zwrócił uwagę na kompleksowy charakter tych działań, wskazując na równoległy rozwój wielu obszarów, w tym uruchomienie Narodowego Portalu Onkologicznego, realizację programu szczepień przeciw HPV oraz wdrażanie nowych metod diagnostycznych, takich jak test HPV-DNA czy test FIT.
Szczególne znaczenie przypisano również cyfryzacji systemu ochrony zdrowia, w tym rozwojowi Internetowego Konta Pacjenta oraz narzędzi wspierających monitorowanie procesu leczenia. W tym kontekście podkreślono rolę nowych rozwiązań organizacyjnych, takich jak paszport pacjenta onkologicznego, który ma umożliwić lepszą kontrolę i ciągłość opieki po zakończeniu terapii.
Koordynacja leczenia i rola zespołów interdyscyplinarnych
Jednym z kluczowych tematów konferencji była rola konsyliów oraz koordynacji opieki jako fundamentu nowoczesnej ścieżki pacjenta onkologicznego. Dyskusje ekspertów wskazywały, że skuteczne leczenie nowotworów wymaga ścisłej współpracy specjalistów różnych dziedzin, w tym onkologów, patomorfologów, radiologów oraz lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.
Podkreślono również znaczenie badań patomorfologicznych i predykcyjnych w kwalifikacji pacjentów do leczenia, które stanowią podstawę personalizacji terapii. W kontekście organizacyjnym zwrócono uwagę na rozwój opieki koordynowanej jako narzędzia zwiększającego efektywność systemu oraz poprawiającego doświadczenie pacjenta.
Konferencja pozwoliła na sformułowanie kluczowych priorytetów dla polskiej onkologii na 2026 rok. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje dalsze wzmacnianie działań profilaktycznych, rozwój narzędzi wczesnej diagnostyki oraz konsekwentne doskonalenie Krajowej Sieci Onkologicznej w oparciu o analizę danych i doświadczenia kliniczne.
Istotnym kierunkiem pozostaje również poprawa jakości życia pacjentów po zakończeniu leczenia, w tym rozwój rozwiązań takich jak „prawo do zapomnienia”, które ma umożliwić osobom po chorobie nowotworowej pełniejszy powrót do życia społecznego i zawodowego.
Współpraca jako fundament rozwoju onkologii
Wspólnym mianownikiem wszystkich wystąpień była potrzeba dalszej integracji działań oraz budowania systemu opartego na współpracy i odpowiedzialności. Konferencja „Onkologia – razem możemy więcej” pokazała, że tylko skoordynowane działania na poziomie instytucjonalnym, klinicznym i społecznym mogą prowadzić do realnej poprawy jakości opieki onkologicznej.
Konferencja Onkologia – razem możemy więcej, zgromadziła blisko 200 uczestników w Centrum Edukacyjno-Konferencyjnym NIO a ponad 500 śledziło ją online – https://www.youtube.com/watch?v=bAioWUFeajs
W dwóch merytorycznych panelach głos zabrali eksperci w swoich dziedzinach.
Panel I. Konsylia i koordynacja – fundament nowoczesnej ścieżki pacjenta onkologicznego
tematy i paneliści:
Krajowa Sieć Onkologiczna dziś i jutro
dr hab. n. med. Beata Jagielska, Dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii – PIBprof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego
Koordynacja pacjenta onkologicznego w praktyce – doświadczenia ośrodków
dr n. o zdr. Elżbieta Potentas, Zastępca Dyrektora ds. Koordynacji Onkologicznej, Białostockie Centrum OnkologiiMagdalena Janus-Hibner, Zastępca Dyrektora ds. Projektów, Rozwoju i Organizacji Onkologii, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi
Rola badań patomorfologicznych i predykcyjnych w kwalifikacji pacjenta do leczenia przez MDT
dr hab. n. med. Monika Durzyńska, EMBA, Kierownik Zakładu Patomorfologii Nowotworów, NIO-PIB
Opieka koordynowana jako fundament opieki nad pacjentem – gdzie jesteśmy, jakie rozwiązania są tworzone i na co czekamy?
Agnieszka Molenda-Wiśniewska, Dyrektor Departamentu Opieki Koordynowanej, Ministerstwo Zdrowia
Panel II. Onkologia bliżej pacjenta – co się zmienia w systemie: od profilaktyki do opieki po leczeniu
tematy i paneliści:
Rozwiązania w onkologii przyjazne pacjentowi
prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, Przewodniczący Polskiego Towarzystwa OnkologicznegoPacjent onkologiczny w POZ i rola opieki koordynowanejdr Janusz Krupa, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Przychodnia „Orlik”
Profilaktyka bliżej ludzi – jak zapobiegać i wcześnie wykrywać nowotwory
dr hab. n. med. Paweł Koczkodaj, prof. NIO-PIB, EMBA, Kierownik Pracowni Prewencji Pierwotnej i Polityki Zdrowotnej w Zakładzie Epidemiologii i Prewencji Pierwotnej NIO-PIB w Warszawie
Leczenie onkologiczne młodych dorosłych
dr hab. n. med. Aleksandra Napieralska, założycielka Poradni dla Młodych Dorosłych przy Zakładzie Radioterapii NIO-PIB w Gliwicach
Paszport pacjenta onkologicznego – kontrola i monitoring pacjenta po leczeniu
dr n. med. Paulina Jagodzińska-Mucha, Klinika Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków, NIO-PIB w Warszawie
Świadomy pacjent w podejmowaniu decyzji terapeutycznych – sprawna ścieżka diagnostyczno-terapeutyczna jako kluczowy element leczenia
Aleksandra Wilk, Dyrektor Sekcji Raka Płuca, Fundacja To Się Leczy
KPO w ochronie zdrowia– wyścig z czasem o miliardy dla szpitali
