Lekarze mają otrzymać nowe narzędzie informatyczne wspierające ich przy ustalaniu poziomu refundacji leków na receptach. Ministerstwo Zdrowia zapowiada, że rozwiązanie zostanie udostępnione od 1 lipca 2026 roku. Jego zadaniem będzie ograniczenie liczby pomyłek przy określaniu odpłatności oraz uproszczenie dostępu pacjentów do refundowanych leków. Nowy system ma analizować wskazania refundacyjne i podpowiadać lekarzowi właściwy poziom odpłatności. Istotną zmianą będzie także przeniesienie odpowiedzialności za ewentualny błąd: jeżeli lekarz skorzysta z narzędzia, nie będzie odpowiadał za nieprawidłowo wskazaną refundację.
Problem, o którym mówi się od lat. Teraz system podpowie poziom refundacji
Kwestia prawidłowego określania poziomu refundacji na recepcie od dawna była przedmiotem dyskusji w środowisku medycznym. W praktyce lekarz, wystawiając receptę, musi uwzględnić nie tylko sam lek, ale także wskazania refundacyjne, sytuację kliniczną pacjenta i warunki, które decydują o odpłatności. Błąd w tym zakresie może skutkować konsekwencjami finansowymi.
Dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia Mateusz Oczkowski przypomniał sytuację, w której Narodowy Fundusz Zdrowia wymierzył lekarzowi karę za błędną refundację preparatu mlekozastępczego dla dziecka. W tym przypadku refundacja została zastosowana niezgodnie z wiekiem pacjenta. Jak wyjaśnił przedstawiciel resortu, tego rodzaju dane powinny być uwzględniane automatycznie. – Wydaje mi się, że wiek powinien nakładać się automatycznie na receptę i wtedy nie powinno dojść do takiego problemu. My poszliśmy nieco dalej. Przełożyliśmy wszystkie wskazania refundacyjne, które są w formie opisowej, na narzędzie, które ma wspierać wybór refundacji – powiedział.
Przygotowywane przez Ministerstwo Zdrowia narzędzie ma wspierać lekarzy w wyborze właściwego poziomu odpłatności. Zgodnie z zapowiedziami resortu system będzie analizował wskazania refundacyjne zapisane dotąd w formie opisowej i przekładał je na mechanizm pomagający przy wystawianiu recepty. W praktyce ma to oznaczać, że lekarz otrzyma wsparcie przy określaniu, czy pacjent spełnia warunki do refundacji danego leku oraz jaka odpłatność powinna zostać wskazana na recepcie. Celem jest ograniczenie ryzyka pomyłek, które mogą utrudniać realizację recepty w aptece albo prowadzić do późniejszych rozliczeń i odpowiedzialności po stronie osoby wystawiającej receptę.
Najważniejsza zmiana dotyczy odpowiedzialności za wynik podpowiedziany przez system. Jeśli lekarz skorzysta z narzędzia i na tej podstawie zostanie wskazana odpłatność, nie będzie ponosił odpowiedzialności za ewentualną nieprawidłowość. – Co ważne, jeśli lekarz skorzysta z takiego narzędzia, będzie całkowicie zwolniony z odpowiedzialności za odpłatność, która zostanie wskazana. Jeśli rzeczywiście zostanie ona określona nieprawidłowo, odpowiedzialny będzie system informatyczny, czyli umieszczenie w nim odpowiednich wyników — dodał Mateusz Oczkowski.
Nowe systemy w e-zdrowiu od 1 grudnia: najważniejsze zmiany w ochronie zdrowia
Weryfikacja nie przy każdej recepcie
Resort zapowiada również, że lekarz nie będzie musiał powtarzać pełnej weryfikacji przy każdej recepcie. Według przekazanych informacji weryfikacja odpłatności dla danego pacjenta ma być wykonywana tylko raz w historii jego leczenia. – Lekarz, wykonując weryfikację odpłatności dla pacjenta, będzie musiał zrobić to tylko raz w historii leczenia pacjenta.
Większość pacjentów jest leczona przewlekle, niewielu pacjentów leczonych jest doraźnie, więc w około 90 procent przypadków będzie to tylko raz w historii leczenia. Lekarz będzie musiał potwierdzić daną terapię i albo wpisać kod ICD-10, albo wypełnić ankietę składającą się maksymalnie z pięciu pytań. To rozwiązanie będzie udostępnione od 1 lipca 2026 roku – dodał.
Z zapowiedzi wynika więc, że system ma być szczególnie istotny w przypadku pacjentów leczonych przewlekle, u których te same terapie są kontynuowane przez dłuższy czas. W takich sytuacjach lekarz miałby potwierdzić terapię, a następnie skorzystać z jednej z dwóch ścieżek: wpisać kod ICD-10 albo odpowiedzieć na krótką ankietę, obejmującą maksymalnie pięć pytań.
Ułatwienie dla lekarzy, aptek i pacjentów
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że planowane rozwiązania mają znaczenie nie tylko dla lekarzy, ale również dla aptek i pacjentów. Prawidłowo określony poziom refundacji ułatwia realizację recepty i ogranicza ryzyko nieporozumień dotyczących odpłatności za lek. Nowe narzędzie ma wspierać lekarza w jednej z najbardziej wrażliwych części procesu wystawiania recepty, czyli w ustaleniu, czy pacjentowi przysługuje refundacja i na jakim poziomie. Jednocześnie zapowiadane zwolnienie lekarza z odpowiedzialności za błąd systemu ma zmienić dotychczasowy sposób rozliczania pomyłek w tym obszarze.
Rozwiązanie ma zostać udostępnione od 1 lipca 2026 roku.
Od kiedy ma działać nowe narzędzie dla lekarzy?
Zgodnie z zapowiedzią Ministerstwa Zdrowia narzędzie ma zostać udostępnione od 1 lipca 2026 roku.
Do czego będzie służył nowy system?
System ma wspierać lekarzy przy ustalaniu poziomu refundacji leków na receptach. Będzie analizował wskazania refundacyjne i podpowiadał właściwą odpłatność.
Czy lekarz będzie odpowiadał za błąd w refundacji?
Jeśli lekarz skorzysta z narzędzia, ma być całkowicie zwolniony z odpowiedzialności za odpłatność wskazaną przez system. W przypadku nieprawidłowości odpowiedzialny będzie system informatyczny.
Czy lekarz będzie musiał sprawdzać refundację przy każdej recepcie?
Według zapowiedzi weryfikacja odpłatności dla pacjenta ma być wykonywana tylko raz w historii leczenia pacjenta.
Jak lekarz potwierdzi terapię w systemie?
Lekarz będzie musiał potwierdzić terapię i albo wpisać kod ICD-10, albo wypełnić ankietę składającą się maksymalnie z pięciu pytań.
Dla kogo zmiany będą istotne?
Zmiany dotyczą lekarzy wystawiających recepty, aptek realizujących recepty oraz pacjentów korzystających z leków refundowanych.
Lipcowa lista refundacyjna 2026: 25 nowych terapii, w tym 10 onkologicznych
Koordynator opieki onkologicznej: wielu pacjentów nie wie, że może skorzystać z jego pomocy
