Endometrioza, przewlekła choroba zapalna o podłożu hormonalnym i immunologicznym, dotyka ok. 1 na 10 kobiet w wieku rozrodczym. Mimo powszechności problemu, dostęp do kompleksowego leczenia – zwłaszcza w przypadkach zaawansowanych – przez lata był w Polsce ograniczony. Ministerstwo Zdrowia kończy właśnie prace nad reformą, która ma to zmienić. Nowy standard kompleksowej opieki nad pacjentkami z endometriozą ma wejść w życie w drugiej połowie 2025 roku. Co konkretnie się zmieni?
Endometrioza – choroba systemowa, wymagająca systemowego podejścia
W zaawansowanych stadiach endometrioza rozprzestrzenia się poza jamę macicy, obejmując inne narządy jamy brzusznej, układ moczowy, przewód pokarmowy, a w rzadkich przypadkach – nawet przeponę i płuca. Objawy bywają niespecyficzne: przewlekłe bóle miednicy, zaburzenia miesiączkowania, problemy z płodnością czy dolegliwości ze strony układu pokarmowego i moczowego.
Dlatego diagnostyka i leczenie endometriozy wymagają nie tylko doświadczonego ginekologa, ale również interdyscyplinarnego zespołu specjalistów – chirurgów, urologów, torakochirurgów, a także psychologów czy dietetyków. Tylko takie podejście zapewnia pacjentce szansę na realną poprawę jakości życia i zatrzymanie progresji choroby.
Ministerstwo Zdrowia: od leczenia zachowawczego do centrów referencyjnych
Dotychczasowy system opieki opierał się niemal wyłącznie na poradniach ginekologicznych, które leczyły zachowawczo – głównie przy pomocy terapii hormonalnej refundowanej przez NFZ – przypadki łagodne lub umiarkowane. Brakowało natomiast wyspecjalizowanych ośrodków, które zapewniałyby zaawansowaną diagnostykę i kompleksowe leczenie chirurgiczne w trudnych przypadkach.
W ramach nowego modelu opieki Ministerstwo Zdrowia planuje:
- utworzenie centrów leczenia endometriozy – czyli wyspecjalizowanych ośrodków, które zapewnią kompleksową opiekę nad pacjentkami z zaawansowaną postacią choroby;
- wprowadzenie nowego świadczenia finansowanego przez NFZ, obejmującego pogłębioną diagnostykę, kwalifikację do zabiegu, leczenie operacyjne oraz opiekę pooperacyjną;
- zatrudnienie w tych ośrodkach zespołów multidyscyplinarnych, składających się z lekarzy różnych specjalności – w zależności od lokalizacji ognisk endometriozy;
- wdrożenie standardu opieki przygotowanego we współpracy z ekspertami i organizacjami pacjenckimi.
Projekt rozporządzenia, na podstawie którego powstaną ośrodki leczenia endometriozy, ma zostać skierowany do konsultacji społecznych już w kwietniu 2025 roku. W międzyczasie Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotuje analizę i wycenę nowego świadczenia, aby umożliwić finansowanie przez NFZ.
Co zyskają pacjentki?
Dzięki wdrożeniu reformy kobiety z zaawansowaną endometriozą zyskają:
- lepszy dostęp do specjalistycznych ośrodków posiadających odpowiedni sprzęt, wiedzę i doświadczenie,
- skrócenie ścieżki diagnostycznej – dziś pacjentki często czekają wiele lat na prawidłowe rozpoznanie,
- większe bezpieczeństwo zabiegów chirurgicznych, przeprowadzanych przez zespoły z doświadczeniem w operacjach endometriozy głęboko naciekającej,
- ciągłość opieki – od diagnozy, przez leczenie, po monitorowanie stanu zdrowia i ewentualne wsparcie psychologiczne lub dietetyczne.
Start w drugiej połowie 2025 roku
Centra leczenia endometriozy mają rozpocząć działalność w drugiej połowie 2025 roku, po zakończeniu procesu legislacyjnego i podpisaniu umów z NFZ. Zmiana ta jest odpowiedzią na wieloletnie apele środowiska lekarskiego, pacjentek oraz organizacji wspierających kobiety z endometriozą, które zwracają uwagę na niedostateczny poziom opieki systemowej w Polsce.
#endometrioza #leczenieendometriozy #centrumleczeniaendometriozy #MinisterstwoZdrowia #noweświadczenieNFZ #operacjaendometriozy #diagnozaendometriozy #kompleksowaopieka #reformasystemuleczenia #kobiecezdrowie #chorobyginekologiczne
Endometrioza – wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne w zdrowiu kobiet
Leczenie endometriozy zaawansowanej z refundacją NFZ – nowe centra leczenia już w 2025 roku
