System ratownictwa medycznego w Polsce czeka istotna transformacja. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę, która zmienia dotychczasowe zasady funkcjonowania Państwowego Ratownictwa Medycznego (PRM). Celem reformy jest zwiększenie bezpieczeństwa służb medycznych, poprawa dostępności i jakości interwencji w stanach zagrożenia życia oraz lepsze dostosowanie struktur ratunkowych do potrzeb pacjentów i realiów pracy w terenie.
Bezpieczeństwo ratowników w centrum uwagi
Jednym z kluczowych elementów nowelizacji jest wzmocnienie ochrony fizycznej i psychicznej ratowników medycznych. W odpowiedzi na rosnącą liczbę przypadków agresji ze strony pacjentów i osób postronnych, ustawa wprowadza obowiązkowe szkolenia z technik samoobrony i reagowania w sytuacjach kryzysowych. Każdy ratownik przejdzie takie szkolenie co najmniej raz na pięć lat, a ich organizacja i finansowanie spoczywać będą na państwie. Przewidziano także stałe wsparcie psychologiczne dla członków zespołów ratunkowych, co ma przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu i traumatyzacji.
Trzyosobowe zespoły i jednostki motocyklowe
Dotychczas zespoły ratownictwa medycznego (ZRM) składały się minimalnie z dwóch osób. Nowe przepisy zwiększają ten skład do trzech medyków, co ma przełożyć się na większą skuteczność udzielania pomocy w warunkach nagłych. Dodatkowo wprowadzono nowy typ jednostek – Motocyklowe Jednostki Ratownicze (MJR). Dzięki mobilności motocykli możliwe będzie szybsze dotarcie do pacjentów w zatłoczonych miastach czy trudno dostępnych lokalizacjach. Te jednostki będą działać sezonowo – od maja do września – w godzinach dziennych, maksymalnie przez 12 godzin na dobę.
Zmiany w organizacji i dostępności świadczeń
Nowelizacja obejmuje również istotne zmiany organizacyjne. Zgodnie z nowym prawem, jeden Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR) będzie przypisany do populacji nieprzekraczającej 200 tysięcy mieszkańców. Ma to zapewnić szybki czas reakcji – nie dłuższy niż 45 minut od momentu wezwania pomocy. Ponadto, zmodyfikowano kryteria dotyczące dyspozytorów medycznych – wymagane doświadczenie zawodowe skrócono z trzech do dwóch lat, co ma zwiększyć liczbę dostępnych specjalistów i poprawić funkcjonowanie dyspozytorni.
Wynagrodzenia i dodatki – docenienie pracy ratowników
Ustawa wprowadza również jasne zasady dotyczące dodatków za pracę w porach niestandardowych. Pracownicy zespołów ratownictwa medycznego, w tym także kierowcy karetek i piloci lotniczych zespołów ratowniczych, zyskają prawo do dodatków za pracę w nocy, niedziele i święta – odpowiednio 45% lub 65% wynagrodzenia zasadniczego. Dotąd prawo to przysługiwało jedynie tym, którzy pełnili dyżury w jednostkach szpitalnych.
Priorytetowy dostęp i nowa definicja pierwszej pomocy
Nowela ustawy utrzymuje priorytetowy dostęp do numeru alarmowego 999 – dzwoniący nadal będą łączeni bezpośrednio z dyspozytorem medycznym, z pominięciem centrów powiadamiania ratunkowego. To rozwiązanie gwarantuje błyskawiczne przekazanie informacji i rozpoczęcie procedur ratunkowych. Ustawodawca rozszerzył także definicję pierwszej pomocy – od teraz każda osoba, która udziela pomocy choremu, będzie mogła podać mu jego własne leki w nagłych przypadkach, takich jak hipoglikemia, wstrząs anafilaktyczny czy atak padaczki. Podobne zasady będą obowiązywały w szkołach i przedszkolach, gdzie nauczyciele i opiekunowie będą mogli podać leki dzieciom z chorobami przewlekłymi.
Realizacja ustawy i budżet
Ustawa wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu. Na jej realizację zabezpieczono środki publiczne – w 2025 roku będzie to 187 milionów złotych, natomiast w 2026 roku budżet wzrośnie do 382 milionów złotych. To inwestycja w realne bezpieczeństwo obywateli i lepsze warunki pracy dla ratowników medycznych.
Mateusz Komza prezesem samorządu ratowników medycznych
ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym 2025, zmiany w ratownictwie medycznym, ratownicy medyczni nowe przepisy, bezpieczeństwo ratowników medycznych, trzyosobowe zespoły ratownictwa, motocyklowe jednostki ratunkowe, pierwsza pomoc nowe przepisy, dodatki dla ratowników medycznych, ustawa PRM 2025, szpitale ratunkowe nowe zasady, dyspozytorzy medyczni kwalifikacje, zmiany w systemie PRM, numer 999 bezpośrednie połączenie, podanie leków przez nauczyciela, ewakuacja i transport medyczny
