Dotychczasowy system określania minimalnych wynagrodzeń zasadniczych w ochronie zdrowia, obowiązujący od 2017 roku, wymaga aktualizacji w związku z dynamicznymi zmianami demograficznymi, rosnącym zapotrzebowaniem na kadry medyczne i presją inflacyjną. Jak podkreśliło Ministerstwo Zdrowia podczas posiedzenia Prezydium Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia 27 października 2025 r., celem nowych przepisów jest zapewnienie większej elastyczności systemu wynagradzania, z jednoczesnym zachowaniem transparentności i adekwatności do kompetencji zawodowych pracowników.
Resort proponuje wprowadzenie mechanizmu waloryzacji powiązanego z budżetem państwa i finansowaniem Narodowego Funduszu Zdrowia. Dzięki temu wysokość płac miałaby być automatycznie dostosowywana do zmian w gospodarce, bez konieczności każdorazowej nowelizacji ustawy.
Kluczowe propozycje Ministerstwa Zdrowia
Wśród najważniejszych kierunków reformy znajdują się:
- Nowy mechanizm waloryzacji – system automatycznej korekty minimalnych wynagrodzeń w oparciu o wskaźniki makroekonomiczne, w tym wzrost PKB i inflację.
- Podwyższenie współczynników pracy – w szczególności dla grup 5 i 6, czyli pielęgniarek i położnych z wyższym i średnim wykształceniem, z uwzględnieniem specjalizacji zawodowych.
- Powiązanie terminów podwyżek z cyklem budżetowym – zmiany mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku, co pozwoli na ich spójne włączenie do planowania finansowego NFZ i jednostek ochrony zdrowia.
- Obowiązek awansu zawodowego po uzyskaniu nowych kwalifikacji – pracownik, który ukończył specjalizację lub uzyskał wyższe wykształcenie na zlecenie lub za zgodą pracodawcy, będzie musiał zostać zakwalifikowany do wyższej grupy zawodowej.
- Zmiany w umowach cywilnoprawnych – resort zapowiada doprecyzowanie zasad dotyczących świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, w celu ograniczenia zjawiska omijania ustawowych regulacji płacowych.
Źródła i podstawy merytoryczne propozycji
Ministerstwo Zdrowia opracowało projekt w oparciu o postulaty środowisk zawodowych, organizacji pracodawców i raporty analityczne. Wśród kluczowych źródeł wymienia się:
– Obywatelski projekt ustawy dotyczący zasad ustalania najniższego wynagrodzenia, zgłoszony przez Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych.
– Stanowisko Zarządu Związku Województw RP z 22 września 2025 r., wskazujące na potrzebę zwiększenia dostępności świadczeń poprzez poprawę warunków zatrudnienia.
– Raport Federacji Przedsiębiorców Polskich „Luka finansowa systemu ochrony zdrowia w Polsce. Perspektywa 2025–2027”, który wykazał konieczność wzrostu nakładów na wynagrodzenia w sektorze publicznym.
Te dokumenty stanowią punkt odniesienia dla dalszej analizy finansowej i legislacyjnej planowanych zmian.
Etapy konsultacji i proces legislacyjny
30 października 2025 r. Ministerstwo Zdrowia uruchomiło etap konsultacji społecznych, umożliwiając przekazywanie uwag do projektu drogą elektroniczną. Do 4 listopada wpłynęło już 95 zgłoszeń od organizacji zawodowych i samorządów.
Kolejne posiedzenie Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia zaplanowano na 18 listopada 2025 r. Po zakończeniu konsultacji możliwe jest skierowanie projektu ścieżką rządową. Wówczas resort zdrowia złoży wniosek o wpisanie go do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, a następnie przeprowadzi konsultacje publiczne oraz uzgodnienia międzyresortowe.
Rola Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia
Trójstronny Zespół pełni kluczową funkcję w procesie dialogu społecznego w ochronie zdrowia. W jego skład wchodzą przedstawiciele rządu, organizacji pracodawców (m.in. Pracodawcy RP, Konfederacja Lewiatan, Federacja Przedsiębiorców Polskich) oraz trzech central związkowych – OPZZ, Forum Związków Zawodowych i NSZZ „Solidarność”.
Zespół analizuje propozycje legislacyjne dotyczące polityki płacowej, warunków pracy oraz systemowych zmian w ochronie zdrowia. Posiedzenia Prezydium Zespołu stanowią forum dla negocjacji szczegółowych zapisów ustawowych, natomiast pełny skład Zespołu umożliwia prezentację stanowisk różnych środowisk zawodowych i branżowych.
Propozycje Ministerstwa Zdrowia dotyczące zmian w zasadach wynagradzania w ochronie zdrowia stanowią istotny krok w kierunku stabilizacji i ujednolicenia polityki płacowej w sektorze medycznym. Zastosowanie mechanizmu waloryzacji powiązanego z sytuacją gospodarczą może przyczynić się do ograniczenia napięć płacowych i zapewnienia bardziej przewidywalnych warunków pracy dla personelu medycznego. Jednocześnie proces konsultacji społecznych ma kluczowe znaczenie dla zachowania równowagi między oczekiwaniami zawodów medycznych a możliwościami budżetowymi państwa.
Unijne limity czasu pracy sparaliżują polską służbę zdrowia?
Pytania i odpowiedzi
Jakie grupy zawodowe obejmą planowane zmiany?
Nowe zasady dotyczą wszystkich pracowników podmiotów leczniczych finansowanych ze środków publicznych, jednak największe zmiany przewidziano dla pielęgniarek i położnych, dla których planowane jest podwyższenie współczynników wynagrodzenia.
Od kiedy mają obowiązywać nowe przepisy?
Zgodnie z założeniami Ministerstwa Zdrowia, zmiany wejdą w życie od 1 stycznia 2027 roku, po zakończeniu pełnego cyklu konsultacji i prac legislacyjnych.
Na czym polega nowy mechanizm waloryzacji płac?
Mechanizm ten ma powiązać wysokość minimalnych wynagrodzeń w ochronie zdrowia z wskaźnikami makroekonomicznymi, takimi jak inflacja i wzrost PKB, co pozwoli automatycznie aktualizować płace bez konieczności każdorazowych zmian ustawowych.
Czy projekt przewiduje awanse po uzyskaniu nowych kwalifikacji?
Tak. Pracownik, który ukończy specjalizację lub studia wyższe za zgodą lub na zlecenie pracodawcy, będzie musiał zostać przypisany do wyższej grupy zawodowej.
Jaką rolę odgrywa Trójstronny Zespół w procesie zmian?
Zespół stanowi forum dialogu społecznego między rządem, pracownikami i pracodawcami w ochronie zdrowia. Jego zadaniem jest wypracowanie kompromisowych rozwiązań i rekomendacji legislacyjnych, które zapewnią równowagę interesów wszystkich stron.
