Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwo Zdrowia wprowadziły nowe przepisy dotyczące bezpieczeństwa żywności dostępnej na polskim rynku. Rozporządzenie zostało już opublikowane w Dzienniku Ustaw i obejmuje szczególne wymagania dotyczące pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin w produktach spożywczych. Regulacja ma ograniczyć obecność wybranych substancji chemicznych w żywności oraz dostosować zasady importu do standardów obowiązujących w Unii Europejskiej.
Nowe przepisy zostały przygotowane na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Mechanizm ten umożliwia ministrowi zdrowia, we współpracy z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi, wprowadzenie dodatkowych wymagań dla żywności w sytuacji zagrożenia zdrowia publicznego. Jak podkreślają przedstawiciele rządu, po raz pierwszy od wejścia w życie ustawy w 2006 roku zdecydowano się na zastosowanie tego rozwiązania.
– „Po raz pierwszy od wejścia w życie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w 2006 roku wykorzystujemy ten mechanizm ochronny” – podkreślił minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski.
Nowe limity dla pozostałości środków ochrony roślin
Rozporządzenie dotyczy wybranych substancji czynnych środków ochrony roślin uznawanych za szczególnie niebezpieczne dla zdrowia. W przypadku części z nich wprowadzono zasadę braku wykrywalnych pozostałości w żywności. Nowe wymagania obejmują między innymi tiofanat metylowy, karbendazym, benomyl oraz glufosynat. Substancje te nie są dopuszczone do stosowania na terenie Unii Europejskiej.
Ministerstwo Zdrowia uczestniczyło w przygotowaniu nowych przepisów, wskazując na konieczność ograniczenia narażenia konsumentów na działanie wybranych substancji chemicznych. – „Nowe przepisy dają trzy fundamentalne korzyści. Po pierwsze zwiększamy bezpieczeństwo zdrowotne żywności i ograniczamy ryzyko narażenia na substancje, które mogą wpływać m.in. na płodność, układ hormonalny czy materiał genetyczny, szczególnie w przypadku dzieci, kobiet w ciąży, seniorów i osób przewlekle chorych. Po drugie, zapewniamy przejrzystość i uczciwość rynku, ponieważ regulacja przyczyni się do wyrównania warunków konkurencji. Po trzecie, chcemy wzmocnić zaufanie konsumentów do żywności dostępnej na polskim rynku” – powiedziała wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka.
Zobacz: Odżywianie w chorobie nowotworowej. Zalecenia dietetyczne, fakty i dieta w wybranych nowotworach
Regulacje dotyczą również importu żywności
Nowe przepisy mają ograniczyć możliwość wprowadzania na polski rynek produktów spożywczych zawierających pozostałości środków ochrony roślin zakazanych w Unii Europejskiej. Resort rolnictwa podkreśla, że zmiany mają zapewnić równe warunki konkurencji dla producentów działających zgodnie z europejskimi normami. – „Polscy rolnicy nie boją się konkurencji, ale musi się ona opierać na uczciwych i równych zasadach. Robimy wszystko, aby ograniczyć napływ żywności, która może nie spełniać unijnych norm. Dlatego przygotowaliśmy rozwiązanie prawne, które pozwoli blokować produkty zawierające pozostałości pestycydów niedozwolonych na rynku UE” – zaznaczył minister Stefan Krajewski.
Do kwestii importu odniosła się również wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka. – „Chcemy, aby żywność importowana spoza Unii Europejskiej była produkowana na takich samych zasadach jak żywność wytwarzana przez polskich rolników. Jeśli produkty mają trafiać na polski rynek, muszą spełniać europejskie standardy bezpieczeństwa i jakości” – powiedziała.
Polska wprowadza rozwiązania przed decyzją Komisji Europejskiej
Rząd poinformował, że Polska zwróciła się wcześniej do Komisji Europejskiej o obniżenie dopuszczalnych poziomów pozostałości dla najbardziej niebezpiecznych substancji. Do czasu przyjęcia wspólnych regulacji na poziomie unijnym zdecydowano się na wdrożenie krajowych przepisów. Podobne rozwiązania zostały już wcześniej przyjęte przez inne państwa członkowskie Unii Europejskiej. Jak przypomniano, Francja w 2026 roku zakazała importu żywności zawierającej pozostałości wybranych substancji, w tym karbendazymu, benomylu i glufosynatu. Nowe polskie przepisy mają charakter tymczasowy. Rozporządzenie będzie obowiązywać przez 12 miesięcy lub do czasu wejścia w życie odpowiednich regulacji unijnych.
Prof. Struciński: minimalne ilości pestycydów w żywności nie są zagrożeniem dla zdrowia
Pytania i odpowiedzi dotyczące nowych przepisów dla żywności
Czego dotyczą nowe przepisy dotyczące żywności?
Nowe regulacje odnoszą się do pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin w żywności dostępnej na polskim rynku.
Jakie substancje zostały objęte nowymi wymaganiami?
Przepisy dotyczą m.in. tiofanatu metylowego, karbendazymu, benomylu oraz glufosynatu.
Czy substancje objęte regulacją są dopuszczone w Unii Europejskiej?
Nie. Wymienione substancje nie są dopuszczone do stosowania na terenie Unii Europejskiej.
Dlaczego wprowadzono nowe przepisy?
Celem regulacji jest zwiększenie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności, ograniczenie narażenia konsumentów na niebezpieczne substancje oraz zapewnienie równych zasad konkurencji dla producentów.
Jak długo będą obowiązywać nowe przepisy?
Rozporządzenie ma obowiązywać przez 12 miesięcy lub do czasu przyjęcia odpowiednich regulacji przez Unię Europejską.
Źródło: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi / Ministerstwo Zdrowia
Czy żywność funkcjonalna rzeczywiście wspiera organizm?
