Brak standardów postępowania w zakresie rozpoznania i wykonywania badań dodatkowych u pacjentów z podejrzeniem astmy oskrzelowej było dotychczas jednym z wąskich gardeł, z jakim mierzyli się m.in. lekarze Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Dzięki konsolidacji sił i współpracy ekspertów-lekarzy z czterech towarzystw naukowych, opracowane zostały Nowe standardy diagnostyki i leczenia astmy u dzieci i dorosłych. To zbiór wytycznych i zaleceń, którego celem jest zoptymalizowanie opieki nad chorymi z astmą oskrzelową. Inicjatorem powstania standardów jest Koalicja na rzecz Leczenia Astmy.
Astma oskrzelowa jest jedną z najczęściej występujących, przewlekłych chorób układu oddechowego. Jak podają statystyki ponad 4 mln Polaków ma jej objawy, a jedynie 2,2 mln z nich jest leczona, często w nieprawidłowy sposób. Z uwagi na wysoki wskaźnik zachorowalności astma staje się chorobą społeczną, przy czym jako choroba przewlekła, towarzysząca choremu przez całe życie, stanowi istotne obciążenie dla niego, jego rodziny, jak i dla systemów opieki zdrowotnej. Niestety proces diagnostyczny – od pojawienia się pierwszych objawów do rozpoznania – trwa nawet 7 lat.
Opracowany przez sygnatariuszy Koalicji na rzecz Leczenia Astmy i wydany w 2021 roku przez Uczelnię Łazarskiego raport „Astma oskrzelowa – nowy model zarządzania chorobą nakierowany na wzrost wartości zdrowotnej” jako jeden z deficytów w ścieżce diagnozowania i leczenia osób z astmą oskrzelową wskazał brak jasnych standardów będących wsparciem m.in. dla lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej.
Dzięki współpracy ekspertów z Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, Polskiego Towarzystwa Medycy Rodzinnej, Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc oraz Polskiego Towarzystwa Pneumonologii Dziecięcej powstały Nowe standardy diagnostyki i leczenia astmy u dzieci i dorosłych, precyzujące zasady rozpoznania astmy, badań wspierających diagnostykę, rozpoczęcia i prowadzenia leczenia, jak również postępowania w sytuacji zaostrzenia astmy czy podejrzenia astmy ciężkiej. Standardy opracowane zostały w podziale na trzy grupy wiekowe: poniżej 6 roku życia, od 6 do 11 lat oraz u dorosłych.
W gronie sygnatariuszy Koalicji na rzecz Leczenia Astmy od dłuższego czasu dyskutowaliśmy o konieczności stworzenia standardów systematyzujących i przede wszystkim w klarowny sposób opisujący ścieżkę, przez jaką m.in. lekarz pierwszego kontaktu powinien przeprowadzić osobę z podejrzeniem astmy. Jak pokazują statystyki czas związany z postawieniem trafnej diagnozy dotychczas był piętą Achillesa w całym procesie leczenia osób z astmą – mówi prof. Marek Kulus, przewodniczący Koalicji na rzecz Leczenia Astmy – Wierzymy, że opracowane przez nas standardy będą silnym wsparciem dla lekarzy, a przede wszystkim dla lekarzy POZ – dodaje prof. Kulus.
Przeprowadzana obecnie reforma POZ była dodatkowym przyczynkiem do zainicjowania prac nad standardami.
Wzmocnienie roli POZ w diagnozowaniu i leczeniu m.in. chorób alergicznych takich jak astma, nałożyło na ekspertów naszego towarzystwa obowiązek wdrożenia działań edukacyjnych skierowanych do lekarzy pierwszego kontaktu. Mamy świadomość mnogości zadań i odpowiedzialności jakie są im przypisane. Stąd opracowane proste standardy postępowania, które mamy nadzieję będą drogowskazami ułatwiającymi pełną weryfikację podejrzenia choroby, rozpoznanie i wdrożenie optymalnej terapii. Kompleksowość tych materiałów daje nam poczucie, że bez względu na wiek pacjenta uda się postawić prawidłowe rozpoznanie i osiągnąć dobrą kontrolę astmy – mówi prof. Maciej Kupczyk, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.
Autorami Nowych standardów diagnostyki i leczenia astmy u dzieci i dorosłych są (kolejność alfabetyczna): prof. Adam Barczyk, prof. Anna Bręborowicz, prof. Joanna Chorostowska-Wynimko, prof. Zbigniew Doniec, prof. Andrzej Emeryk, prof. Marek Kulus, prof. Piotr Kuna, prof. Maciej Kupczyk, prof. Paweł Majak, prof. Agnieszka Mastalerz-Migas, prof. Henryk Mazurek, prof. Rafał Pawliczak oraz prof. Paweł Śliwiński.
Standardy dostępne są na stronach Polskiego Towarzystwa Alergologicznego oraz Koalicji na rzecz Leczenia Astmy.
Źródło: Koalicja na rzecz Leczenia Astmy
Prof. Czarnobilska: kumulacja wirusów wzmaga ataki astmy
Dr Gałązka-Sobotka: w Polsce obserwuje się uznaniową ocenę astmy i jej nieoptymalne leczenie
