W świecie medycyny rozwój nauki i kształcenia kadr stanowi jeden z kluczowych filarów nowoczesnego systemu ochrony zdrowia. Tegoroczne wyróżnienia Ministra Zdrowia dla nauczycieli akademickich uczelni medycznych potwierdzają, jak ogromną rolę w tym procesie odgrywają badacze, dydaktycy i organizatorzy życia akademickiego, którzy nie tylko poszerzają granice wiedzy, lecz także kształtują przyszłe pokolenia lekarzy, farmaceutów, diagnostów i naukowców. Uroczystość uhonorowania laureatów była nie tylko okazją do wręczenia nagród, lecz również symbolem uznania dla trudu codziennej pracy w środowisku naukowym i klinicznym.
Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka, otwierając ceremonię, podkreśliła znaczenie zaangażowania i wytrwałości akademików: – Dzisiaj doceniamy Państwa wieloletni trud. Zmagacie się z procesem dydaktycznym, z wyzwaniami organizacyjnymi, ale też jako kadra medyczna musicie stale aktualizować i pogłębiać swoją wiedzę. Dziękuję za Wasz wkład w rozwój polskiej nauki. Jej słowa odzwierciedliły wspólne przekonanie, że postęp w medycynie jest nierozerwalnie związany z działalnością środowiska akademickiego, które stanowi zaplecze intelektualne i innowacyjne całego systemu zdrowia.
Procedura wyboru laureatów opierała się na wnioskach zgłoszonych przez rektorów uczelni medycznych oraz propozycjach samego Ministra Zdrowia. Oceny dokonał zespół ekspertów reprezentujących zarówno uczelnie, jak i Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, co zagwarantowało wysoki poziom merytoryczny i transparentność decyzji. Wyróżnienia przyznano w pięciu głównych obszarach: działalności naukowej, dydaktycznej, wdrożeniowej, organizacyjnej oraz za całokształt dorobku naukowo-zawodowego.
Nauka – siła postępu i innowacji
Nagrody w zakresie działalności naukowej trafiły do badaczy, których prace wyznaczają kierunki rozwoju współczesnej medycyny. Wśród nich znalazł się zespół z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie, który został wyróżniony za cykl publikacji poświęconych patogenezie raka nerkowokomórkowego typu jasnokomórkowego. Zespół, w skład którego weszli prof. Agnieszka Piekiełko-Witkowska, dr hab. Piotr Popławski, prof. Joanna Bogusławska i dr Anna Adamiok-Ostrowska, wniósł znaczący wkład w zrozumienie mechanizmów molekularnych nowotworów o wysokiej złośliwości, co może przełożyć się na rozwój nowych strategii terapeutycznych.
Prof. Maciej Grzybek z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego otrzymał wyróżnienie za pionierskie badania nad diagnostyką chorób tropikalnych i patogenów o potencjale zoonotycznym. Jego dorobek naukowy odgrywa kluczową rolę w zrozumieniu procesów epidemiologicznych i biologii drobnoustrojów, które stanowią rosnące zagrożenie w kontekście globalnych migracji i zmian klimatycznych.
Wysoko oceniono także badania zespołu prof. Ewy Wender-Ożegowskiej z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, dotyczące interdyscyplinarnego podejścia do problematyki diabetologicznej i położniczej. Kolejną nagrodę przyznano zespołowi z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, kierowanemu przez dr hab. Agnieszkę Genowską i prof. Roberta Flisiaka, za analizy epidemiologiczne zmian w obciążeniu chorobami zakaźnymi w kontekście pandemii COVID-19 oraz kryzysu migracyjnego wywołanego wojną w Ukrainie.
Interesujący i innowacyjny kierunek badań obrał także zespół z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, którego prace nad biologicznymi ekstraktami roślinnymi i biofermentami w dermatologii i kosmetologii otwierają nowe perspektywy dla terapii wspomagających. Wyróżnienie otrzymał również prof. Przemysław Kardas z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, którego badania nad przestrzeganiem zaleceń terapeutycznych mają kluczowe znaczenie dla poprawy skuteczności leczenia i funkcjonowania systemów ochrony zdrowia.
Z inicjatywy Ministra Zdrowia indywidualne wyróżnienie otrzymała prof. Alicja Wiercińska-Drapało z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego – wybitna specjalistka w dziedzinie chorób zakaźnych, hepatologii i medycyny tropikalnej, której dorobek naukowy stanowi punkt odniesienia dla wielu klinicystów.
Dydaktyka – kształcenie przyszłych pokoleń lekarzy
W kategorii działalności dydaktycznej nagrody przyznano autorom i redaktorom podręczników akademickich oraz twórcom nowatorskich programów edukacyjnych. Wyróżniony prof. Mariusz Lipski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, redaktor naukowy podręcznika „Endodoncja”, w istotny sposób przyczynił się do standaryzacji nauczania w dziedzinie stomatologii. Dr hab. Józefa Dąbek ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego została uhonorowana za kompleksową działalność dydaktyczną, w tym projekty edukacyjne o wymiarze społecznym, jak kampania „Stop przemocy”.
Szczególne uznanie zdobyły także zespoły autorskie podręczników: „Biofizyka” pod redakcją prof. Leszka Kubisza z Poznania, „Hepatologia” prof. Anatola Panasiuka z Białegostoku, „Chirurgia stomatologiczna i szczękowo-twarzowa” pod redakcją prof. Mansura Rahnama-Hezavaha z Lublina oraz „Farmakologia w zadaniach. Antybiotykoterapia” opracowana przez zespół z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Wśród laureatów znalazł się również zespół z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, którego podręcznik „Fizjologia i patofizjologia” stał się jednym z nowoczesnych narzędzi kształcenia studentów kierunków lekarskich. Z inicjatywy Ministra wyróżniono także prof. Tomasza Dzierżanowskiego i prof. Marka Wojtukiewicza za opracowanie podręcznika „Leczenie bólu u chorych z nowotworami” – pozycji o szczególnym znaczeniu klinicznym.
Wdrożenia i organizacja – most między nauką a praktyką
Nagroda w kategorii działalności wdrożeniowej trafiła do zespołu badaczy z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku za opracowanie i opatentowanie nowego związku chemicznego MM-129 – pochodnej disulfonamidowej triazyny o potencjalnym zastosowaniu w terapiach przeciwnowotworowych. Ochrona patentowa uzyskana w Europie i Kanadzie potwierdza światowy poziom prowadzonych w Polsce badań translacyjnych.
W obszarze działalności organizacyjnej indywidualne wyróżnienie przyznano prof. Karolowi Kamińskiemu, którego praca nad rozwojem projektu Białystok PLUS – jednego z największych badań kohortowych w Polsce – stanowi fundament dla krajowych analiz epidemiologicznych i programów zdrowia publicznego.
Nagrody za całokształt dorobku – mistrzowie nauki i autorytety medycyny
Wyróżnienia za całokształt dorobku otrzymali naukowcy, których praca przez dekady kształtowała rozwój polskiej medycyny i edukacji akademickiej: prof. Przemysława Krystyna Jarosz-Chobot, prof. Jacek Wysocki, prof. Barbara Malinowska, prof. Janusz Milanowski oraz prof. Ewa Małecka-Wojciesko. Ich dorobek stanowi wzór połączenia naukowej doskonałości z misją kształcenia i służby pacjentom.
Tegoroczne wyróżnienia Ministra Zdrowia nie są jedynie symbolicznym gestem – są dowodem, że polskie uczelnie medyczne dysponują ogromnym potencjałem intelektualnym, który realnie wpływa na poziom krajowej nauki i jakości ochrony zdrowia. To także przypomnienie, że każdy postęp w medycynie zaczyna się od ludzi nauki – od ich pasji, konsekwencji i nieustannej potrzeby poszukiwania odpowiedzi tam, gdzie inni widzą jeszcze pytania.
Tomasz Lewandowski dyrektorem Departamentu Edukacji i Promocji Zdrowia w Ministerstwie Zdrowia
Pytania i odpowiedzi
Kto przyznaje nagrody dla nauczycieli akademickich uczelni medycznych?
Nagrody przyznaje Minister Zdrowia na podstawie wniosków zgłaszanych przez rektorów uczelni medycznych oraz z własnej inicjatywy, po ocenie dokonanej przez zespół ekspertów.
Jakie są kategorie nagród Ministra Zdrowia dla nauczycieli akademickich?
Wyróżnienia przyznawane są w pięciu obszarach: działalność naukowa, dydaktyczna, wdrożeniowa, organizacyjna oraz za całokształt dorobku naukowo-zawodowego.
Jakie badania i osiągnięcia zostały nagrodzone w 2025 roku?
Nagrody otrzymali m.in. badacze zajmujący się patogenezą raka nerkowokomórkowego, chorobami zakaźnymi, diabetologią, hepatologią, a także zespoły opracowujące nowoczesne podręczniki akademickie i wdrożenia innowacyjnych terapii przeciwnowotworowych.
Kto otrzymał nagrodę Ministra Zdrowia za całokształt dorobku?
Wśród laureatów znaleźli się m.in. prof. Przemysława Krystyna Jarosz-Chobot, prof. Jacek Wysocki, prof. Barbara Malinowska, prof. Janusz Milanowski i prof. Ewa Małecka-Wojciesko – uznani profesorowie o wieloletnim dorobku naukowym i dydaktycznym.
Dlaczego te nagrody są ważne dla polskiej nauki medycznej?
Wyróżnienia Ministra Zdrowia promują doskonałość naukową, podkreślają znaczenie dydaktyki w kształceniu przyszłych lekarzy i motywują środowisko akademickie do dalszych badań i innowacji w medycynie.
