Ponad 22 tys. zgłoszeń na Telefoniczną Informację Pacjenta w okresie od 1 stycznia do 15 września dotyczyło podstawowej opieki zdrowotnej. „Mamy do czynienia z kontynuacją odwrócenia trendu – przed pandemią najwięcej skarg pojawiało się w zakresie szpitalnictwa, natomiast obecnie pacjenci najczęściej skarżą się na podstawową opiekę zdrowotną” – wyjaśnia Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec.
Brak kontaktu z rejestracją, odmowa rejestracji na wizytę, odmowa wydania zaświadczenia (np. zwolnienia) i trudności w uzyskaniu transportu sanitarnego – to najczęściej zgłaszane przez pacjentów trudności w uzyskaniu świadczenia w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.
Jeśli chodzi o leczenie szpitalne, do Rzecznika Praw Pacjenta trafiają skargi związane z odmową obecności osoby bliskiej, zastrzeżeniami do leczenia, brakiem kontaktu z osobą bliską wynikający z organizacji pracy, uzyskania informacji od lekarza pacjentowi i osobie upoważnionej oraz kwestionowaniem czynności wypisu – wynika z analizy zgłoszeń RPP.
Ponad 9 tysięcy połączeń dotyczyło długiego czasu oczekiwania na świadczenie w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, a także braku kontaktu z rejestracją i zastrzeżeń do leczenia. Pacjenci dzwonili też z prośbą o wytłumaczenie, w jaki sposób mogą złożyć skargę na lekarza lub inną osobę z personelu medycznego.
Wraz z wejściem w życie Narodowego Programu Szczepień do Rzecznika Praw Pacjenta wpływało wiele zapytań związanych z zapisem na szczepienia, procedurą, a także dokumentacją szczepienia przeciw COVID19 i Unijnym Certyfikatem Covid. Pojawiały się też zapytania dotyczące projektowanego Funduszu Kompensacyjnego, a więc przepisów dotyczących tego, komu należy się rekompensata za wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego.
Rzecznik przedstawił również liczne propozycje działań systemowych wynikające z analizy sytuacji i problemów w realizacji praw pacjenta, w sumie 101.
Najczęściej zgłaszane przez pacjentów problemy są także podstawą do regularnie opracowywanych i publikowanych Pytań i Odpowiedzi, gdzie można znaleźć bieżące informacje i wyjaśnienia w najważniejszych kwestiach.
Zdrowie psychiczne
W obszarze zdrowia psychicznego podjęliśmy ogółem 6 076 spraw, w tym działań z własnej inicjatywy 2 226. Najczęściej poruszanymi problemami były zastrzeżenia do warunków przymusu bezpośredniego, zastrzeżenia do jakości leczenia czy kwestionowanie wypisu ze szpitala. Poza wyjaśnianiem spraw indywidualnych pacjentów, Rzecznicy podejmowali również działania, które dotyczyły ogółu pacjentów i wiązały się m.in. z monitorowaniem realizacji świadczeń w podmiocie leczniczym, zapewnieniem bezpieczeństwa i odpowiedniej opieki pacjentom czy wprowadzonym we wszystkich szpitalach ograniczeniom kontaktu z bliskimi. W tym zakresie Rzecznik Praw Pacjenta kierował wystąpienia, m.in. do Ministerstwa Zdrowia, NFZ w sprawie konieczności ujednolicenia regulaminów oddziałów psychiatrii sądowej czy o rozważenie nałożenia na szpitale wielospecjalistyczne obowiązku współpracy z podmiotami leczniczymi udzielającymi świadczeń w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.
Naruszenia zbiorowych praw pacjentów
Mając na uwadze charakter wpływających do Biura Rzecznika Praw Pacjenta sygnałów od pacjentów i ich rodzin, obok analizy indywidualnych spraw pacjentów, Rzecznik prowadzi także postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, które dotyczą wszystkich – obecnych, a także potencjalnych – pacjentów danej placówki medycznej. Pomiędzy styczniem, a wrześniem Rzecznik wszczął 137 tego rodzaju postępowań. Dotyczyły one między innymi: funkcjonowania placówek podstawowej opieki zdrowotnej w czasie epidemii, w tym trudności w kontakcie z rejestracją placówki, w szczególności drogą telefoniczną, rejonizacji, standardów teleporady, dostępu do osobistej porady lekarza, ograniczenia porodów rodzinnych w czasie epidemii, odwiedzin pacjentów w szpitalach, pobierania opłat za wykonanie u pacjentów szczepień przeciw COVID-19 w ramach Narodowego Programu Szczepień, wymaganiu stosowania od pacjentek rodzenia w maseczkach ochronnych, czy też separowania po porodach matek od ich nowonarodzonych dzieci z uwagi na podejrzenie lub potwierdzenie zakażenia u matki. Od początku roku Rzecznik wydał 144 decyzje w sprawie naruszenia zbiorowych praw pacjentów. Decyzjom jest nadawany rygor natychmiastowej wymagalności. W razie braku wykonania decyzji Rzecznik nakłada na placówkę medyczną karę pieniężną do 500 tys. zł.
Sprawozdanie Rzecznika Praw Pacjenta za 2020 r. przyjęte przez Radę Ministrów. Lawina skarg kierowanych do RPP
Raport RPP: Przestrzeganie praw osób z zaburzeniami psychicznymi w 2020 roku
Źródło: RPP
