Najnowsze, pięcioletnie dane z badania NURTURE opublikowane w czasopiśmie naukowym „Muscle & Nerve” podkreślają osiąganie kamieni milowych w rozwoju motorycznym u niemowląt chorych na SMA, włączonych do terapii nusinersenem na etapie przedobjawowym oraz pogłębiają wiedzę na temat miar oceny aktywności tej choroby.
- Dzieci, które rozpoczęły leczenie lekiem nusinersen około pięć lat temu, przed wystąpieniem objawów rdzeniowego zaniku mięśni (SMA), nadal utrzymują i rozwijają funkcje ruchowe – wszyscy pacjenci żyją, a 23 z 25 dzieci chodzi samodzielnie.
- Analiza kryteriów włączenia do badania NURTURE jest źródłem istotnych wniosków na temat ciągle zmieniającej się definicji przedobjawowej formy SMA.
- Nowe analizy sugerują, że niewielkie różnice w charakterystyce wyjściowej badanej populacji są ważne dla interpretacji badań klinicznych i mogą wskazywać na określone wyniki u pacjentów z SMA leczonych już we wczesnym okresie niemowlęcym.
W sierpniu 2023 r. firma Biogen Inc. (Nasdaq: BIIB) opublikowała w czasopiśmie naukowym „Muscle & Nerve” najnowsze wyniki badania NURTURE wykazującego, że dzieci z rozpoznanym SMA leczone lekiem nusinersen jeszcze przed wystąpieniem klinicznych objawów rdzeniowego zaniku mięśni, po pięciu latach nadal utrzymują i osiągają kolejne kamienie milowe rozwoju ruchowego. Po dwóch kolejnych latach obserwacji wszyscy uczestnicy żyją, a żaden z nich nie wymaga stałej wentylacji. Ponadto, 23 z 25 dzieci chodzi samodzielnie, większość uzyskała tę zdolność w czasie odpowiednim dla ich wieku. W kontekście prowadzonych na całym świecie rozszerzonych badań przesiewowych noworodków, dane NURTURE dostarczają również dalszych informacji na temat znaczenia obiektywnych mierników aktywności tej choroby, które mogą pomóc w formułowaniu prognoz terapeutycznych na podstawie indywidualnych danych wyjściowych pacjenta.
– W badaniu NURTURE większość dzieci, włączonych do leczenia na etapie przedobjawowym, osiągnęła kamień milowy, w postaci samodzielnego chodzenia, a wiele z nich osiągnęło go w tym samym czasie co inne dzieci w ich wieku – powiedziała Iwona Adamek Dyrektor Medyczna Biogen w Polsce – Dane z tego przełomowego badania wykazały wpływ wczesnego rozpoczęcia i kontynuacji terapii lekiem nusinersen w perspektywie długoterminowej, podkreślając znaczenie krajowych ujednoliconych badań przesiewowych noworodków w kierunku wczesnej diagnozy SMA.
Pięcioletnie wyniki badania NURTURE pokazały, że dzieci z trzema kopiami SMN2 (n=10) osiągnęły wszystkie kamienie milowe rozwoju ruchowego według WHO1 w terminach odpowiednich dla ich wieku – z wyjątkiem jednego dziecka, które osiągnęło z opóźnieniem etap chodzenia z podparciem, ale mimo to osiągnęło na czas etap chodzenia samodzielnego. U dzieci z dwiema kopiami SMN2 (n=15) wszystkim udało się siedzieć bez wsparcia oraz stać z pomocą, 14 z nich było w stanie chodzić z pomocą, a 13 osiągnęło etap stania samodzielnego i chodzenia samodzielnego, przy czym niektóre z nich osiągnęły główne kamienie milowe rozwoju ruchowego w czasie odpowiednim dla ich wieku. Od czasu publikacji wcześniejszych wyników badania NURTURE, dwóch dodatkowych pacjentów z dwiema kopiami SMN2 osiągnęło maksymalny wynik testu CHOP-INTEND w wieku 3,8 i 4,8 lat, co daje łącznie 22 dzieci w badaniu (12 [80%] z dwiema kopiami SMN2; 10 [100%] z trzema kopiami SMN2). Żadne nowe dziecko nie wymagało interwencji oddechowej, zgodnie z definicją pierwszorzędowego punktu końcowego od czasu poprzedniego etapu danych, kiedy to zgłoszono cztery takie przypadki.
– Społeczność naukowa zajmująca się SMA dostrzega, jak istotne znaczenie mają wczesne wskaźniki neurodegeneracji u niemowląt chorych na SMA, które przy pierwszej ocenie wydają się być bezobjawowe – powiedział dr Thomas Crawford, jeden z dyrektorów Kliniki Stowarzyszenia Dystrofii Mięśniowej (Muscular Dystrophy Association Clinic) i profesor neurologii w szpitalu Johns Hopkins. – Dane z badania NURTURE pokazują, jak niewielkie różnice w charakterystyce wyjściowej mogą znacząco wpływać na wyniki, w tym funkcje ruchowe, oddechowe, połykanie i karmienie. Amplituda CMAP i arefleksja są wskaźnikami postępującej patologii SMA przed wystąpieniem objawów – takie i inne cechy, jakie jeszcze zostaną zdefiniowane są ważne dla właściwej interpretacji danych z badań oceniających terapie SMA.
W analizie post-hoc danych z badania NURTURE oceniono wczesne wskaźniki aktywności tej choroby, m.in. wyjściowy złożony potencjał czynnościowy mięśni (CMAP) i całkowite zniesienie odruchów (arefleksja) zgodnie z hipotezą, że pomiar uszkodzenia neuronów może wskazywać na postęp tej choroby jeszcze przed wystąpieniem objawów klinicznych. W badaniu NURTURE chrakterystyka wyjściowa populacji różniła się od innych badań w grupie pacjentów przedobjawowych, ponieważ kryteria włączenia dopuszczały pacjentów z niższymi wartościami amplitudy CMAP (≥1 mV) lub z arefleksją. Po wykluczeniu danych od pacjentów z dwiema kopiami SMN2, którzy nie spełniali kryterium CMAP nerwu strzałkowego ≥2mV lub mieli arefleksję, wyjściowy poziom ogólnych wyników motorycznych i niemotorycznych w tej podgrupie badania NURTURE był lepszy niż w całej badanej kohorcie. Obejmowało to wyższy odsetek uczestników osiągających kamienie milowe rozwoju ruchowego w prawidłowych ramach czasowych, a także brak lub mniejszą liczbę dzieci wymagających interwencji oddechowej, rurki gastrostomijnej oraz z objawami SMA w okresie 24 miesięcy.
Profil bezpieczeństwa leku nusinersen w takim przedłużonym okresie obserwacji był zgodny z danymi z wcześniejszych etapów. W badaniu tym u 12 uczestników (48%) wystąpiło jedno lub więcej poważnych zdarzeń niepożądanych. Żadne ze zdarzeń niepożądanych i poważnych zdarzeń niepożądanych nie zostało uznane za powiązane z terapią lekiem nusinersen. Najczęstszymi zdarzeniami niepożądanymi zgłaszanymi w badaniu NURTURE były gorączka, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel i zapalenie nosogardzieli. Częstotliwość występowania poważnych zdarzeń niepożądanych analizowana w mniej więcej rocznych odstępach, zmniejszała się z czasem.
Badanie NURTURE to trwające, otwarte badanie II fazy, które jest prowadzone w kohorcie 25 leczonych przedobjawowo pacjentów z genetycznym rozpoznaniem SMA, którzy otrzymali pierwszą dawkę nusinersenu przed szóstym tygodniem życia. Badanie to ocenia długoterminową skuteczność i bezpieczeństwo terapii przez 8 lat, aby lepiej zrozumieć wpływ leczenia na wczesnych etapach tej choroby. Więcej informacji na temat badania NURTURE (NCT02386553) można znaleźć w serwisie clinicaltrials.gov.
SMA – sukcesy, możliwości i wyzwania. Debata systemowa
Informacje o nusinersenie
Nusinersen jest lekiem zarejestrowanym w celu leczenia niemowląt, dzieci i osób dorosłych z rdzeniowym zanikiem mięśni (SMA), który dostępny jest w 65 krajach. Jest to podstawa leczenia SMA. Terapią nusinersenem objętych jest już ponad 14 000 osób na całym świecie.2
Nusinersen jest oligonukleotydem antysensownym (ASO), który celuje w podstawową przyczynę SMA poprzez nieustanne zwiększanie ilości pełnowartościowego białka przeżyciowego neuronu motorycznego (SMN) wytwarzanego w organizmie.3 Jest on podawany bezpośrednio do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie znajdują się neurony ruchowe, w celu zapewnienia leczenia w miejscu, gdzie rozpoczyna się choroba.3
Nusinersen wykazał trwałą skuteczność we wszystkich grupach wiekowych i rodzajach SMA, przy precyzyjnie zbadanym profilu bezpieczeństwa na podstawie danych pacjentów leczonych przez okres aż do 8 roku życia4 w połączeniu z wiarygodnymi danymi z rzeczywistej praktyki klinicznej (RWE), Program badań klinicznych nusinersenu obejmuje ponad 10 badań klinicznych, do których włączono ponad 460 osób z bardzo różnych populacji pacjentów, w tym dwa randomizowane badania z grupą kontrolną (ENDEAR i CHERISH). Otwarte badania SHINE i NURTURE oceniają długoterminowy wpływ leku nusinersen. Do najczęściej obserwowanych zdarzeń niepożądanych w badaniach klinicznych należały: infekcje dróg oddechowych, gorączka, zaparcia, ból głowy, wymioty i ból pleców. W badaniach laboratoryjnych możliwe jest monitorowanie nefrotoksyczności oraz zaburzeń krzepliwości krwi, w tym ostrego i poważnego obniżenia liczby płytek krwi, które zaobserwowano po podaniu niektórych oligonukleotydów antysensownych.
Firma Biogen uzyskała globalną licencję na rozwijanie, wytwarzanie i wprowadzanie na rynek nusinersenu od firmy Ionis Pharmaceuticals, Inc. (Nasdaq: IONS). Ważne informacje dotyczące bezpieczeństwa oraz pełne informacje dotyczące przepisywania nusinersenu w USA znaleźć można tutaj lub na stronie produktu w danym kraju.
Informacje o firmie Biogen
Założona w 1978 roku firma Biogen jest wiodącą globalną firmą biotechnologiczną, która jest pionierem przełomowych innowacji obejmujących, m.in., szerokie portfolio leków stosowanych w leczeniu stwardnienia rozsianego, pierwszy lek zatwierdzony w leczeniu rdzeniowego zaniku mięśni oraz dwie opracowane we współpracy z partnerami metody leczenia choroby Alzheimera. Firma Biogen prowadzi prace nad potencjalnymi nowymi terapiami w zakresie neurologii, neuropsychiatrii, immunologii specjalistycznej i chorób rzadkich, a także koncentruje się na swoim celu, jakim jest służenie ludzkości poprzez naukę, przy jednoczesnym wspieraniu zdrowszego, bardziej zrównoważonego i sprawiedliwego świata.
Deklaracja Safe Harbor firmy Biogen
Niniejsza informacja prasowa zawiera oświadczenia wybiegające w przyszłość, w tym oświadczenia złożone zgodnie z tzw. zapisami „safe harbor” zawartymi w ustawie z 1995 r. o reformie postępowania sądowego dotyczącego papierów wartościowych, odnoszące się do potencjalnych korzyści, bezpieczeństwa i skuteczności substancji nusinersen; wyników niektórych danych rzeczywistych; naszego programu badań i rozwoju w zakresie SMA; programów rozwoju, badań klinicznych i prezentacji danych; potencjalnych korzyści i wyników terapii SMA; oraz ryzyka i niepewności powiązanych z rozwijaniem i komercjalizacją leków. Tym stwierdzeniom mogą towarzyszyć takie słowa, jak „mieć na celu”, „przewidywać”, „uważać”, „móc”, „szacować”, „oczekiwać”, „prognozować”, „cel”, „zamierzać”, „może”, „planować”, „potencjalny”, „będzie”, „byłby” i inne słowa i określenia o podobnym znaczeniu. Nie należy przypisywać nadmiernego znaczenia tym oświadczeniom i przedstawionym danym naukowym.
Stwierdzenia te wiążą się z ryzykiem i niepewnością, które mogą spowodować, że rzeczywiste wyniki będą istotnie różnić się od tych odzwierciedlonych w takich stwierdzeniach, w tym bez ograniczeń ryzyko związane z wystąpieniem niepożądanych zdarzeń związanych z bezpieczeństwem i/lub nieoczekiwanych obaw, które mogą wyniknąć z dodatkowych danych lub analiz, w tym z badania NURTURE; ryzyko, że nie uda nam się zrekrutować pełnej wymaganej liczby pacjentów do naszych badań klinicznych, w tym do badania NURTURE, lub że zajmie to więcej czasu niż oczekiwano; nieuzyskanie zgód organów regulacyjnych w innych jurysdykcjach; ryzyko nieoczekiwanych kosztów lub opóźnień; niepowodzenie w ochronie i egzekwowaniu naszych danych, własności intelektualnej i innych praw własności oraz niepewność związana z roszczeniami dotyczącymi własności intelektualnej i ich kwestionowaniem; organy regulacyjne mogą wymagać dodatkowych informacji lub dalszych badań; roszczenia dotyczące odpowiedzialności za produkt; oraz bezpośredni i pośredni wpływ trwającej obecnie pandemii COVID-19 na naszą działalność, wyniki operacyjne i sytuację finansową. Powyżej wymieniono wiele, lecz nie wszystkie czynniki, które mogą sprawić, że rzeczywiste wyniki będą różniły się od naszych oczekiwań zawartych w stwierdzeniach dotyczących przyszłości. Inwestorzy powinni uwzględniać te ostrzeżenia oraz czynniki ryzyka wymienione w naszych najnowszych raportach rocznych i kwartalnych przesłanych do Komisji Papierów Wartościowych i Giełdy w USA. Stwierdzenia te opierają się na naszych aktualnych przekonaniach i oczekiwaniach i są aktualne jedynie w dniu wydania niniejszego komunikatu informacyjnego. Nie możemy zobowiązać się do publikowania aktualizacji jakichkolwiek stwierdzeń dotyczących przyszłości w wyniku pojawienia się nowych informacji, przyszłych odkryć ani też w żadnym innym przypadku.
Bibliografia:
- WHO Multicentre Growth Reference Study Group. WHO Motor Development Study: Windows of achievement for six gross motor development milestones. Acta Paediatr Suppl. kwiecień 2006; 450:86-95. doi: 10.1111/j.1651-2227.2006.tb02379.x.
- Dane pacjentów ogólnych, pacjentów korzystających z programu wczesnego dostępu do terapii oraz uczestników badań klinicznych w okresie do 31 grudnia 2022 r.
- Informacje dotyczące przepisywania leku SPINRAZA w USA: https://www.spinraza.com/content/dam/commercial/specialty/spinraza/caregiver/en_us/pdf/spinraza-prescribing-information.pdf. Dostęp w: czerwcu 2023 r.
- Tulinius M, et al. Long-Term Safety and Efficacy of Nusinersen in Infantile-Onset Spinal Muscular Atrophy: 5-Year Interim From SHINE. Poster PC22. Prezentacja podczas konferencji „SMA Europe 3rd International Scientific Congress on Spinal Muscular Atrophy”, 21–23 października 2022 r., Barcelona.
Źródło: informacje prasowe
Wyzwania systemowe i rekomendacje w opiece nad pacjentami z SMA w Polsce
CHMP rekomenduje rejestrację biopodobnego natalizumabu opracowanego przez Polpharma Biologics
