Ministerstwo Zdrowia powołało zespół, który zajmie się przygotowaniem rozwiązań dotyczących domów narodzin i porodów domowych. Jego zadaniem będzie opracowanie propozycji systemowych, które mogłyby umożliwić finansowanie takich świadczeń ze środków publicznych, w tym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Prace mają dotyczyć zarówno organizacji opieki, jak i warunków bezpieczeństwa matki oraz dziecka. Końcowe rekomendacje zespół ma przedstawić ministrowi zdrowia najpóźniej do końca marca 2027 roku.
Porody pozaszpitalne tematem prac Ministerstwa Zdrowia. Powołanie zespołu oznacza rozpoczęcie formalnych prac nad miejscem porodów domowych i domów narodzin w publicznym systemie ochrony zdrowia. Obecnie głównym punktem odniesienia dla opieki okołoporodowej pozostają szpitale, natomiast porody pozaszpitalne funkcjonują poza powszechnym finansowaniem ze środków publicznych. Ministerstwo Zdrowia chce sprawdzić, jakie rozwiązania organizacyjne i finansowe byłyby potrzebne, aby tego typu świadczenia mogły zostać ujęte w systemie.
W zarządzeniu wskazano, że celem prac zespołu jest „przygotowanie i przekazanie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia propozycji rozwiązań systemowych zapewniających możliwości finansowania ze środków publicznych Domów Narodzin i porodów domowych”. Oznacza to, że zespół nie będzie zajmował się wyłącznie ogólną oceną porodów pozaszpitalnych, ale ma przygotować konkretne propozycje dotyczące ich organizacji oraz potencjalnego finansowania. Kluczowe znaczenie będzie miało określenie zasad, które pozwoliłyby połączyć dostępność takich świadczeń z wymogami bezpieczeństwa medycznego.
Domy narodzin i porody domowe w systemie publicznym
Domy narodzin są rozwiązaniem pośrednim między porodem w warunkach szpitalnych a porodem domowym. Z założenia mają zapewniać bardziej kameralne warunki opieki okołoporodowej, przy jednoczesnym zachowaniu określonych standardów organizacyjnych i medycznych. Prace zespołu mają odpowiedzieć na pytanie, jak takie miejsca mogłyby funkcjonować w Polsce w ramach finansowania publicznego.
Drugim obszarem prac są porody domowe. W tym przypadku szczególnie istotne pozostaje określenie kryteriów kwalifikacji ciężarnych, zasad opieki położnej, sposobu reagowania w sytuacjach nagłych oraz współpracy z placówkami szpitalnymi. Zespół ma przygotować propozycje, które mogłyby zostać wykorzystane przy ewentualnych zmianach w organizacji świadczeń okołoporodowych.
Na przewodniczącą zespołu została powołana prof. Grażyna Iwanowicz-Palus, konsultant krajowa w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologiczno-położniczego. W składzie znaleźli się również eksperci związani z opieką okołoporodową, przedstawiciele środowiska położnych oraz osoby reprezentujące instytucje odpowiedzialne za funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia.
W pracach zespołu uczestniczyć będzie także prof. Ewa Wender-Ożegowska oraz położne i położne rodzinne, wśród nich Karolina Kardasz, Dorota Fryc, Barbara Baranowska, Ewa Janiuk i Katarzyna Dąbrowska-Kuczyńska. Obecność praktyków ma znaczenie dla przygotowania rozwiązań możliwych do zastosowania w codziennej opiece nad kobietą w ciąży, podczas porodu i po narodzinach dziecka. W skład zespołu weszli także przedstawiciele organizacji pacjenckich, w tym Joanna Pietrusiewicz oraz Anna Furmaniuk. Ich udział ma zapewnić obecność perspektywy kobiet korzystających z opieki okołoporodowej oraz rodzin zainteresowanych różnymi modelami porodu.
W pracach uczestniczyć będą również przedstawiciele Narodowego Funduszu Zdrowia, Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz departamentów Ministerstwa Zdrowia. To istotne, ponieważ ewentualne finansowanie porodów domowych i domów narodzin wymagałoby nie tylko decyzji organizacyjnych, ale także określenia zasad rozliczania świadczeń, standardów kwalifikacji i ram odpowiedzialności poszczególnych podmiotów.
Rekomendacje mają powstać do końca marca 2027 roku
Pierwsze posiedzenie zespołu ma zostać zwołane w ciągu 30 dni od wejścia w życie zarządzenia. Następnie członkowie zespołu mają opracować propozycje dotyczące finansowania i organizacji porodów domowych oraz domów narodzin w Polsce.
Końcowy dokument ma trafić do ministra zdrowia najpóźniej do końca marca 2027 roku. Rekomendacje mogą stać się podstawą do dalszych decyzji dotyczących miejsca porodów pozaszpitalnych w publicznym systemie ochrony zdrowia. Na tym etapie nie przesądzono jeszcze, jakie rozwiązania zostaną przyjęte ani kiedy mogłyby wejść w życie.
Czym zajmie się zespół powołany przez Ministerstwo Zdrowia?
Zespół ma przygotować propozycje rozwiązań systemowych dotyczących domów narodzin i porodów domowych. Chodzi przede wszystkim o zasady organizacji takich świadczeń oraz możliwość ich finansowania ze środków publicznych.
Czy porody domowe będą finansowane przez NFZ?
Na tym etapie nie podjęto jeszcze takiej decyzji. Zespół ma opracować rekomendacje, które mogą stać się podstawą do dalszych działań dotyczących ewentualnego finansowania porodów domowych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Czym są domy narodzin?
Domy narodzin to miejsca przeznaczone do prowadzenia porodów poza typowym oddziałem szpitalnym, ale w określonych warunkach organizacyjnych i medycznych. Prace zespołu mają pomóc w ustaleniu, jak takie placówki mogłyby funkcjonować w systemie publicznym.
Kto przewodniczy zespołowi?
Przewodniczącą zespołu została prof. Grażyna Iwanowicz-Palus, konsultant krajowa w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologiczno-położniczego.
Kiedy mają powstać rekomendacje?
Zespół ma przekazać końcowy dokument ministrowi zdrowia najpóźniej do końca marca 2027 roku.
Czy powołanie zespołu oznacza zmianę przepisów?
Samo powołanie zespołu nie oznacza jeszcze zmiany przepisów. Jest to etap przygotowania propozycji rozwiązań, które mogą zostać wykorzystane w dalszych pracach nad organizacją i finansowaniem świadczeń okołoporodowych.
