Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, określany jako lex szarlatan. Nowe przepisy mają wzmocnić narzędzia służące do walki z pseudomedycyną, dezinformacją zdrowotną i działalnością osób oferujących niesprawdzone metody leczenia, często promowane w internecie i mediach społecznościowych.
Projekt zakłada rozszerzenie kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta oraz wprowadzenie wyższych kar finansowych za naruszanie zbiorowych praw pacjentów.
Rzecznik Praw Pacjenta z nowymi uprawnieniami
Jedną z najważniejszych zmian przewidzianych w projekcie jest możliwość wydawania przez Rzecznika Praw Pacjenta publicznych ostrzeżeń oraz decyzji tymczasowych nakazujących natychmiastowe zaprzestanie określonych działań jeszcze przed zakończeniem postępowania administracyjnego. Nowelizacja ma dotyczyć przypadków związanych z promowaniem metod określanych jako alternatywa dla leczenia medycznego, zwłaszcza gdy mogą one wpływać na decyzje pacjentów dotyczące terapii lub prowadzić do rezygnacji z leczenia opartego na aktualnej wiedzy medycznej.
Projekt przewiduje także zaostrzenie sankcji finansowych. Za naruszanie zbiorowych praw pacjentów grozić będzie kara do 1 mln zł. Z kolei za utrudnianie działań Rzecznika Praw Pacjenta lub brak współpracy przewidziano kary do 100 tys. zł.
Nowe przepisy mają również uniemożliwić unikanie odpowiedzialności poprzez formalne zakończenie działalności przed wydaniem decyzji administracyjnej. Zgodnie z projektem sankcje będą mogły zostać nałożone także po zamknięciu działalności.
Minister zdrowia o bezpieczeństwie pacjentów
Do przyjęcia projektu odniosła się minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda. „Zaufanie do systemu ochrony zdrowia musimy budować w oparciu o zapewnienie bezpieczeństwa pacjentom. Nie ma naszego przyzwolenia dla pseudonaukowych eksperymentów, które żerują na strachu i bezradności. Współczesna medycyna musi opierać się na faktach, aktualnej wiedzy naukowej i doświadczeniu specjalistów, a nie na manipulacji czy oszustwie. Przyjęte dziś przez rząd przepisy to potężne narzędzie do walki z pseudomedycyną i dezinformacją, które zagrażają życiu Polek i Polaków. Dzięki tym zmianom przywrócimy w ochronie zdrowia jasne zasady i uczciwość” – napisała minister zdrowia.
Jakich działalności nie obejmie lex szarlatan?
Projektowane przepisy nie obejmują legalnie prowadzonych działalności, takich jak masaże, joga, zielarstwo, kosmetologia czy podologia, pod warunkiem że usługi te nie są przedstawiane jako alternatywa dla leczenia medycznego oraz nie zachęcają pacjentów do rezygnacji z terapii prowadzonej przez lekarzy.
Do nowych regulacji odniósł się także Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec. „Dziś szarlatani wykorzystują nowe technologie i serwisy społecznościowe, aby manipulować lękiem, bezradnością i nadzieją pacjentów szukających pomocy. Szerzona przez nich pseudowiedza prowadzi do chaosu, utraty zdrowia i oszustw opartych na fałszywej nadziei. Państwo nie może być bierne wobec tych, którzy zarabiają na dezinformacji medycznej. Nowe przepisy pozwolą mocniej stanąć po stronie pacjentów i ich rodzin, będących ofiarami oszustw medycznych. Lex Szarlatan to ochrona obywateli, oparta na wiedzy, odpowiedzialności i prawie do rzetelnej informacji” – poinformował Bartłomiej Chmielowiec.
Przepisy mają wejść w życie po trzech miesiącach
Zgodnie z założeniami projektu, nowe regulacje mają wejść w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy. W najbliższym czasie projekt trafi do dalszych prac legislacyjnych w parlamencie.
Pytania i odpowiedzi dotyczące lex szarlatan
Czym jest lex szarlatan?
To projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, którego celem jest ograniczenie pseudomedycyny i dezinformacji zdrowotnej.
Jakie nowe uprawnienia otrzyma Rzecznik Praw Pacjenta?
Będzie mógł wydawać publiczne ostrzeżenia oraz decyzje tymczasowe nakazujące natychmiastowe zaprzestanie określonych działań.
Jakie kary przewiduje projekt?
Za naruszanie zbiorowych praw pacjentów przewidziano kary do 1 mln zł, a za utrudnianie działań Rzecznika lub brak współpracy – do 100 tys. zł.
Czy nowe przepisy obejmą działalności takie jak joga czy masaże?
Nie, o ile nie są one przedstawiane jako alternatywa dla leczenia medycznego i nie zniechęcają pacjentów do korzystania z terapii medycznych.
Kiedy przepisy mogą wejść w życie?
Projekt zakłada wejście nowych regulacji po trzech miesiącach od ogłoszenia ustawy.
Sprawdź: Nowelizacja ustawy o prawach pacjenta coraz bliżej. Rząd zapowiada walkę z pseudomedycyną
