28 kwietnia 2026 roku Rada Ministrów przyjęła nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw. Projekt zakłada zmiany, które mają uprościć system leczenia uzależnień, zwiększyć dostęp do terapii oraz doprecyzować zasady działania instytucji odpowiedzialnych za pomoc pacjentom. Jedną z najważniejszych zmian jest rozszerzenie dostępu do leczenia substytucyjnego dla osób uzależnionych od opioidów. Terapia polegająca na stosowaniu leków zastępujących narkotyki nie będzie już ograniczona wyłącznie do wyspecjalizowanych programów terapeutycznych. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, lekarze będą mogli wystawiać recepty na tego typu preparaty w ramach standardowej praktyki medycznej.
Zmiana ta oznacza, że pacjenci nie będą musieli spełniać dodatkowych wymogów formalnych, aby rozpocząć leczenie. W praktyce może to przełożyć się na zwiększenie liczby osób objętych terapią oraz skrócenie czasu oczekiwania na pomoc. W uzasadnieniu wskazano również, że łatwiejszy dostęp do leczenia może ograniczyć konieczność hospitalizacji oraz zmniejszyć liczbę interwencji ratunkowych.
Nowe zasady dla placówek
Nowelizacja wprowadza także szczegółowe regulacje dotyczące funkcjonowania placówek prowadzących leczenie uzależnień. Doprecyzowano wymagania wobec personelu medycznego oraz standardy opieki nad pacjentami. Jednocześnie przewidziano rozbudowę systemu monitorowania terapii substytucyjnej. Nowy mechanizm nadzoru ma zapobiegać sytuacjom, w których pacjent korzysta z leczenia jednocześnie w więcej niż jednej placówce. System ma umożliwić lepszą koordynację terapii oraz ograniczyć ryzyko nadużyć.
Zmiany obejmują również przepisy dotyczące pomocy humanitarnej. Medyczne zespoły ratunkowe otrzymają uproszczone procedury związane z transportem i stosowaniem leków poza granicami kraju. Dotyczy to w szczególności silnych leków przeciwbólowych wykorzystywanych podczas działań w strefach katastrof i klęsk żywiołowych. Nowe regulacje mają umożliwić sprawniejsze reagowanie w sytuacjach kryzysowych, bez konieczności przechodzenia przez rozbudowane procedury administracyjne.
Badania nad substancjami psychoaktywnymi
Nowelizacja przewiduje także zmiany w zakresie prowadzenia badań naukowych. Wybrane instytucje, w tym laboratoria badawcze, będą mogły realizować projekty dotyczące substancji psychoaktywnych bez konieczności uzyskiwania dodatkowych zezwoleń, o ile działają w ramach swoich ustawowych kompetencji. Dostosowano również przepisy krajowe do postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych dotyczącej zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi. Zmiany obejmują m.in. procedury związane z przeszukiwaniem statków podejrzanych o udział w nielegalnym obrocie.
Zgodnie z założeniami, nowe regulacje mają wejść w życie po upływie 30 dni od ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
FAQ – najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
Na czym polega zmiana w dostępie do leczenia substytucyjnego?
Terapia będzie dostępna nie tylko w specjalnych programach, ale także na podstawie recepty wystawionej przez lekarza.
Kto może wystawić receptę na leki stosowane w terapii substytucyjnej?
Zgodnie z nowelizacją, uprawnieni będą lekarze w ramach standardowej praktyki medycznej.
Czy zmienią się zasady działania placówek leczenia uzależnień?
Tak, doprecyzowano wymagania dotyczące personelu i opieki nad pacjentami oraz wprowadzono system monitorowania terapii.
Na czym polega nowy system monitorowania leczenia?
Ma on zapobiegać korzystaniu przez pacjenta z terapii w kilku miejscach jednocześnie i poprawić koordynację leczenia.
Jakie zmiany dotyczą pomocy humanitarnej?
Zespoły medyczne będą mogły łatwiej transportować i stosować leki, w tym silne środki przeciwbólowe, poza granicami kraju.
Czy nowe przepisy dotyczą również badań naukowych?
Tak, wybrane instytucje będą mogły prowadzić badania nad substancjami psychoaktywnymi bez dodatkowych zezwoleń.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Źródło: Komunikat po posiedzeniu Rada Ministrów z dnia 28.04.2026 r.
Sprawdź również: Snus na scenie politycznej: co kryje się w saszetkach nikotynowych?
