W pierwszym półroczu bieżącego roku kardiochirurdzy z Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach przeprowadzili około 30 operacji tętniaków aorty, zarówno rozwarstwionych, jak i nierozwarstwionych. To dramatyczny wzrost, który porównując do poprzednich lat, kiedy liczba operacji tej samej kategorii oscylowała wokół tego poziomu przez cały rok, budzi poważne zaniepokojenie. Dr n. med. Edward Pietrzyk, kierownik Kliniki Kardiochirurgii w WSzZ, podkreśla, że w czerwcu bieżącego roku przeprowadzono aż siedem operacji tętniaków, z czego sześć dotyczyło rozwarstwień, co w standardowych warunkach zdarza się tylko raz na kilka miesięcy.
– Nie pamiętam takiej sytuacji, nawet z czasów, gdy pracowałem w Krakowie i mieliśmypod opieką w tamtym okresie, trzy duże województwa, aby w ciągu niespełna dwóch tygodni – tak jak w czerwcu b.r. – było siedem operacji tętniaków, w tym sześć rozwarstwionych. Zwyklew miesiącu były 2-4 zabiegi tego typu – opowiada dr n. med. Edward Pietrzyk – kierownik Kliniki Kardiochirurgii w WSzZ.
Przyczyny lawinowego wzrostu operacji tętniaków aorty
Tętniaki aorty, w tym szczególnie ich rozwarstwienia, to schorzenia, które nie tylko stanowią zagrożenie życia, ale wymagają także wyjątkowo skomplikowanego leczenia. Dr Pietrzyk zwraca uwagę, że operacje przeprowadzane w przypadku rozwarstwionych tętniaków wymagają stosowania ekstremalnych metod, takich jak głęboka hipotermia, czyli znaczne obniżenie temperatury ciała pacjenta. W trakcie zabiegu serce pacjenta jest zatrzymywane, a przepływ krwi przez głowę minimalizowany, aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia mózgu. Tak skomplikowane procedury niosą ze sobą wysokie ryzyko powikłań hemodynamicznych oraz niedokrwienia różnych narządów. Śmiertelność w przypadku rozwarstwienia aorty jest alarmująca: 45-50% pacjentów umiera na miejscu w momencie pęknięcia tętniaka, a dla osób, które dotrą do szpitala, ryzyko śmierci w okresie okołooperacyjnym wynosi od 30% do 70%.
Wzrost liczby przypadków – przyczyny i czynniki ryzyka
Zwiększona liczba przypadków tętniaków aorty, a szczególnie ich rozwarstwień, może wskazywać na niepokojący trend związany z rosnącym ryzykiem zachorowań. Dr Pietrzyk wskazuje, że najczęściej do rozwarstwienia aorty dochodzi na skutek nieleczonego lub niewłaściwie kontrolowanego nadciśnienia tętniczego, które jest głównym czynnikiem ryzyka. Dlatego tak ważne jest, aby regularnie monitorować ciśnienie krwi i unikać jego nadmiernego wzrostu, który może przyczyniać się do uszkodzenia ścian naczyń. Warto także przeprowadzać badania przesiewowe, takie jak kontrola lipidogramu, ponieważ wysoki poziom cholesterolu i trójglicerydów ma negatywny wpływ na kondycję naczyń krwionośnych, w tym aorty.
Innym czynnikiem ryzyka są wrodzone wady aortalne, które powodują osłabienie struktury ściany aorty i mogą prowadzić do jej poszerzenia. Zwiększone ryzyko rozwarstwienia aorty mają także osoby z zaburzeniami genetycznymi, które wpływają na elastyczność i wytrzymałość ścian naczyń krwionośnych. Dodatkowo, jak zauważa dr Pietrzyk, choroby wirusowe, takie jak infekcje górnych dróg oddechowych, mogą również zwiększać ryzyko rozwarstwienia aorty. Zjawisko to było szczególnie widoczne w przypadku 15-letniego pacjenta, u którego doszło do tragicznego w skutkach rozwarstwienia aorty w wyniku ostrej infekcji wirusowej.
Zabezpieczenie zdrowia – profilaktyka i wczesna diagnostyka
Kardiochirurdzy podkreślają, jak ważne jest, aby nie bagatelizować chorób infekcyjnych, które mogą prowadzić do poważnych komplikacji w obrębie układu naczyniowego. Dr Pietrzyk apeluje, aby w czasie infekcji z gorączką zachować ostrożność i unikać intensywnego wysiłku fizycznego, który może prowadzić do gwałtownego wzrostu ciśnienia krwi. Osoby z poszerzoną aortą mogą doświadczać objawów takich jak uczucie rozpierania w klatce piersiowej czy pogorszenie tolerancji wysiłku, które są sygnałami, że konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki.
Do podstawowych badań diagnostycznych, które powinny być przeprowadzane w przypadku podejrzenia tętniaka aorty, należą tomografia komputerowa oraz echo serca. Dzięki tym badaniom możliwe jest wykrycie problemów w strukturze aorty, co pozwala na wczesną interwencję chirurgiczną, która może uratować życie pacjenta.
Wzrost liczby operacji tętniaków aorty, zwłaszcza rozwarstwionych, w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach w pierwszej połowie 2023 roku stanowi sygnał o rosnącym problemie zdrowotnym, który wymaga natychmiastowej reakcji. Wczesna diagnoza i kontrola nadciśnienia tętniczego, a także regularne badania przesiewowe, mogą przyczynić się do zmniejszenia ryzyka rozwarstwienia aorty i jego tragicznych konsekwencji. Ważne jest także, by pacjenci z poszerzoną aortą regularnie konsultowali się z lekarzami i poddawali się diagnostyce, aby jak najszybciej wykryć ewentualne zagrożenie i podjąć odpowiednie leczenie. Tylko kompleksowe podejście do profilaktyki, diagnostyki i leczenia może zmniejszyć liczbę ofiar tej groźnej choroby.
Jak nowocześnie leczyć nadciśnienie tętnicze?
tętniak aorty, rozwarstwienie aorty, operacje kardiochirurgiczne, ryzyko rozwarstwienia aorty, nadciśnienie tętnicze, profilaktyka tętniaków, diagnostyka tętniaków, kardiologia, chirurgia aorty, śmiertelność tętniaków, hipotermia w chirurgii, tomografia komputerowa, echo serca, badania przesiewowe, leczenie tętniaków, zdrowie układu naczyniowego, Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach, leczenie tętniaków aorty, czynniki ryzyka tętniaków
Źródło: Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach
