Sezon grypowy 2025/2026 w Polsce charakteryzuje się wyraźnym wzrostem liczby zachorowań na początku roku. Jak poinformował Główny Inspektorat Sanitarny, w ciągu kilku tygodni stycznia 2026 roku zapadalność na grypę wzrosła z około 70 do niemal 270 przypadków na 100 tysięcy mieszkańców. Według prognoz epidemiologicznych szczyt zachorowań przypada na przełom stycznia i lutego.
Zgodnie z danymi sanitarnymi, za większość zakażeń odpowiada obecnie wirus grypy typu A (H3N2), określany jako wariant K. Jest to odmiana sezonowa, która – mimo braku zwiększonej zjadliwości – cechuje się wysoką zdolnością rozprzestrzeniania w populacji.
Dominujący wariant wirusa grypy A (H3N2)
Eksperci wskazują, że wariant K wirusa grypy A (H3N2) zawiera zmiany genetyczne, które mogą ograniczać skuteczność istniejącej odporności populacyjnej. Jak podkreśla Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski: „Ważną cechą tegorocznego sezonu grypowego jest pojawienie się nowego wariantu grypy A (H3N2) – określonego jako wariant K. Nowy wariant wirusa grypy nie wykazuje szczególnej zjadliwości, ale ponieważ jest nowym mutantem to w populacji nie ma pamięci immunologicznej, zatem wiele osób po kontakcie zachoruje.”
Z kolei analiza opublikowana przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób wskazuje, że nie mamy do czynienia z nowym wirusem, lecz z kolejną mutacją znanego od dekad szczepu H3N2, który krąży wśród ludzi od 1968 roku.
W sezonie 2025/2026 przeciwko grypie zaszczepiło się w Polsce około 2,2 mln osób – wynika z danych systemu eZdrowie. Według ekspertów dostępne w tym sezonie szczepionki wykazują około 70% skuteczności wobec wariantu K, co oznacza istotne zmniejszenie ryzyka zachorowania oraz ciężkiego przebiegu choroby.
Państwowa Inspekcja Sanitarna podkreśla, że niskie temperatury nie eliminują wirusa grypy – przeciwnie, sprzyjają jego przetrwaniu w środowisku. W związku z dużą liczbą infekcji część szpitali wprowadziła czasowe ograniczenia odwiedzin oraz zalecenia dotyczące stosowania masek ochronnych.
Drogi zakażenia i okres zakaźności
Do zakażenia wirusem grypy dochodzi najczęściej drogą kropelkową, rzadziej przez kontakt bezpośredni lub skażone powierzchnie. Okres inkubacji wynosi od 18 do 72 godzin. Osoby dorosłe są zakaźne średnio od 1 dnia przed wystąpieniem objawów do około 5 dni po ich pojawieniu się, natomiast u dzieci okres zakaźności może być dłuższy.
Specjaliści zwracają uwagę, że stosowanie masek w zatłoczonych miejscach, częste mycie rąk i unikanie dotykania twarzy zmniejsza ryzyko transmisji wirusa.
Objawy grypy – na co zwrócić uwagę?
Grypa zwykle rozpoczyna się nagle. W diagnostyce klinicznej największą wartość mają trzy objawy:
- gorączka powyżej 37,8°C,
- ostry początek choroby,
- kaszel.
Objawy ogólnoustrojowe grypy:
- gorączka,
- dreszcze,
- bóle mięśni i stawów,
- bóle głowy,
- silne osłabienie.
Objawy ze strony układu oddechowego:
- suchy, męczący kaszel,
- drapanie w gardle,
- katar i uczucie zatkanego nosa.
U dzieci częściej obserwuje się zapalenie ucha środkowego i krtani, natomiast u osób starszych przebieg choroby może być nietypowy – z dominującym zmęczeniem, stanem podgorączkowym lub zaburzeniami świadomości.
Diagnostyka grypy
Rozpoznanie grypy opiera się na obrazie klinicznym, sytuacji epidemiologicznej oraz badaniach laboratoryjnych. W praktyce stosuje się:
- testy RT-PCR z wymazu,
- szybkie testy antygenowe,
- testy wielopanelowe typu combo (grypa A/B, RSV, SARS-CoV-2).
Zalecenia sanitarne na szczyt sezonu grypowego
W okresie najwyższej liczby zachorowań sanepid zaleca szczepienia przeciw grypie, szczególnie osobom z grup ryzyka: dzieciom, seniorom, kobietom w ciąży, osobom z chorobami przewlekłymi oraz pracownikom ochrony zdrowia i oświaty. Dodatkowo rekomendowane są: częste mycie rąk, izolacja domowa osób chorych przez 5–7 dni, noszenie masek w dużych skupiskach ludzi oraz – tam, gdzie to możliwe – praca zdalna.
Kryzys dostępności leków przeciwwirusowych w Polsce: Co na to wirusolog?
Jaki wariant grypy dominuje w Polsce w 2026 roku?
Najczęściej wykrywany jest wariant K wirusa grypy A (H3N2).
Czy obecna grypa jest bardziej niebezpieczna?
Dostępne dane nie wskazują na większą zjadliwość, ale na wyższą zakaźność wynikającą z braku odporności populacyjnej.
Jakie są najczęstsze objawy grypy?
Nagła gorączka, kaszel, bóle mięśni, osłabienie oraz objawy ze strony górnych dróg oddechowych.
Jak długo chory zakaża innych?
Dorośli zwykle 5–10 dni, dzieci nawet dłużej.
Jak można potwierdzić zakażenie grypą?
Za pomocą testów RT-PCR, testów antygenowych lub testów wielopanelowych.
