Warszawa stała się w listopadzie 2025 roku centrum europejskiej refleksji nad epidemiologią i zdrowiem publicznym. W dniach 19–21 listopada odbywa się tu prestiżowa konferencja naukowa ESCAIDE (European Scientific Conference on Applied Infectious Disease Epidemiology) – coroczne spotkanie, które od lat gromadzi czołowych specjalistów w dziedzinie chorób zakaźnych, epidemiologii i bezpieczeństwa zdrowotnego. Tegoroczna edycja, organizowana po raz pierwszy w Polsce, odbywa się pod honorowym patronatem Ministra Zdrowia, stanowiąc dowód na rosnącą rolę naszego kraju w europejskim systemie wymiany wiedzy i doświadczeń w zakresie zdrowia publicznego.
W imieniu Ministerstwa Zdrowia konferencję otworzył Konrad Korbiński, dyrektor generalny resortu. W swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie nauki w przeciwdziałaniu dezinformacji i w budowaniu społecznej odporności na fałszywe przekazy dotyczące zdrowia: – ESCAIDE zawsze było poświęcone nauce, ale dziś – bardziej niż kiedykolwiek – musi wykraczać poza swoje tradycyjne ramy. Musi dotyczyć również tego, jak skutecznie przekazujemy wiedzę społeczeństwu, jak wykorzystujemy dowody naukowe, by zmieniać zachowania i przeciwdziałać dezinformacji. W czasach, gdy dezinformacja potrafi rozprzestrzeniać się szybciej niż jakikolwiek wirus, nasza odpowiedzialność jest jasna: prawda naukowa musi zwyciężyć.
Wśród prelegentów znalazły się kluczowe postaci europejskiej epidemiologii – dr Pamela Rendi-Wagner, dyrektorka Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), oraz dr Piotr Kramarz, główny naukowiec tej instytucji. Ich wystąpienia wyznaczyły ton dyskusji o współczesnych wyzwaniach zdrowia publicznego: rosnącej roli komunikacji naukowej, odporności systemów opieki zdrowotnej oraz potrzebie integracji danych epidemiologicznych w skali europejskiej.
Warszawa – nowy punkt na mapie europejskiej debaty o zdrowiu publicznym
Tegoroczna edycja ESCAIDE ma wyjątkowe znaczenie nie tylko symboliczne, ale i strategiczne. Polska, jako gospodarz konferencji, znalazła się w centrum uwagi środowiska międzynarodowego. Zgromadzenie blisko 800 ekspertów z ponad 40 krajów, zarówno w formule stacjonarnej, jak i online, stworzyło przestrzeń do wymiany doświadczeń dotyczących praktycznych aspektów epidemiologii chorób zakaźnych, mikrobiologii zdrowia publicznego, nadzoru epidemiologicznego i prewencji.
Konferencja ESCAIDE, organizowana przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, stanowi jedno z najważniejszych forów naukowych w Europie poświęconych zdrowiu publicznemu. To właśnie na tym wydarzeniu przedstawiane są najnowsze wyniki badań naukowych, omawiane są strategie reagowania na zagrożenia epidemiologiczne oraz promowane są dobre praktyki w zakresie zarządzania kryzysowego. Współorganizatorem tegorocznej edycji jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, który odgrywa kluczową rolę w krajowym systemie nadzoru epidemiologicznego i kontroli chorób zakaźnych.
Polska gościnność i wysoki poziom organizacyjny wydarzenia spotkały się z uznaniem uczestników. Wielu z nich podkreślało, że wybór Warszawy jako miejsca obrad odzwierciedla znaczenie, jakie nasz kraj zyskał w europejskim systemie bezpieczeństwa zdrowotnego po doświadczeniach pandemii COVID-19 oraz wojny w Ukrainie, które istotnie wpłynęły na regionalną epidemiologię chorób zakaźnych i mobilność ludności.
Epidemiologia stosowana w dobie nowych zagrożeń
Współczesna epidemiologia wymaga nie tylko precyzyjnego opisu zjawisk chorobowych, lecz także zdolności do szybkiego reagowania na dynamicznie zmieniające się sytuacje zdrowotne. Dyskusje podczas konferencji ESCAIDE koncentrują się wokół czterech kluczowych obszarów: wczesnego wykrywania zagrożeń epidemicznych, integracji systemów danych zdrowotnych, odporności instytucji zdrowia publicznego na kryzysy oraz przeciwdziałania dezinformacji naukowej.
Eksperci zwracają uwagę, że pandemia COVID-19 ujawniła zarówno potencjał, jak i słabości współczesnych systemów nadzoru epidemiologicznego. Współpraca międzynarodowa, którą koordynuje ECDC, stała się jednym z filarów skutecznej odpowiedzi na zagrożenia zdrowotne, jednak wciąż wymaga udoskonalenia narzędzi analitycznych, systemów raportowania oraz integracji danych w czasie rzeczywistym.
Jednym z wiodących tematów obrad jest rosnące znaczenie chorób odzwierzęcych (zoonoz) oraz globalnych czynników ryzyka wynikających ze zmian klimatycznych, urbanizacji i intensyfikacji transportu międzynarodowego. Epidemiolodzy podkreślają, że te zjawiska prowadzą do zwiększenia częstotliwości pojawiania się nowych patogenów i utrudniają kontrolę ich rozprzestrzeniania. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera podejście „One Health” – integrujące zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska jako wspólne, współzależne obszary analizy i interwencji.
Komunikacja naukowa i walka z dezinformacją – nowe wyzwanie dla epidemiologii
W dobie mediów społecznościowych i błyskawicznego przepływu informacji jednym z największych zagrożeń dla zdrowia publicznego stała się dezinformacja. Jak zauważył Konrad Korbiński, walka z fałszywymi narracjami wymaga od środowiska naukowego nie tylko wiedzy, ale i kompetencji komunikacyjnych. Coraz częściej to nie dane, lecz sposób ich przekazania decyduje o skuteczności działań profilaktycznych.
Prelegenci zwracali uwagę, że epidemiologia stosowana musi dziś łączyć metody naukowe z narzędziami komunikacji społecznej. Przekonywanie społeczeństwa do szczepień, profilaktyki czy odpowiedzialnych zachowań zdrowotnych wymaga strategii opartych na empatii, zrozumieniu emocji i transparentności. Zaufanie do instytucji zdrowia publicznego, podbudowane rzetelną informacją, jest warunkiem powodzenia wszelkich interwencji zdrowotnych.
Znaczenie konferencji dla przyszłości zdrowia publicznego w Europie
Konferencja ESCAIDE w Warszawie to nie tylko przestrzeń dla naukowych prezentacji, lecz także forum budowania relacji i wymiany doświadczeń pomiędzy instytucjami krajowymi a europejskimi. Dla młodych badaczy i stypendystów wydarzenie stanowi ważną okazję do rozwoju zawodowego – ECDC od lat promuje w ramach ESCAIDE programy mentoringowe i współpracę międzyuczelnianą, wzmacniając przyszłe kadry epidemiologów w Europie.
Organizacja tak prestiżowego wydarzenia w Polsce ma również wymiar symboliczny. Oznacza uznanie dla polskiej szkoły epidemiologicznej, a zarazem potwierdza, że krajowy system zdrowia publicznego staje się integralną częścią europejskiej sieci bezpieczeństwa zdrowotnego. W perspektywie długofalowej konferencja w Warszawie może przyczynić się do wzmocnienia roli Polski jako regionalnego centrum analiz epidemiologicznych i edukacji zdrowotnej.
W świecie, w którym nowe patogeny, zmiany klimatu i zjawiska migracyjne redefiniują mapę ryzyka zdrowotnego, spotkania takie jak ESCAIDE nabierają szczególnego znaczenia. Ich misją pozostaje nie tylko wymiana danych naukowych, ale budowa wspólnej strategii ochrony zdrowia Europy – opartej na solidarności, nauce i wzajemnym zaufaniu.
Dobrze działający nadzór epidemiologiczny obniża koszty opieki zdrowotnej
Pytania i odpowiedzi
Czym jest konferencja ESCAIDE?
ESCAIDE (European Scientific Conference on Applied Infectious Disease Epidemiology) to coroczne wydarzenie naukowe organizowane przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), poświęcone epidemiologii stosowanej, zdrowiu publicznemu i chorobom zakaźnym.
Dlaczego tegoroczna edycja ESCAIDE jest wyjątkowa?
Po raz pierwszy w historii konferencja odbywa się w Polsce, gromadząc w Warszawie setki ekspertów z całej Europy, co potwierdza rosnącą rolę naszego kraju w obszarze bezpieczeństwa zdrowotnego.
Jakie tematy dominują w dyskusjach podczas ESCAIDE 2025?
Uczestnicy koncentrują się na kwestiach związanych z globalnymi zagrożeniami epidemicznymi, zmianami klimatu, chorobami odzwierzęcymi, komunikacją naukową i zwalczaniem dezinformacji w zdrowiu publicznym.
Kto reprezentuje ECDC podczas wydarzenia?
W konferencji uczestniczą m.in. dr Pamela Rendi-Wagner, dyrektorka ECDC, oraz dr Piotr Kramarz, główny naukowiec instytucji.
Jakie znaczenie ma konferencja dla Polski?
Organizacja ESCAIDE w Warszawie potwierdza znaczenie Polski w europejskiej sieci bezpieczeństwa zdrowotnego i stanowi uznanie dla osiągnięć krajowych instytucji epidemiologicznych, w tym NIZP PZH – PIB.
