Współpraca przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, Pracodawców RP, klinicystów oraz ekspertów może przyczynić się do wypracowania skuteczniejszych rozwiązań, które poprawią jakość opieki nad pacjentami – wynika z dyskusji jaka odbyła się podczas konferencji „Pacjent przede wszystkim”. Konferencja stanowiła ważną platformę wymiany opinii i rekomendacji na temat kluczowych zagadnień systemu ochrony zdrowia w Polsce. Ważnym punktem dyskusji były kwestie profilaktyki zdrowotnej, medycyny pracy, rekomendowanych rozwiązań, które w konsekwencji mogłyby zapewnić możliwe jak najlepszą koordynację opieki nad osobami pracującymi, ale przede wszystkim zapewnić zachowanie dobrostanu i jak najdłuższe życie w zdrowiu.
Eksperci dyskutowali o tym podczas sesji inauguracyjnej pt.: „Najważniejsze potrzeby w systemie ochrony zdrowia z perspektywy pacjentów, decydentów oraz ekspertów”.
Pracodawcy mogą istotnie wpłynąć na uzupełnienie luk w systemie zdrowia
O zaangażowaniu pracodawców w profilaktykę zdrowotną i edukację zdrowotną w Polsce, w szczególności w ramach działań związanych z ochroną zdrowia pracowników, mówił Artur Białkowski, członek Rady Pracodawców RP, największej organizacji pracodawców w Polsce, która od wielu lat priorytetowo stawia na inwestycje w rozwiązania medyczne i dba o sytuację zdrowotną pracowników.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w Polsce obecnie jest około 17 mln osób aktywnych zawodowo. Dlatego miejsca pracy są doskonałym punktem do wdrażania działań profilaktycznych i edukacyjnych na dużą skalę. Skoro aktywnych zawodowo jest aż tylu Polaków, to wprowadzenie skutecznych programów zdrowotnych w zakładach pracy może realnie przyczynić się do poprawy zdrowia znacznej części społeczeństwa.
„Uruchomiliśmy Platformę Medycyny Stylu Życia Pracodawców RP po to, żeby propagować i edukować pracodawców, jak mogą lepiej inwestować w zdrowie swoich pracowników. Pracodawcy są tym zainteresowani. Zależy im na tym, żeby pracownicy byli zdrowi, żeby absencja chorobowa się zmniejszała, żeby pracownicy mogli efektywnie dłużej pracować” – mówił Artur Białkowski podkreślając, jak ważnym krokiem w promowaniu zdrowia pracowników i budowaniu świadomości wśród pracodawców na temat korzyści płynących z inwestowania w profilaktykę zdrowotną jest Platforma Medycyny Stylu Życia. „Edukacja, profilaktyka zdrowia to są te elementy, nad którymi mocno pracujemy, żeby stawały się codziennością wszystkich pracodawców w Polsce”.
„Profilaktyka nowotworowa jest elementem profilaktyki zdrowia. I ta powinna być szerzona, propagowana i na każdym etapie promowana wśród pracowników” – podkreślał ekspert. Choroby onkologiczne są – jak wiadomo – jedną z głównych przyczyn zgonów w Polsce, a w połączeniu z chorobami kardiologicznymi stanowią największe wyzwanie zdrowotne współczesnego społeczeństwa. Czynniki ryzyka związane z pracą, takie jak siedzący tryb życia, stres, niezdrowa dieta i brak aktywności fizycznej, znacznie zwiększają ryzyko wystąpienia tych chorób. Rozpowszechnienie otyłości i związane z nią choroby, takie jak cukrzyca, choroby serca i nowotwory, są niestety coraz częstszym problemem w naszym kraju. Dlatego kluczowa jest zmiana stylu życia i wdrożenie szeroko zakrojonej edukacji w zakresie profilaktyki zdrowia w miejscach pracy.
Niewykorzystane możliwości medycyny pracy
Na rolę profilaktyki zwracał uwagę również prof. Maciej Krzakowski, kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej w Narodowym Instytucie Onkologii – Państwowym Instytucie Badawczym, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej. Mówiąc o sukcesach w postępowaniu przeciwnowotworowym wskazywał na znaczenie czterech elementów: profilaktyki, diagnostyki, leczenia i rehabilitacji. „Dzięki profilaktyce wtórnej i programom wczesnego wykrywania skriningowego możemy dziś rozpoznawać wybrane rodzaje nowotworów w stadium uleczalnym”.
W działaniach profilaktycznych i niektórych elementach diagnostyki pomocą mogą się wykazać pracodawcy. „Obszarem, w którym pracodawcy mogą oddziaływać właściwie na wszystkich pracowników, jest medycyna pracy” – mówił Artur Białkowski.
Ekspert wskazywał, że „medycyna pracy jest pewnego rodzaju badaniem skriningowym, które pozwala wykryć i zdiagnozować na wczesnym etapie problemy zdrowotne. Niestety, medycyna pracy dzisiaj systemowo jest oderwana od pozostałej medycyny. Często jest tak, że informacje o badaniach wykonywanych w ramach medycyny pracy nie są wprowadzane do systemu, do którego mają dostęp lekarze podstawowej opieki zdrowotnej. Skutek jest taki, że diagnostyka nie jest kontynuowana i podwójnie jest ponoszony koszt.
„W ramach Pracodawców RP pracujemy nad rekomendacjami dotyczącymi zmian systemowych, które miałyby włączyć medycynę pracy do systemu ogólnej informacji o pacjencie” – dodał Artur Białkowski. Włączenie informacji z medycyny pracy do ogólnego systemu informacji o pacjencie nie tylko umożliwi pełniejszy obraz stanu zdrowia pracownika, ale również przyczyni się do lepszej koordynacji opieki medycznej. Mogłoby to ułatwić lekarzom podejmowanie bardziej świadomych decyzji dotyczących leczenia, bazując na informacjach o ryzykach zawodowych, przebytych badaniach oraz zagrożeniach związanych ze środowiskiem pracy.
Innym postulatem Pracodawców RP jest również to, aby zakres badań profilaktycznych w ramach medycyny pracy został rozszerzony z korzyścią dla całego systemu ochrony zdrowia. Rozszerzenie zakresu badań profilaktycznych w ramach medycyny pracy mogłoby pomóc we wcześniejszym wykrywaniu chorób przewlekłych, takich jak nowotwory czy choroby kardiologiczne, co miałoby pozytywny wpływ na zdrowie społeczeństwa, ale też odciążyłoby system opieki zdrowotnej dzięki możliwości powstrzymania rozwoju choroby do zaawansowanej.
Dzięki temu, że Pracodawcy RP angażują się w takie działania, istnieje realna szansa na zmianę podejścia do profilaktyki zdrowotnej w miejscach pracy i zintegrowanie tych informacji w systemie zdrowotnym pod warunkiem, że strona rządowa będzie na takie zmiany gotowa.
Do kwestii profilaktyki w zakładach pracy i rekomendowanych zmian w ramach medycyny pracy odniósł się Marek Augustyn, wiceprezes Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Wojciech Konieczny, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia.
„Jestem zdecydowanie zwolennikiem profilaktyki przez duże P i to nie tylko, gdy mówimy o profilaktyce tzw. twardej, czyli tej którą NFZ proponuje i kieruje dla chorób: jelita grubego, szyjki macicy, raka piersi POChP i badań prenatalnych. Jestem też ogromnym fanem tej profilaktyki, która powinna trafić wprost do ludzkiej świadomości” – mówił Marek Augustyn jednocześnie wskazując, że środki NFZ muszą zaspakajać najpilniejsze priorytety państwa w sposób transparentny i w oparciu o określone reguły.
Wiceprezes NFZ podkreślił również: „mówiąc o profilaktyce na wielu spotkaniach stawiam przy tym temacie ogromny wykrzyknik. Środki, którymi dysponujemy w ramach NFZ są ograniczone. Na profilaktykę wydajemy znacznie mniej środków w porównaniu z medycyną interwencyjną, która wiąże się np. z hospitalizacjami. Są to niewspółmiernie większe koszty. Dlatego w mojej opinii warto wydać więcej na profilaktykę, bo to się nam w konsekwencji opłaci. Nie tylko jeśli chodzi o podniesienie stanu zdrowotności i dobrostanu, ale także z punktu widzenia efektów i korzyści takich dla gospodarki” – mówił Marek Augustyn.
W odniesieniu do dyskusji, Wojciech Konieczny, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia nadzorujący m.in. Departament Zdrowia Publicznego, zapowiedział zmiany w profilaktyce onkologicznej pod postacią rozszerzenia programu badań profilaktycznych w medycynie pracy oraz Programie 40+, który dotychczas nie przyniósł oczekiwanych rezultatów.
„Zmieniamy ten program, opierając go również o medycynę pracy. Chcemy umożliwić przeprowadzanie jeszcze innych niż dotąd badań profilaktycznych w medycynie pracy. Chcemy połączenia procesów (udostępnienie wyników badań w ramach medycyny pracy) z medycyną, która odbywa się w POZ i AOS. Nie jest to łatwy projekt, ponieważ wiąże się z dużymi zmianami informatycznymi. Przed wprowadzeniem zmian wstrzymują nas jeszcze rozwiązania techniczne” – mówił Wojciech Konieczny i jednocześnie deklarował: „Postaram się to wszystko rozwiązać. Miejmy nadzieję że jak najszybciej ten program już będzie zupełnie innym programem”.
Mammografia w medycynie pracy z poparciem środowiska onkologów
Rok regularnej aktywności fizycznej wydłuża życie w zdrowiu o co najmniej rok
