Jak zwiększyć bezpieczeństwo dzieci w szkołach w sytuacji nagłych reakcji alergicznych? Czy adrenalina powinna być dostępna w każdej placówce oświatowej? Jak przygotować nauczycieli do reagowania w sytuacjach zagrożenia życia? To najważniejsze pytania, które wybrzmiały podczas debaty eksperckiej „Priorytety zdrowotne w środowisku szkolnym. Rozwiązania systemowe w sytuacjach nagłych zagrożeń zdrowotnych”.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowiska medycznego, organizacji pacjenckich oraz administracji publicznej:
Joanna Kuczyńska – współzałożycielka Fundacji Allergia i mama dzieci z doświadczeniem anafilaksji,
dr hab. Katarzyna Plata-Nazar – Katedra i Klinika Pediatrii, Gastroenterologii, Alergologii i Żywienia Dzieci, Wydział Lekarski Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Magdalena Kramska – zastępca dyrektora Departamentu Lecznictwa, Ministerstwo Zdrowia
prof. dr hab. Marek Jutel – Katedra i Zakładu Immunologii Klinicznej, Wydział Lekarski Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
Wstrząs anafilaktyczny może wystąpić wszędzie
Punktem wyjścia do dyskusji była rosnąca liczba ciężkich reakcji alergicznych wśród dzieci. – Reakcja anafilaktyczna to reakcja zagrażająca życiu, szybko postępująca. To są minuty – podkreślała dr hab. Katarzyna Plata-Nazar z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Eksperci zwracali uwagę, że anafilaksja może wystąpić praktycznie wszędzie – w szkole, przedszkolu, podczas wycieczki czy zajęć sportowych. Podstawowym lekiem stosowanym w takich sytuacjach pozostaje adrenalina podawana za pomocą autowstrzykiwacza.
Jednym z najważniejszych wniosków debaty było podkreślenie, że podanie adrenaliny nie wymaga wykształcenia medycznego. – Każdy człowiek może podać adrenalinę – mówiła dr hab. Katarzyna Plata-Nazar.
Prof. Marek Jutel z Katedry i Zakładu Immunologii Klinicznej, Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu przypomniał natomiast, że zgodnie z aktualnymi regulacjami dotyczącymi pierwszej pomocy osoba obecna na miejscu zdarzenia ma obowiązek udzielić pomocy, jeśli jest w stanie to zrobić.
Eksperci wielokrotnie podkreślali, że największym zagrożeniem jest opóźnienie reakcji.
Szkoły bez systemowego dostępu do adrenaliny
Ważną część dyskusji poświęcono problemowi dostępności adrenaliny w szkołach. Uczestnicy debaty zwracali uwagę, że obecnie szkoły nie mają możliwości zakupu adrenaliny przeznaczonej do użycia w sytuacjach nagłych u dzieci, które wcześniej nie miały rozpoznanej alergii.
– Chodzi o zabezpieczenie tych sytuacji, kiedy wstrząs występuje po raz pierwszy – podkreślali eksperci.
Joanna Kuczyńska z Fundacji Allergia zwracała uwagę, że nauczyciele często obawiają się podania adrenaliny z powodu niewystarczającej wiedzy i braku odpowiednich szkoleń. – Boimy się tego, czego nie znamy – mówiła.
Ministerstwo Zdrowia zapowiada analizę przepisów
Podczas debaty głos zabrała również Magdalena Kramska, zastępca dyrektora Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia. Przedstawicielka resortu przyznała, że problem wymaga analizy legislacyjnej. – Będziemy szukać takiego rozwiązania, żebyśmy mogli odpowiedzieć na ten postulat – zapowiedziała.
Ministerstwo Zdrowia ma przeprowadzić analizę obowiązujących przepisów dotyczących możliwości wyposażenia szkół w adrenalinę.
Potrzebne szkolenia i edukacja
Uczestnicy debaty podkreślali, że równie ważna jak dostępność adrenaliny jest edukacja nauczycieli i pracowników szkół. Wśród proponowanych rozwiązań pojawiły się:
- regularne szkolenia z pierwszej pomocy,
- instrukcje postępowania w przypadku anafilaksji,
- kampanie edukacyjne,
- wyznaczenie miejsc przechowywania adrenaliny w szkołach.
Eksperci zgodnie ocenili, że odpowiednio przygotowany personel szkolny może realnie zwiększyć bezpieczeństwo dzieci.
Debata z perspektywą ciągu dalszego
Spotkanie pokazało, że temat bezpieczeństwa dzieci z ciężkimi alergiami coraz wyraźniej trafia do debaty publicznej. Uczestnicy podkreślali, że potrzebne są dalsze działania systemowe oraz współpraca środowiska medycznego, organizacji pacjenckich i administracji publicznej.
Organizatorem wydarzenia był Health Insight – wydawca serwisów Medkurier.pl oraz Onkokurier.pl.
