Ostatnie posiedzenie sejmowej Komisji Polityki Senioralnej poświęcone było chorobom neurodegeneracyjnym, które stanowią wyzwanie w starzejącym się społeczeństwie. Jak podało Ministerstwo Zdrowia, w resorcie toczą się prace nad nowymi rozwiązaniami skierowanymi do tej grupy pacjentów. Ważnym punktem dyskusji było omówienie sytuacji osób zmagających się z chorobą Alzheimera. Dzięki przełomowi dokonującemu się w tej dziedzinie, istnieje realna szansa na poprawę skuteczności leczenia w nadchodzących latach.
Dane pochodzące z projektu PolSenior2 „Badanie poszczególnych obszarów stanu zdrowia osób starszych, w tym jakości życia związanej ze zdrowiem” wskazują, że w Polsce 16,8 proc. osób w wieku 60 lat i więcej prezentuje łagodne zaburzenia poznawcze. Objawy otępienia występują u 15,8 proc. osób w tej grupie wiekowej, przy czym w większości przypadków jest to otępienie o nasileniu lekkim (11,6 proc.), o nasileniu umiarkowanym i ciężkim – odpowiednio 2,8 proc. i 1,4 proc. przypadków. Wykazano wyraźne narastanie częstości podejrzenia otępienia od 12,2 proc. w najmłodszej grupie (60–64 lata) aż do ponad połowy populacji w wieku 90 lat i więcej.
Podczas spotkania Komisji Polityki Senioralnej omówione zostały kwestie związane z diagnostyką, dostępnymi terapiami i opieką, w tym także wytchnieniową. Ministerstwo Zdrowia poinformowało o działaniach mających na celu zapewnienie wsparcia osobom zmagającym się z problemami neurodegeneracyjnymi. Są one ujęte w programach strategicznych o szerokim zakresie, czego przykładem jest „Polityka społeczna wobec osób starszych 2030. Bezpieczeństwo – Uczestnictwo – Solidarność”. Obecnie resort pracuje nad przygotowaniem „Krajowego Programu Działań Wobec Chorób Otępiennych”, który będzie dedykowany tej grupie chorych. Projekt znajduje się na etapie konsultacji społecznych.
Dokument dotyczy przede wszystkim podniesienia świadomości społecznej chorób neurodegeneracyjnych i Alzheimera. Celem jest profilaktyka tych chorób, czyli uświadomienia przyczyn zachorowań i edukacja o przebiegu tych chorób oraz sposobach pracy z osobami nimi dotkniętymi – powiedziała Dagmara Korbasińska-Chwedczuk, dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia.
Choroby neurodegeneracyjne stanowią wyzwanie zarówno dla systemu ochrony zdrowia, jak i chorych, ich rodzin oraz opiekunów. Jednak wiele wskazuje, że w ostatnim roku dokonał się postęp, dzięki któremu sytuacja pacjentów ma szansę ulec poprawie. Według informacji przekazanych przez Ministerstwo Zdrowia, Europejska Agencja Leków niedawno wyraziła zgodę na dopuszczenie do obrotu nowej terapii do stosowania we wczesnej postaci alzheimera, która może hamować rozwój choroby.
Choroba Alzheimera dlatego jest najgorszą z chorób, bo polega na tym, że wyłącza się część mózgu z funkcjonowania. Naszym zadaniem jest spowodować, aby jak największa jego część nie została uszkodzona, a żeby to zrobić, musimy szybko chorobę rozpoznać – powiedziała prof. Alicja Chybicka, zastępca przewodniczącej Komisji Polityki Senioralnej.
Jak zauważył Zbigniew Tomczak z Polskiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera, sytuacja pacjentów w Polsce zmagających się z tą chorobą odbiega od standardów w innych krajach europejskich. Niezbędne jest podjęcie działań, które wyrównają dostęp do diagnostyki i leczenia. Jednym z nich jest utworzenie systemu wczesnego wykrywania zaburzenia.
W Unii Europejskiej Polska została osamotniona, bo tylko my nie mamy tak zwanego planu alzheimerowskiego. Inni już mają trzecią albo czwartą edycję takiego planu. Musimy mieć system wczesnego wykrywania tej choroby. Według raportu „Nature” w 2040 r. demencja w Polsce będzie drugą najczęstszą przyczyną zgonów, odpowiadając za 10,6 proc.wszystkich. W związku z zatwierdzeniem przez EMA leku lecanemab do stosowania we wczesnej postaci choroby Alzheimera, musimy mieć system wczesnego wykrywania tej choroby. Już dzisiaj powinniśmy przygotowywać system ochrony zdrowia do tego, żebyśmy mieli bazę danych chorych na bardzo wczesnym etapie choroby i z pewnym genem, któremu ten lek jest dedykowany – ocenił Zbigniew Tomczak.
W czerwcu 2025 r. opublikowano projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie ,,Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025-2030” identyfikujący działania, które powinny zostać podjęte w najbliższych latach przez instytucje publiczne w celu wsparcia osób chorych i ich bliskich oraz poprawy jakości życia tych osób – jednym z głównych priorytetów jest wsparcie wczesnej diagnostyki, osób z podejrzeniem zaburzeń otępiennych, w tym ewentualnego zaimplementowania do systemu nowych metod i sposobów diagnostyki, wdrożenie narzędzi zwiększających wykrywalność zaburzeń otępiennych na wczesnym etapie oraz określenie ich etiologii.
Choroba Alzheimera: kompleksowy przewodnik
