Podwyższony cholesterol przestał być wyzwaniem wyłącznie dla kardiologów i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. W dobie nadmiaru informacji i narastającej dezinformacji medycznej coraz większego znaczenia nabiera rzetelna komunikacja oparta na dowodach naukowych. Odpowiedzią na to wyzwanie było spotkanie przy okrągłym stole z udziałem ekspertów i dziennikarzy, zorganizowane przez Koalicję „Liga Walki z Cholesterolem” oraz Polskie Towarzystwo Lipidologiczne.
Celem rozmów było wypracowanie standardów współpracy między środowiskiem naukowym a mediami – tak, aby edukacja dotycząca zaburzeń lipidowych była spójna, zrozumiała i skuteczna.
Skala problemu: 70 proc. Polaków z podwyższonym cholesterolem
Szacuje się, że zbyt wysoki poziom cholesterolu dotyczy nawet 70% dorosłych Polaków. Jednocześnie powikłania miażdżycy pozostają jedną z głównych przyczyn zgonów i niesprawności w kraju. Zawał serca odpowiada rocznie za około 80 tys. zgonów, udar niedokrwienny za 74 tys., a choroby tętnic obwodowych dotykają co piątego–siódmego pacjenta z grup ryzyka.
Kluczowym parametrem pozostaje cholesterol LDL. Utrzymywanie jego odpowiedniego poziomu może zmniejszyć ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych nawet o 55 proc. Mimo dostępności skutecznych terapii Polska nadal mierzy się z wysokim obciążeniem chorobami sercowo-naczyniowymi, co podkreśla znaczenie profilaktyki, wczesnej diagnostyki i konsekwentnej edukacji.
Według danych Komisja Europejska choroby sercowo-naczyniowe odpowiadają za około 2 mln zgonów rocznie w Unii Europejskiej i generują koszty społeczne przekraczające 282 mld euro. Kraje Europy Środkowo-Wschodniej wciąż pozostają w tyle pod względem skuteczności profilaktyki i leczenia. Jednym z kroków w kierunku poprawy sytuacji był Lublin Prevention in Cardiovascular Disease Summit 2026, który odbył się 29 stycznia w Lublinie.
Podczas spotkania klinicyści, badacze i decydenci z różnych krajów Europy – wraz z przedstawicielami instytucji europejskich i polskiego Ministerstwa Zdrowia – dyskutowali o strategiach skutecznej prewencji. Zwieńczeniem wydarzenia było podpisanie Memorandum of Understanding przez blisko 50 uniwersytetów, szpitali i towarzystw naukowych.
Efektem porozumienia jest powołanie Central European Prevention Initiative (CEPI) Alliance, która ma umożliwić praktyczną implementację założeń Europejskiego Programu dla Prewencji (EPP). – Spotkanie w Lublinie było przestrzenią do rozmów o praktycznych rozwiązaniach, które realnie mogą poprawić sytuację pacjentów w Polsce. Dyskutowaliśmy o zmianach systemowych, wymienialiśmy się dobrymi praktykami oraz analizowaliśmy, jak adaptować sprawdzone rozwiązania z innych krajów. Ważnym elementem była także współpraca na rzecz rozwoju nauki i innowacji poprzez wspólne granty i bazy danych. Konsekwencją podpisanej umowy jest powołanie Central European Prevention Initiative (CEPI) Alliance, która umożliwi praktyczną implementacje prac Europejskiego Programu dla Prewencji (EPP) – podkreśla prof. Maciej Banach, prezes Polskie Towarzystwo Lipidologiczne i założyciel Koalicji „Liga Walki z Cholesterolem”.
Nowe wytyczne PTL: interdyscyplinarność i konkretne cele terapeutyczne
W marcu opublikowane zostaną nowe wytyczne Polskie Towarzystwo Lipidologiczne, przygotowane we współpracy z 14 towarzystwami naukowymi. Dokument w sposób kompleksowy podchodzi do problemu zaburzeń lipidowych, podkreślając, że skuteczna opieka nad pacjentem wymaga współpracy wielu specjalności – od kardiologii i neurologii po hepatologię i onkologię. Wytyczne wskazują trzy równorzędne cele diagnostyczne: cholesterol LDL, cholesterol nie-HDL, apolipoproteinę B.
Nowością jest także nacisk na mierzalny wskaźnik aktywności fizycznej – codzienną liczbę kroków jako element profilaktyki. Pacjenci z podwyższonym cholesterolem to codzienność w praktyce lekarzy rodzinnych. W warunkach wielochorobowości kluczowe jest systematyczne monitorowanie:
- ciśnienia tętniczego,
- profilu lipidowego,
- stężenia glukozy,
- wskaźnika BMI.
Gabinet lekarza POZ powinien być miejscem pierwszej diagnozy, dalszego monitorowania i koordynacji opieki specjalistycznej. Z kolei coraz większą rolę odgrywa również interdyscyplinarny zespół: dietetycy kliniczni – wspierający modyfikację stylu życia, diagności laboratoryjni – rozwijający precyzyjną diagnostykę lipidową, farmaceuci – wspomagający kontynuację terapii i edukację pacjenta.
Takie holistyczne podejście zwiększa skuteczność leczenia i redukuje ryzyko sercowo-naczyniowe.
Pacjent jako partner: edukacja w erze dezinformacji
Powszechny dostęp do informacji medycznych w internecie to zarówno szansa, jak i zagrożenie. Obok rzetelnych źródeł funkcjonują treści niezweryfikowane, podważające skuteczność terapii czy promujące niesprawdzone metody „naturalnego leczenia”. Dlatego coraz większe znaczenie mają inicjatywy pacjenckie. Projekty edukacyjne tworzone przez osoby chorujące na zaburzenia lipidowe wspierają budowanie świadomości i odpowiedzialności za własne zdrowie.
Podczas spotkania przy okrągłym stole eksperci i dziennikarze dyskutowali o wyzwaniach komunikacji medycznej, rosnącej dezinformacji oraz potrzebie tworzenia jasnych, opartych na faktach przekazów. Współpraca z mediami ma wykraczać poza okazjonalne komentarze eksperckie. Jej celem jest budowanie długofalowego partnerstwa, które przełoży się na lepszą świadomość społeczną w zakresie profilaktyki i leczenia zaburzeń lipidowych. Wnioski ze spotkania zostaną opublikowane na stronie Polskie Towarzystwo Lipidologiczne jako praktyczne narzędzie dla dziennikarzy, ekspertów i organizacji pacjenckich.
Cholesterol pod kontrolą – nowy etap profilaktyki
