Polskie Towarzystwo Pediatryczne przygotowało najnowsze wytyczne dotyczące diagnozowania anafilaksji u dzieci oraz postępowania w przypadku jej wystąpienia.
Anafilaksja to poważna, szybko postępująca reakcja nadwrażliwości, która może stanowić zagrożenie dla życia, obejmująca różne układy narządowe lub całkowicie organizm. Najcięższą formą anafilaksji jest wstrząs anafilaktyczny, który charakteryzuje się gwałtownym spadkiem ciśnienia krwi. Częstotliwość występowania anafilaksji u dzieci, a także liczba hospitalizacji z tym związanych, wzrasta, szczególnie wśród maluchów do 5. roku życia oraz młodzieży. Mechanizm patofizjologiczny anafilaksji polega na uwolnieniu mediatorów zapalnych z komórek tucznych i bazofilów, co prowadzi do szybkiego wystąpienia objawów klinicznych.
Kryteria diagnostyczne anafilaksji skupiają się na ocenie szybko rozwijających się, poważnych objawów ze strony układów oddechowego, krążeniowego i pokarmowego, którym często towarzyszą objawy skórne lub błon śluzowych. Zalecone rekomendacje obejmują praktyczny system szybkiej oceny nasilenia reakcji oraz algorytm postępowania i leczenia anafilaksji, z naciskiem na konieczność natychmiastowego podania adrenaliny domięśniowo jako leku pierwszego wyboru w każdej reakcji anafilaktycznej, niezależnie od jej nasilenia. Dzieci, które przeszły anafilaksję lub są narażone na jej wystąpienie, powinny zawsze mieć przy sobie przynajmniej jedno opakowanie adrenaliny do samodzielnego podania w miejscu, w którym przebywają. Ważne jest, aby rodzice, opiekunowie oraz personel przedszkolny i szkolny zostali przeszkoleni w rozpoznawaniu objawów anafilaksji oraz prawidłowej technice podania adrenaliny. Rekomendacje podkreślają również potrzebę opracowania indywidualnych planów działania na wypadek anafilaksji oraz edukacji dotyczącej unikania czynników wywołujących te reakcje.
Prof. Krzysztof Kowal: Czym jest anafilaksja i jakie są przyczyny jest powstawania?
Celem rekomendacji jest poprawa standardów opieki nad dziećmi zagrożonymi anafilaksją, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji i zgonów.
Rekomendacje zostały opublikowane w trzecim numerze „Przeglądu Pediatrycznego” (3/2024) – dostęp: Przegląd Pediatryczny.
Będą procedury postępowania w przypadku ataku astmy lub wstrząsu anafilaktycznego u dzieci w szkole
