Szczepienie kobiety w ciąży pozwala przekazać dziecku przeciwciała chroniące je w pierwszych miesiącach życia. Po narodzinach można zastosować długo działające przeciwciało monoklonalne. Dr n. med. Alicja Karney dyrektor Instytutu Matki i Dziecka wskazuje, że możliwości ochrony przed RSV powinny być dostępne również dla niemowląt bez chorób współistniejących. W rozmowie wideo wyjaśnia, jak działają obie metody i dlaczego szczególne znaczenie ma profilaktyka w pierwszym roku życia.
WIDEO: Dr Alicja Karney o szczepieniu w ciąży i przeciwciałach monoklonalnych w profilaktyce RSV
Ochrona jeszcze przed narodzinami
Ochrona niemowlęcia przed RSV może rozpocząć się w czasie ciąży. Szczepienie przyszłej matki wywołuje odpowiedź jej układu odpornościowego, a wytworzone przeciwciała są przekazywane dziecku przez łożysko. Dzięki temu mogą chronić je już od narodzin, zanim samo zetknie się z wirusem. W rozmowie dr Alicja Karney wymienia tę metodę jako jedną z możliwości zapobiegania chorobie u najmłodszych.
– „Przede wszystkim szczepić kobiety w ciąży, bo to są szczepionki, które podajemy między 32 a 36 tygodniem ciąży, czyli w trzecim trymestrze” – mówi ekspertka.
Wskazany przez nią termin jest optymalnym okresem szczepienia podawanym przez Główny Inspektorat Sanitarny. Zgodnie z rejestracją szczepionkę Abrysvo można stosować między 24. a 36. tygodniem ciąży. Jej podanie kobiecie w ciąży służy biernej ochronie dziecka przed chorobami dolnych dróg oddechowych wywołanymi przez RSV od urodzenia do szóstego miesiąca życia. Szczepionka dla kobiet w ciąży jest w Polsce bezpłatna.
Dr Karney zwraca uwagę właśnie na korzyść dla noworodka i niemowlęcia. Przekazanie przeciwciał przez matkę pozwala zapewnić ochronę w początkowym okresie życia, którego dotyczy znaczna część rozmowy o zapobieganiu ciężkim zakażeniom RSV.
Gotowe przeciwciała dla niemowlęcia
Drugą metodą omawianą przez ekspertkę jest bezpośrednie podanie dziecku długo działającego przeciwciała monoklonalnego. Niemowlę otrzymuje wówczas gotowe przeciwciało skierowane przeciw wirusowi. Nie musi najpierw wytworzyć własnej odpowiedzi na szczepienie. Dr Karney podkreśla szybkie działanie tej formy profilaktyki i możliwość zastosowania jej zarówno po narodzinach, jak i później w okresie niemowlęcym.
– „Najlepiej, jeżeli jest podane w pierwszym roku życia, ponieważ ten czas jest najbardziej niebezpieczny dla dzieci, jeżeli chodzi o zakażenie wirusem RS” – wyjaśnia.
Długo działającym przeciwciałem stosowanym w tej profilaktyce jest nirsewimab. Wiąże się z białkiem F na powierzchni RSV, blokując etap potrzebny wirusowi do wniknięcia do komórek. Preparat podaje się jednorazowo przed pierwszym sezonem zakażeń albo po urodzeniu, jeżeli dziecko przychodzi na świat w czasie jego trwania. Termin zabezpieczenia dziecka wiąże się więc z okresem narażenia na wirusa; profilaktykę można rozpocząć już u noworodka.
W rozmowie dr Karney akcentuje przede wszystkim ochronę przed ciężkim przebiegiem choroby. Szczepienie kobiety w ciąży i podanie przeciwciała dziecku prowadzą do uzyskania biernej ochrony niemowlęcia dwiema drogami: w pierwszym przypadku przeciwciała pochodzą od matki, w drugim są podawane bezpośrednio dziecku.
Zobacz także: Ochrona przed RSV od urodzenia. Ilu hospitalizacji niemowląt można uniknąć?
Profilaktyka także dla dzieci bez obciążeń
Ekspertka przypomina o profilaktyce wykorzystującej krócej działające przeciwciało monoklonalne u wybranych dzieci urodzonych przedwcześnie oraz dzieci z chorobami układu oddechowego i krążenia. Wskazuje zarazem na potrzebę rozszerzenia ochrony. Jej postulat obejmuje także niemowlęta, które przed zakażeniem nie miały rozpoznanych chorób współistniejących.
– „Myślę, że warto byłoby jednak tę profilaktykę zastosować u wszystkich niemowląt, zwłaszcza w pierwszym roku życia” – mówi dr Karney.
Uzasadniając ten apel, zwraca uwagę na zróżnicowany przebieg zakażeń RSV. Choroba może przebiegać ciężko również u dziecka wcześniej zdrowego i doprowadzić do konieczności leczenia szpitalnego. W ocenie ekspertki dostęp do profilaktyki powinien zatem uwzględniać zagrożenie dotyczące całej populacji niemowląt, a nie ograniczać się do dzieci obciążonych wcześniactwem czy chorobą przewlekłą.
Tak szerokie zastosowanie długo działającego przeciwciała przewidziano w jego wskazaniu rejestracyjnym. Nirsewimab jest przeznaczony do ochrony noworodków i niemowląt podczas pierwszego sezonu RSV, również dzieci urodzonych o czasie i bez dodatkowych obciążeń zdrowotnych. www.ema.europa.eu
Obejrzyj rozmowę z dr n. med. Alicją Karney o możliwościach ochrony niemowląt przed RSV, szczepieniu kobiet w ciąży i zastosowaniu długo działających przeciwciał monoklonalnych.
Zobacz także:
Prof. Dorota Kleszczewska: RSV to nie tylko hospitalizacje. Choroba dotyka całych rodzin [WIDEO]
Paweł Krajewski: RSV przeciąża szpitale. Potrzebna ochrona wszystkich noworodków [WIDEO]
RSV zagraża także zdrowym niemowlętom. Eksperci apelują o refundację nowoczesnej immunizacji
























































