Narodowy Instytut Onkologii – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie znalazł się w gronie ośmiu ośrodków w Polsce, których projekty uzyskały dofinansowanie w ramach Otwartego Konkursu Agencji Badań Medycznych na niekomercyjne badania kliniczne. Łączna wartość przyznanego wsparcia dla zespołów badawczych z warszawskiego Instytutu wynosi blisko 45 milionów złotych. Decyzję o przyznaniu finansowania zatwierdził Prezes Agencji Badań Medycznych, prof. dr hab. n. med. Wojciech Fendler.
Uzyskane środki stanowią istotny impuls dla rozwoju badań akademickich w onkologii, które koncentrują się na potrzebach pacjentów oraz poszukiwaniu nowych, skuteczniejszych strategii terapeutycznych. Badania niekomercyjne odgrywają szczególną rolę w sytuacjach, w których inicjatywa badawcza wynika z praktyki klinicznej, a nie z potrzeb rynku farmaceutycznego.
ONCOMAP – medycyna precyzyjna w praktyce klinicznej
Największe dofinansowanie, w wysokości 29 999 864,51 zł, otrzymał projekt ONCOMAP, będący wielokohortowym badaniem klinicznym typu DRUP. Inicjatywa realizowana jest pod kierunkiem prof. Iwony Ługowskiej, która kieruje Centrum Doskonałości Onkologii Precyzyjnej w Narodowym Instytucie Onkologii.
Badanie zakłada udział około tysiąca pacjentów dorosłych oraz młodych dorosłych z grupy AYA, którzy zostaną objęci kompleksową diagnostyką molekularną. Na podstawie uzyskanych wyników dalsze postępowanie terapeutyczne będzie rekomendowane przez interdyscyplinarny Molecular Tumor Board, co wpisuje się w założenia nowoczesnej onkologii personalizowanej.
Projekt ONCOMAP czerpie inspirację z europejskich inicjatyw badawczych, w tym programu PCM4EU, i realizowany jest we współpracy z prof. Anną Raciborską z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie. Takie podejście umożliwia integrację doświadczeń krajowych i międzynarodowych oraz rozwój modelu leczenia opartego na profilowaniu molekularnym nowotworów.
Immunochemioterapia w chłoniaku PMBL – nowe podejście terapeutyczne
Drugim projektem realizowanym w Narodowym Instytucie Onkologii, który uzyskał dofinansowanie w wysokości 14 919 182,01 zł, jest badanie kliniczne dotyczące zastosowania immunochemioterapii w leczeniu pierwotnego chłoniaka śródpiersia z dużych komórek B. Projekt zakłada wykorzystanie schematu R-CHOP-14 w połączeniu z pembrolizumabem w pierwszej linii leczenia.
Badanie zostało zainicjowane przez prof. Jana Walewskiego, a jego realizacją kieruje prof. Joanna Romejko-Jarosińska, zarządzająca Kliniką Nowotworów Układu Chłonnego. Planowane jest objęcie terapią 45 pacjentów oraz ich wieloletnia obserwacja, co pozwoli na dokładną ocenę skuteczności oraz bezpieczeństwa proponowanego schematu leczenia. Pierwsza linia terapii w przypadku chłoniaka PMBL ma kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu choroby, dlatego poszukiwanie nowych strategii terapeutycznych stanowi jeden z najważniejszych kierunków badań w hematoonkologii.
Pierwsze z badań
ONCOMAP otrzymało dofinansowanie w wysokości 29 999 864,51. To wielokohortowe, akademickie badanie kliniczne typu DRUP, realizowane z inicjatywy prof. Iwony Ługowskiej, kierującej w NIO Centrum Doskonałości Onkologii Precyzyjnej. W badaniu weźmie udział ok. 1000 pacjentów dorosłych oraz młodych dorosłych (AYA), którzy zostaną objęci kompleksową diagnostyką molekularną, a dalsze leczenie będzie rekomendowane przez Molecular Tumor Board (MTB). Projekt jest inspirowany inicjatywami europejskimi, w tym PCM4EU i realizowany jest we współpracy z Prof. Anną Raciborską z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.
Drugim projektem,
który otrzymał dofinansowanie w wysokości 14 919 182,01 zł, jest badanie dotyczące zastosowania immunochemioterapii R-CHOP-14 w połączeniu z pembrolizumabem w pierwszej linii leczenia u chorych z pierwotnym chłoniakiem śródpiersia z dużych komórek B (PMBL). Celem badania jest ocena skuteczności i tolerancji takiego schematu leczenia u chorych na PMBL, u których pierwsza linia terapii ma kluczowe znaczenie dla dalszego rokowania. Projekt zakłada leczenie 45 pacjentów oraz wieloletnią obserwację, co pozwoli na rzetelną ocenę efektów klinicznych i bezpieczeństwa terapii. Inicjatorem badania jest prof. Jan Walewski a projektem pokieruje prof. Joanna Romejko – Jarosińska zarządzająca w NIO Kliniką Nowotworów Układu Chłonnego
Skala konkursu i znaczenie badań akademickich
Otwartemu konkursowi Agencji Badań Medycznych ABM/2025/1 towarzyszyło duże zainteresowanie środowiska naukowego. Do oceny zgłoszono 63 projekty o łącznej wartości przekraczającej 1,3 miliarda złotych. Ostatecznie dofinansowanie otrzymało osiem projektów, których łączna wartość wynosi ponad 180 milionów złotych.
Znaczący udział Narodowego Instytutu Onkologii wśród laureatów konkursu potwierdza silną pozycję tej instytucji w obszarze badań klinicznych. Na liście rekomendowanych projektów znalazły się również badania realizowane w oddziale Instytutu w Gliwicach, co dodatkowo podkreśla rolę NIO jako jednego z najważniejszych ośrodków badań onkologicznych w Polsce.
Polska w globalnym krajobrazie badań klinicznych
Wyniki konkursu wpisują się w szerszy kontekst dynamicznego rozwoju badań klinicznych w Polsce. Kraj ten znajduje się obecnie w światowej czołówce pod względem liczby prowadzonych badań, zajmując dziewiąte miejsce na świecie. W Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie, Gliwicach i Krakowie realizowanych jest rocznie ponad 600 badań klinicznych, z czego istotną część stanowią projekty niekomercyjne.
Badania te stanowią integralny element nowoczesnej opieki onkologicznej, umożliwiając pacjentom dostęp do innowacyjnych terapii oraz przyczyniając się do rozwoju wiedzy medycznej. W warunkach praktyki klinicznej pozwalają one także na ocenę skuteczności nowych metod leczenia w populacjach rzeczywistych pacjentów.
Operacja 20-kilogramowego guza w NIO. Dlaczego doświadczenie ośrodka decyduje o rokowaniu?
Przełom w badaniach nad chrzęstniakomięsakami. Czy „gorące” nowotwory są groźniejsze?
