Dwadzieścia lat temu, w czasach kiedy edukacja zdrowotna opierała się głównie na osobistych spotkaniach i broszurach, powołanie Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP było inicjatywą pionierską. Celem jej założycieli było zintegrowanie licznych organizacji pacjenckich działających w różnych regionach kraju i stworzenie wspólnej przestrzeni wymiany wiedzy oraz doświadczeń. Wśród inicjatorów znaleźli się wybitni pulmonolodzy i alergolodzy, tacy jak prof. Anna Doboszyńska i dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki, którzy dostrzegli potrzebę dialogu pomiędzy pacjentem a lekarzem.
– Jedną z idei powołania Federacji było zapewnienie wszystkim chorym równego dostępu do wiarygodnej wiedzy – wspomina prof. Anna Doboszyńska z Katedry Pulmonologii Szkoły Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. W czasach, gdy Internet dopiero raczkował, taka misja miała ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów i jakości ich leczenia.
Z biegiem lat Federacja stała się głosem środowiska pacjenckiego, uczestnicząc w konsultacjach legislacyjnych i współpracując z instytucjami publicznymi. Obecnie jest członkiem Rady Organizacji Pacjentów przy Ministrze Zdrowia, gdzie współtworzy rekomendacje dotyczące polityki zdrowotnej, refundacji leków oraz dostępności diagnostyki.
20-lecie Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP – dwie dekady zaangażowania w zdrowie pacjentów i system ochrony zdrowia
Nagroda imienia Profesora Wacława Droszcza – hołd dla empatii i nauki
Podczas jubileuszowych obchodów po raz pierwszy wręczono Nagrodę im. prof. Wacława Droszcza – patrona, którego działalność na rzecz pacjentów i kształcenia lekarzy była symbolem połączenia medycyny opartej na wiedzy z medycyną opartą na relacji. Laureatami zostali: Polskie Towarzystwo Zwalczania Chorób Alergicznych Oddział w Bydgoszczy, Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Astmę i Choroby Alergiczne w Łodzi oraz Stowarzyszenie Chorych na Astmę Oskrzelową w Lublinie.
Nagroda ta ma uhonorować nie tylko działalność organizacyjną, lecz także empatyczne podejście do pacjenta i budowanie mostów między środowiskiem medycznym a chorymi. Jak podkreślają organizatorzy, jej misją jest promowanie wartości, które przyświecały Profesorowi Droszczowi – zaufania, dialogu i edukacji.
Od edukacji do doradztwa – ewolucja roli Federacji
Na przestrzeni dwóch dekad Federacja przeszła znaczącą ewolucję – od organizacji edukującej pacjentów do ciała doradczego, które aktywnie współpracuje z decydentami i środowiskiem naukowym. – Naszą ambicją jest, by Federacja była forum wymiany wiedzy pomiędzy pacjentami, lekarzami i instytucjami publicznymi. Dzięki tej synergii możemy realnie wpływać na politykę zdrowotną – podkreśla dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki, prezes Federacji.
Działania Federacji obejmują szeroki zakres: od promocji badań spirometrycznych i profilaktyki, po udział w projektach międzynarodowych. W latach 2010–2019 współorganizowano Światowe i Polskie Dni Spirometrii, w ramach których przebadano ponad 65 tysięcy osób. Wczesne wykrywanie obturacji oskrzeli pozwoliło tysiącom pacjentów na wczesne rozpoznanie astmy lub POChP i wdrożenie skutecznego leczenia.
Współpraca z Narodowym Funduszem Zdrowia zaowocowała projektem „Liczy się każdy oddech”, w ramach którego pacjenci mogli uczestniczyć w szkoleniach i uzyskać dostęp do rzetelnych informacji o chorobach płuc.
LungHealth4Life – europejski wymiar polskiej inicjatywy
Aktualnie Federacja realizuje międzynarodowy projekt LungHealth4Life (LH4L), współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach programu EU4Health. Jego celem jest zwiększenie świadomości zdrowotnej wśród dzieci, młodzieży, rodziców i nauczycieli na temat czynników ryzyka chorób płuc. W Polsce projekt obejmuje także badania spirometryczne w szkołach, które pozwalają wykryć predyspozycje do rozwoju astmy i POChP już w młodym wieku.
Działania te wpisują się w szerszą misję Federacji – kształtowania zdrowych nawyków od najmłodszych lat oraz wczesnego wykrywania chorób układu oddechowego, które są jednymi z najczęstszych przyczyn absencji zawodowej i zgonów w Polsce.
Federacja jako partner systemowy
Dziś Federacja to silna struktura skupiająca wiele organizacji pacjentów, która nie tylko wspiera chorych, ale też współkształtuje system ochrony zdrowia. Jej dorobek pokazuje, że organizacje pacjenckie potrafią skutecznie działać na styku nauki, polityki zdrowotnej i codziennej praktyki klinicznej. Jak podkreśla dr Dąbrowiecki, Federacja jest gotowa pełnić rolę ciała doradczego w procesach legislacyjnych, wdrażaniu nowych technologii medycznych i kształtowaniu strategii zdrowia publicznego.
Dwie dekady jej działalności to przykład, jak konsekwentna praca społeczna może prowadzić do realnych zmian – nie tylko w życiu pacjentów, ale także w całym systemie ochrony zdrowia.
Pytania i odpowiedzi
Czym zajmuje się Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP?
Federacja zrzesza organizacje pacjentów z chorobami układu oddechowego. Jej celem jest edukacja, wsparcie chorych, współpraca z lekarzami i instytucjami publicznymi oraz udział w kształtowaniu polityki zdrowotnej w Polsce.
Kto może zostać członkiem Federacji?
Członkami są przede wszystkim stowarzyszenia pacjentów działające na rzecz osób z astmą, alergią lub POChP, ale Federacja współpracuje także z lekarzami, naukowcami i organizacjami pozarządowymi.
Kim był profesor Wacław Droszcz?
Prof. Wacław Droszcz był wybitnym pulmonologiem, mentorem i edukatorem, który kładł nacisk na relację lekarz–pacjent. Nagroda jego imienia ma honorować osoby i organizacje, które wcielają w życie wartości, które reprezentował – empatię, zaufanie i profesjonalizm.
Czym jest projekt LungHealth4Life (LH4L)?
To inicjatywa współfinansowana przez Komisję Europejską w ramach programu EU4Health, realizowana w Polsce, Portugalii i na Węgrzech. Projekt ma na celu edukację dzieci, nauczycieli i rodziców na temat ochrony płuc oraz wykonywanie badań spirometrycznych wśród najmłodszych.
Jakie były największe osiągnięcia Federacji?
Do kluczowych osiągnięć należą Światowe i Polskie Dni Spirometrii, przebadanie ponad 65 tys. osób, projekt „Liczy się każdy oddech” realizowany z NFZ oraz aktywny udział w Radzie Organizacji Pacjentów przy Ministrze Zdrowia.
